Cảng An Thới Phú Quốc: từ cửa ngõ đường thủy đến mắt xích chiến lược
Cảng An Thới Phú Quốc là cửa ngõ giao thông đường thủy quan trọng ở Nam đảo, vừa trung chuyển khách, hàng hóa giữa đảo lớn với Hòn Thơm và quần đảo An Thới, vừa kết nối Phú Quốc với vùng biển Tây Nam, vì thế việc Sun Group vận hành cảng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông biển và du lịch biển của đảo ngọc. Ngày 7/8, quyền khai thác và vận hành cảng được bàn giao cho Công ty TNHH Mặt trời Hạ Long, thành viên Sun Group, sau khi doanh nghiệp trúng đấu giá theo quy định. Hợp đồng khai thác có thời hạn 24 tháng, đi kèm hệ thống hạ tầng hiện hữu gồm cầu cảng tiếp nhận tàu đến 3.000 DWT, nhà ga hành khách ba tầng, kho bãi, sân bãi, đường nội bộ và các công trình kỹ thuật phụ trợ. Về bản chất, đây không chỉ là một sự kiện bàn giao tài sản công, mà là tín hiệu cho thấy địa phương chấp nhận để doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt giai đoạn mới của hạ tầng giao thông biển.
Sun Group vận hành cảng: gia cố mạng lưới đa phương thức, mở rộng không gian du lịch biển
Khi Sun Group vận hành cảng An Thới, Phú Quốc lần đầu có một doanh nghiệp tư nhân kiểm soát đồng thời cả hạ tầng hàng không, đường thủy và gắn kết chặt với mạng lưới đường bộ, cáp treo. Trước đó, tập đoàn này đã tiếp nhận vận hành Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc; nay cảng An Thới trở thành mắt xích bổ sung trong hệ sinh thái giao thông – du lịch của doanh nghiệp, hướng tới mạng lưới kết nối đa phương thức gồm hàng không, đường bộ, cáp treo và đường thủy. Theo đại diện Sun Group, giai đoạn đầu tiếp nhận sẽ tập trung rà soát hiện trạng hạ tầng, chuẩn hóa quy trình quản lý, phối hợp cơ quan chức năng để bảo đảm an toàn hàng hải, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng phục vụ hành khách. Quan điểm có thể tranh luận, nhưng khó phủ nhận rằng một đơn vị đã quen làm du lịch sẽ ưu tiên trải nghiệm du khách, thay vì chỉ nhìn cảng như nơi bốc dỡ hàng hóa.
Hạ tầng giao thông biển và tham vọng logistics khu vực
Ở tầm nhìn dài hạn, câu chuyện không dừng ở việc cải thiện hạ tầng giao thông biển phục vụ ca nô du lịch, mà là khả năng đưa cảng An Thới trở thành một trung tâm logistics vùng cho phía Tây Nam. Hiện tại, cảng là đầu mối giao thông đường thủy quan trọng, nối đảo lớn với Hòn Thơm, Hòn Mây Rút Trong, Hòn Mây Rút Ngoài, Hòn Móng Tay… phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và du khách khám phá biển đảo. Yêu cầu về một đầu mối được vận hành an toàn, chuyên nghiệp, đồng bộ trở nên cấp thiết khi du lịch Phú Quốc tăng trưởng mạnh, lưu lượng tàu khách và phương tiện thủy tăng nhanh. Theo lãnh đạo địa phương, nâng cao năng lực hạ tầng giao thông, trong đó có hạ tầng cảng biển, là điều kiện bắt buộc nếu Phú Quốc muốn trở thành trung tâm du lịch, dịch vụ và kinh tế biển mang tầm quốc tế, đồng thời chuẩn bị cho Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Câu hỏi đặt ra là Sun Group có dám dịch chuyển từ cảng du lịch sang cảng logistics, hay tiếp tục đặt ưu tiên vào dòng khách và bất động sản du lịch.
Tích hợp cảng vào hệ sinh thái du lịch: cơ hội và thách thức
Không khó để hình dung Sun Group sẽ tích hợp cảng An Thới vào các điểm đến như Thị trấn Hoàng Hôn, Cầu Hôn, cáp treo Hòn Thơm để tạo thành một chuỗi trải nghiệm biển đảo liên hoàn. Khi cảng vừa là đầu mối vận tải hành khách, hàng hóa bằng đường biển, vừa là cửa ngõ kết nối Phú Quốc với các địa phương, việc vận hành chuyên nghiệp, hiện đại sẽ trực tiếp nâng chất lượng phát triển du lịch Phú Quốc. Công tác tổ chức giao thông, phân luồng phương tiện, chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường và nâng cao chất lượng phục vụ hành khách được kỳ vọng triển khai từng bước nhằm xây dựng môi trường vận hành văn minh, chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân và du khách. Song chính sự tích hợp sâu vào hệ sinh thái du lịch và bất động sản của Sun Group cũng đặt ra nguy cơ cảng trở thành phụ trợ cho các dự án của tập đoàn hơn là một hạ tầng công mang tính mở cho toàn bộ hệ sinh thái logistics vùng.
Kết luận: Phú Quốc cần một tầm nhìn cảng biển vượt lên du lịch
Việc chuyển giao quyền khai thác cảng An Thới cho Sun Group là bước đi phù hợp với chủ trương huy động nguồn lực xã hội quản lý, khai thác hạ tầng, đồng thời kỳ vọng mô hình quản trị mới sẽ nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo đảm an toàn và hiệu quả vận hành cảng. Về phía cơ quan quản lý, yêu cầu đặt ra rất rõ: ưu tiên tuyệt đối an toàn giao thông đường thủy, hàng hải, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, bảo vệ môi trường biển và phát triển hài hòa với cộng đồng địa phương. Nếu Sun Group giữ được kỷ luật đó, cảng An Thới có thể trở thành hạ tầng mẫu mực, phục vụ song song phát triển du lịch Phú Quốc và nâng tầm năng lực logistics vùng. Ngược lại, nếu bị cuốn vào vòng xoáy khai thác ngắn hạn cho du lịch và bất động sản, Phú Quốc sẽ bỏ lỡ cơ hội hiếm có để xây dựng một trung tâm kinh tế biển đúng nghĩa, nơi cảng biển không chỉ đón khách mà còn mở luồng hàng hóa, dịch vụ cho cả khu vực.
