Khi quỹ từ thiện giáo dục trở thành “phao cứu sinh” cho học sinh vùng khó
Quỹ từ thiện giáo dục là những tổ chức huy động nguồn lực xã hội để hỗ trợ học sinh khó khăn về học tập, dinh dưỡng, nước sạch và chăm sóc sức khỏe học đường, nhằm giúp các em đến trường an toàn, đủ điều kiện học tập và không bị bỏ lại phía sau vì hoàn cảnh kinh tế gia đình. Trong vài năm gần đây, nhóm quỹ này không còn dừng ở việc trao quà mùa khai giảng, mà bắt đầu xây mô hình hỗ trợ dài hơi, có cấu trúc rõ ràng và gắn với nhu cầu thật của học sinh vùng cao. Hành trình “Tiếp sức em tới trường” của Quỹ Chạm Yêu Thương là một ví dụ tiêu biểu: khởi động tại Cao Bằng nhưng đặt mục tiêu thay đổi cách chúng ta nghĩ về trách nhiệm với trẻ em ở vùng sâu, vùng xa.
“Tiếp sức em tới trường”: mô hình ba trụ cột, gần 5.000 em được hưởng lợi
Điểm đáng chú ý của chương trình tiếp sức trường mà Quỹ Chạm Yêu Thương đang triển khai là tư duy hệ thống, không làm từ thiện theo kiểu “một chuyến xe quà rồi thôi”. Hành trình “Tiếp sức em tới trường 2026” khởi động tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Bảo Toàn, xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. Đây là điểm xuất phát cho chuỗi hoạt động tại 9 trường tiểu học, trung học cơ sở thuộc 5 tỉnh Cao Bằng, Tuyên Quang, Nghệ An, Thanh Hóa và Quảng Trị, dự kiến hỗ trợ 4.770 học sinh có hoàn cảnh khó khăn trước thềm năm học 2026-2027. Theo mô hình ba trụ cột Gieo Hy Vọng – Gieo Sức Sống – Gieo Tương Lai, chương trình hướng tới hỗ trợ học sinh khó khăn đồng thời trên ba mặt: học tập, sức khỏe và cơ hội phát triển.
Về thực tế triển khai, Gieo Hy Vọng tập trung vào hỗ trợ học phẩm và vật dụng học tập thiết yếu, giúp giảm gánh nặng đầu năm học cho gia đình; Gieo Sức Sống mang sữa, vi chất dinh dưỡng và hệ thống lọc nước sạch tới những điểm trường thiếu nguồn nước; Gieo Tương Lai kết nối với các bệnh viện để tổ chức khám sức khỏe tổng quát cho học sinh ngay tại trường. Ngày 09/08, gần 300 em tại điểm Bảo Toàn đã nhận ba lô, học phẩm, sữa và các vật dụng thiết yếu, đồng thời được đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khám sức khỏe, tư vấn, cấp thuốc và tặng bộ chăm sóc răng miệng. Đây không còn là những chuyến từ thiện “cho xong”, mà là đầu tư trực tiếp vào khả năng tiếp tục đến trường của các em.
Tác động thực tế: từ phòng bệnh đến giữ chân học sinh ở lại lớp
Nhiều người vẫn nghĩ hỗ trợ học sinh vùng khó khăn chỉ là chuyện tặng vài chiếc cặp, vài cuốn vở. Thực tế, nếu không giải quyết đồng thời bài toán sức khỏe, dinh dưỡng và nước sạch, nguy cơ học sinh bỏ học vì bệnh tật, suy dinh dưỡng, đường xa nguy hiểm vẫn còn nguyên. Chính vì vậy, chương trình của Quỹ Chạm Yêu Thương được thiết kế để cải thiện điều kiện đến trường, giảm gánh nặng đầu năm học cho gia đình và nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe trẻ em vùng sâu, vùng xa. Khám sức khỏe đầu năm học giúp phát hiện sớm các vấn đề ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt, đặc biệt ở nơi dịch vụ y tế còn hạn chế. Nếu coi việc chống bỏ học là mục tiêu, thì những can thiệp kiểu này chính là xử lý nguyên nhân gốc rễ, chứ không chỉ chữa phần ngọn.
Cần nói thẳng: không có những chương trình hỗ trợ học sinh khó khăn như vậy, khả năng duy trì sĩ số ở các điểm trường vùng cao sẽ bị đe dọa. Khi trẻ em được cấp học phẩm, dinh dưỡng, nước sạch và chăm sóc sức khỏe ngay tại trường, phụ huynh bớt lo chi phí, bớt ám ảnh chuyện con bệnh mà không có tiền đi viện. Đó là “hợp đồng niềm tin” giữa quỹ từ thiện giáo dục và các gia đình nghèo: nếu con em họ tiếp tục học, xã hội sẽ cùng gánh lấy phần khó khăn nhất. Về lâu dài, cách làm này giải quyết vòng luẩn quẩn nghèo – thất học – lại nghèo ở vùng cao, thay vì chỉ cho các em một mùa tựu trường rộn ràng rồi lại quay về thực tế thiếu thốn.
MEXC Foundation: xây hạ tầng, nối chiến dịch hè xanh với tương lai số
Tác động tới học sinh vùng cao không chỉ đến từ các chương trình tiếp sức trường, mà còn từ những chiến dịch tình nguyện mùa hè có gắn với trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Chiến dịch Hè Xanh 2026 tại vùng cao Tuyên Quang là một ví dụ: MEXC Foundation đồng hành trong vai trò nhà tài trợ kim cương, cung cấp không chỉ hỗ trợ tiền mặt mà còn 100 phần quà hiện vật, cùng sinh viên xây dựng những công trình có giá trị lâu dài cho cộng đồng. Các hạng mục gồm 25 đèn năng lượng mặt trời trên tuyến đường dân sinh, 3 bể chứa nước sạch, 400 cây đào và hàng trăm phần quà, đồ dùng học tập cho học sinh địa phương.
Đây là cách tiếp cận đáng hoan nghênh: nâng chất lượng đời sống và hạ tầng cho cả cộng đồng, từ đó tạo nền tảng bền vững để trẻ em đến trường an toàn hơn. Đèn năng lượng mặt trời giúp đường đến lớp bớt nguy hiểm, bể nước sạch cải thiện sức khỏe, cây xanh tạo môi trường sống tốt hơn – tất cả đều gián tiếp giữ chân học sinh vùng cao ở lại lớp. Khi một tổ chức tài chính số toàn cầu khẳng định công nghệ chỉ có ý nghĩa nếu phát triển cùng trách nhiệm xã hội, rồi đưa triết lý đó vào các chương trình giáo dục, thanh niên và cộng đồng tại Việt Nam, đó là tín hiệu cho thấy “chuyển đổi số” không tách rời những bản làng miền núi.
Không thể trông chờ mãi vào từ thiện, nhưng không thể thiếu nó lúc này
Nhìn vào các chương trình hỗ trợ học sinh khó khăn hiện nay, có hai điều nên nói rõ. Một, đây là những can thiệp cấp thiết và hiệu quả, khi gần 5.000 học sinh ở 5 tỉnh miền núi được tiếp sức ngay trước thềm năm học mới. Hai, chúng không thể thay thế vai trò của chính sách công, nhưng đang lấp một khoảng trống rất lớn. Theo cách chia sẻ của đại diện quỹ, sứ mệnh của họ là kết nối lòng nhân ái với hoạt động thiện nguyện thiết thực, minh bạch và bền vững, hướng tới trở thành nền tảng thiện nguyện số hàng đầu, đặc biệt với trẻ em vùng cao, vùng xa. Đó là tham vọng cần thiết trong bối cảnh ngân sách nhà nước và hệ thống dịch vụ công chưa vươn tới được mọi bản làng.
Tương lai của học sinh vùng cao không thể chỉ dựa vào quà tặng mùa tựu trường, nhưng nếu không có những mùa quà ấy, nhiều em sẽ khó bước qua cánh cổng trường. Con đường hợp lý là coi các quỹ từ thiện giáo dục và những tổ chức như MEXC Foundation là đối tác lâu dài: họ không chỉ mang học phẩm, sữa, nước sạch, khám sức khỏe, mà còn mang theo một thông điệp rõ ràng rằng không em nhỏ nào bị coi là “ngoài vùng phủ sóng” của cơ hội học tập. Khi xã hội chấp nhận rằng giữ trẻ em ở lại lớp là nhiệm vụ chung, những hành trình “Gieo Hy Vọng, Gieo Sức Sống, Gieo Tương Lai” sẽ không còn là ngoại lệ, mà trở thành chuẩn mực trong cách chúng ta đối xử với thế hệ tương lai.
