Từ tỉnh nông nghiệp sang trung tâm phát triển mới của Tây Nguyên?
Gia Lai đầu tư phát triển với chuỗi dự án khu đô thị, cụm công nghiệp và trung tâm cà phê Gia Lai cho thấy một bước chuyển chiến lược rõ rệt: từ tỉnh chủ yếu dựa vào nông nghiệp thô sang mô hình kinh tế đô thị – công nghiệp – dịch vụ gắn với nông sản chế biến sâu và thương mại hiện đại, hướng tới cạnh tranh ngang tầm các trung tâm khu vực Tây Nguyên và miền Trung. Đây không chỉ là mở rộng quy mô mà là tái định vị vai trò của Gia Lai trong bản đồ phát triển liên vùng.
Trục chiến lược mới có ba trụ: dự án khu đô thị Nam đường Hùng Vương tạo không gian sống và dịch vụ cao cấp; cụm công nghiệp Mang Yang số 2 thúc đẩy công nghiệp chế biến; và trung tâm trưng bày cà phê chất lượng cao nâng tầm nông sản chủ lực. Sự kết hợp này cho thấy tỉnh đang chủ ý xây dựng một hệ sinh thái đô thị – công nghiệp – nông nghiệp giá trị cao, thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô như trước.
Siêu dự án khu đô thị: Nền tảng cho đô thị hóa và cạnh tranh nhân lực
UBND tỉnh Gia Lai đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án khu đô thị Nam đường Hùng Vương tại phường Quy Nhơn Bắc với quy mô khoảng 69,7 ha và tổng vốn hơn 19.310 tỷ đồng. Đây là dự án khu đô thị có cấu trúc khá đầy đủ: đất nhà ở chiếm 27,58 ha với 1.000 lô liền kề, 59 lô biệt thự, phần nhà ở xã hội và chung cư cao tầng được quy hoạch rõ ràng. Điều quan trọng là dự án không cho phép phân lô bán nền, buộc nhà đầu tư phải xây dựng nhà hoàn thiện rồi mới bán hoặc cho thuê.
Cách tiếp cận này cho thấy Gia Lai không chấp nhận mô hình phát triển manh mún, đầu cơ đất mà hướng tới “một không gian sống đồng bộ, hiện đại và bền vững hài hòa với cảnh quan tự nhiên”. Nếu thực hiện đúng lộ trình từ quý II/2026 đến quý IV/2032 với nhiều giai đoạn rõ ràng, dự án sẽ là đòn bẩy quan trọng để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và các dịch vụ cao cấp – yếu tố mà Gia Lai thiếu lâu nay khi cạnh tranh với các đô thị lân cận.
Cụm công nghiệp Mang Yang số 2: Từ đất nông nghiệp tới cực sản xuất mới
Ngày 12-8, Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai đã tổ chức lễ động thổ dự án Cụm Công nghiệp Mang Yang số 2 tại xã Hra với quy mô 74,5 ha. Dự án hướng tới hình thành một cụm công nghiệp sinh thái, hiện đại, trong đó 46,68 ha được dành để xây dựng nhà máy, xí nghiệp, kho bãi và được chia thành 32 lô sản xuất. Trọng tâm là các nhà máy chế biến sâu nông – lâm sản, sản xuất sản phẩm phụ trợ phục vụ xuất khẩu, phân bón hữu cơ – vi sinh và các dự án công nghệ cao của khối tư nhân và doanh nghiệp khởi nghiệp.
Với hơn 400 tỷ đồng vốn đầu tư và kế hoạch hoàn thành vào tháng 12-2027, cụm công nghiệp Mang Yang số 2 không chỉ là bước mở rộng năng lực sản xuất của Hoàng Anh Gia Lai mà còn là công cụ đa dạng hóa cơ cấu kinh tế địa phương. Dự án được kỳ vọng tạo việc làm ổn định cho hơn 4.500 lao động, chuyển một phần lực lượng từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang lao động công nghiệp. Vị trí nằm trên trục Quốc lộ 19 kết nối cảng biển giúp Gia Lai có cơ hội trở thành mắt xích trung chuyển nông sản từ Việt Nam, Lào, Campuchia ra thị trường quốc tế.
Trung tâm cà phê Gia Lai: Nâng tầm thương hiệu và kinh tế dịch vụ
Song song xu hướng công nghiệp hóa, Gia Lai không bỏ quên lợi thế nông nghiệp mà đang tìm cách nâng cấp nó. UBND tỉnh vừa phê duyệt phương án đầu tư trung tâm trưng bày cà phê chất lượng cao với tổng mức vốn 287 tỷ đồng, xây dựng trên khu đất khoảng 1,3 ha tại phường Hội Phú. Công trình gồm tòa nhà 5 tầng khoảng 5.322 m², phần còn lại là cây xanh, hạ tầng kỹ thuật và bãi đỗ xe.
Trung tâm cà phê Gia Lai được định hướng trở thành khu dịch vụ – thương mại – trưng bày đồng bộ, góp phần cải thiện kiến trúc đô thị, tạo điểm nhấn cho khu trung tâm Hội Phú và tăng giá trị sử dụng đất dọc đường Nguyễn Bỉnh. Theo quyết định, dự án có thời hạn hoạt động 50 năm và phải hoàn thành trong 24 tháng kể từ khi có quyết định giao, cho thuê đất. Gia Lai hiện có khoảng 100.000 ha cà phê; nếu trung tâm này vận hành hiệu quả, đây có thể là “mặt tiền” mới cho chuỗi giá trị cà phê của tỉnh, hỗ trợ du lịch, xúc tiến thương mại và dựng thương hiệu cho sản phẩm chế biến sâu.
Chiến lược đa cực: Cơ hội lớn nhưng không thiếu thách thức
Nhìn tổng thể, Gia Lai đầu tư phát triển với cách tiếp cận đa cực: đô thị hóa bài bản qua dự án khu đô thị Nam đường Hùng Vương; công nghiệp hóa nông nghiệp với cụm công nghiệp Mang Yang; và nâng cấp dịch vụ – thương mại nông sản bằng trung tâm cà phê Gia Lai. Đây là bước xoay trục hợp lý để giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nông sản thô, đồng thời tạo việc làm, kéo dân cư về đô thị và cải thiện hạ tầng xã hội. Việc trong tháng 8 còn có thêm các dự án mới với tổng vốn đăng ký hàng trăm tỷ đồng càng củng cố thông điệp Gia Lai đang “mở cửa” cho dòng vốn tư nhân và quốc tế.
Tuy vậy, các tham vọng này chỉ tạo ra sức bật khi đi kèm quản trị rủi ro: kiểm soát chất lượng quy hoạch, tiến độ, bảo vệ môi trường và tránh sốt đất quanh dự án. Nếu tỉnh giữ được kỷ luật đầu tư như yêu cầu nhà đầu tư không được tự ý chuyển nhượng cổ phần dự án khu đô thị khi chưa có chấp thuận và giám sát chặt triển khai, Gia Lai có cơ hội thực sự trở thành trung tâm phát triển mới của vùng, thay vì chỉ là nơi “đi tắt đón đầu” trên giấy.
