Rà soát để làm rõ chênh lệch
Giáo viên nước ngoài tại cơ sở giáo dục ngoài công lập là nhân sự giảng dạy có quốc tịch nước ngoài, được tuyển dụng theo quy định và phải làm việc phù hợp với giấy phép lao động được cấp. Ngày 10.11, Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu 194 trường, trung tâm, phân hiệu và chi nhánh rà soát, giải trình chênh lệch giữa số lượng đơn vị báo cáo với số lao động được Sở Nội vụ cấp phép. Đây không nên bị xem là việc đối chiếu số liệu hình thức: khoảng cách giữa hai danh sách quá lớn để bỏ qua mà không xác minh. Một trường quốc tế báo cáo 26 giáo viên nước ngoài, trong khi số được cấp phép là 6; ở chiều ngược lại, một trung tâm ngoại ngữ báo cáo 1 người nhưng số được cấp phép là 56. Hai trường hợp trái chiều cho thấy dữ liệu hiện có chưa đủ để kết luận nguyên nhân, nhưng đủ để đòi hỏi giải trình rõ ràng.
Khoảng cách hai chiều cần được giải thích
Số liệu rà soát cho thấy chênh lệch không chỉ xuất hiện khi cơ sở báo cáo nhiều giáo viên hơn số người có giấy phép. Trung tâm ngoại ngữ Sao Thủy báo cáo 34 người, so với 13 người được cấp phép; Nhân Trí Việt báo cáo 46, trong khi số được cấp phép là 32. Ở chiều ngược lại, Trung tâm ngoại ngữ Học Thông Minh báo cáo 1 giáo viên nhưng có 56 giấy phép được ghi nhận, lệch 55 người. Những con số này không tự chứng minh vi phạm: dữ liệu báo cáo và danh sách cấp phép có thể phản ánh phạm vi hoặc thời điểm khác nhau, nhưng nguồn hiện có không xác nhận lý do cụ thể. Vì vậy, yêu cầu giải trình kèm minh chứng là cần thiết; kết luận về từng cơ sở chỉ nên đưa ra sau khi hồ sơ được đối chiếu.
Giấy phép phải khớp với việc làm thực tế
Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết đợt rà soát được thực hiện cùng Sở Nội vụ trên danh sách lao động nước ngoài được cấp phép trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo năm 2026. Mục tiêu là tăng cường quản lý việc tuyển dụng và sử dụng giáo viên tại các trường ngoài công lập có nhà đầu tư trong nước hoặc nước ngoài. Việc quản lý không thể dừng ở tổng số: người lao động nước ngoài phải làm đúng vị trí, nơi làm việc và thời hạn ghi trong giấy phép. Với các trung tâm giáo dục kỹ năng sống, cơ quan quản lý cũng lưu ý yêu cầu về trình độ chuyên môn, hợp đồng lao động và chế độ bảo hiểm theo quy định. Đây là lý do giấy phép giáo viên và hồ sơ nhân sự cần được đối chiếu thực chất, thay vì chỉ giải thích một con số tổng hợp.
Hạn chót là bước kiểm tra trách nhiệm
Các đơn vị trong danh sách phải gửi văn bản giải trình kèm minh chứng về Phòng Quản lý cơ sở giáo dục ngoài công lập thuộc Sở GD-ĐT TP.HCM trước ngày 15.11. Mốc thời gian ngắn khiến việc chuẩn bị hồ sơ cần được tiến hành khẩn trương, nhưng điều quan trọng hơn là câu trả lời phải chỉ rõ cơ sở đang sử dụng những ai và tình trạng cấp phép tương ứng. Một quy trình giải trình có giá trị khi số liệu được xác minh, sai lệch được làm rõ và việc sử dụng lao động phù hợp với giấy phép. Yêu cầu rà soát vì thế là tín hiệu quản lý cần thiết, không phải bằng chứng mặc định rằng mọi trường hợp chênh lệch đều là sai phạm. Kết luận cuối cùng phải dựa trên hồ sơ của từng cơ sở.
