Cảng An Thới Phú Quốc dưới tay Sun Group: bước chuyển từ hạ tầng giao thông sang cửa ngõ du lịch – logistics
Cảng An Thới Phú Quốc là cảng biển tổng hợp với cầu cảng tiếp nhận tàu tới 3.000 DWT, nhà ga hành khách ba tầng cùng hệ thống kho bãi, sân bãi và công trình kỹ thuật, giữ vai trò cửa ngõ đường thủy kết nối đảo Ngọc với vùng biển Tây Nam, vận chuyển hàng hóa và trung chuyển hàng triệu lượt du khách mỗi năm.
Ngày 7/8, Công ty TNHH Mặt Trời Hạ Long – đơn vị thành viên của Sun Group – chính thức tiếp nhận quyền khai thác và vận hành Cảng An Thới sau khi trúng đấu giá theo quy định, với thời hạn 24 tháng. Đây là lần đầu tiên cảng quan trọng này chuyển từ mô hình quản lý nhà nước sang doanh nghiệp tư nhân, đánh dấu bước chuyển mang tính thể chế trong cách quản lý kết cấu hạ tầng giao thông tại Phú Quốc. Điểm đáng nói không chỉ là “Sun Group khai thác cảng”, mà là tập đoàn này đồng thời đang vận hành Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, đặt nền móng cho một hệ sinh thái kết nối đa phương thức hiếm có trong ngành hạ tầng du lịch Phú Quốc.
Vì sao Phú Quốc chọn tư nhân hóa Cảng An Thới ngay lúc này?
Việc chuyển giao quyền khai thác Cảng An Thới cho Sun Group không phải là sự kiện ngẫu nhiên, mà là kết quả của một quá trình “thử – sai” kéo dài gần một thập kỷ. Sau khi cảng hoàn thành và được nghiệm thu từ tháng 8-2012 với tổng mức đầu tư 157,92 tỉ đồng, đã có ít nhất hai liên doanh tư nhân lần lượt trúng thầu khai thác nhưng đều bị chấm dứt hợp đồng do vi phạm quy định, gần nhất là vào tháng 2-2024.
Trong thời gian đó, du lịch Phú Quốc tăng tốc, kéo theo lưu lượng tàu khách, cano và phương tiện đường thủy tăng nhanh qua từng năm. Cảng An Thới bị “kẹt” giữa một bên là mô hình quản lý cũ kém linh hoạt, và một bên là nhu cầu ngày càng cao về an toàn hàng hải, chất lượng dịch vụ, ứng dụng công nghệ và bảo vệ môi trường. Chính quyền địa phương thừa nhận việc chuyển giao từ quản lý nhà nước sang doanh nghiệp tư nhân là phù hợp với chủ trương đổi mới quản lý hạ tầng, đồng thời kỳ vọng đây sẽ là cú hích để nâng cấp hạ tầng du lịch Phú Quốc theo hướng hiện đại, đồng bộ và đủ sức cạnh tranh trong khu vực.
Kết nối cảng – sân bay: chiến lược nâng tầm hạ tầng du lịch Phú Quốc trước APEC 2027
Điểm khác biệt của thương vụ này là Cảng An Thới không đứng một mình: Sun Group đã tiếp nhận vận hành Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc trước đó, và bước đi mới được chính tập đoàn này xác định là “hoàn thiện hệ sinh thái kết nối đa phương thức” nhằm nâng cao trải nghiệm và mở rộng khả năng kết nối cho du khách. Nói cách khác, từ khi đáp xuống sân bay đến lúc lên tàu khám phá quần đảo An Thới, hành trình của du khách có cơ hội được “may đo” trong một chuỗi dịch vụ thống nhất.
Cảng An Thới vốn là nơi diễn ra các hoạt động vận tải hàng hóa, vận chuyển hành khách, trung chuyển tàu thuyền và là điểm xuất phát của hàng triệu lượt du khách tới một trong những vùng biển đẹp nhất Việt Nam. Với hạ tầng gồm cầu cảng 3.000 DWT, nhà ga hành khách ba tầng, công suất hàng hóa 500.000–700.000 tấn/năm và 360.000 lượt khách/năm, tiềm năng kết nối với các tổ hợp nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và hạ tầng du lịch Phú Quốc là rất lớn. Nếu Sun Group giữ được kỷ luật vận hành và đầu tư công nghệ như cam kết, Cảng An Thới có thể trở thành mắt xích quan trọng nhất cho việc tích hợp du lịch biển – nghỉ dưỡng – logistics trên đảo Ngọc.
APEC 2027 và cuộc “thi nâng hạng” của Phú Quốc trong bản đồ du lịch biển khu vực
Phú Quốc không còn chỉ là câu chuyện của khách du lịch nội địa; với định hướng trở thành trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ và giao thương mang tầm quốc tế sau khi trở thành đặc khu, đảo Ngọc đang đứng trước “kỳ sát hạch” lớn: Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Sự kiện này dự kiến đưa hàng chục nghìn đại biểu, doanh nghiệp, cơ quan báo chí và bạn bè quốc tế đến Phú Quốc.
Trong bối cảnh đó, hạ tầng giao thông không thể chỉ đủ dùng; nó phải trở thành lợi thế cạnh tranh. Cảng An Thới, nếu được vận hành như một cảng biển hiện đại, văn minh và là điểm khởi đầu của những hành trình khám phá biển đảo, sẽ là “bộ mặt” mà Phú Quốc trình diễn với thế giới. Quan trọng hơn, nó giúp phân tán áp lực lên đường bộ, giảm rủi ro tắc nghẽn và hỗ trợ logistics phục vụ APEC 2027 Phú Quốc. Theo lãnh đạo đặc khu, việc Sun Group khai thác cảng được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến và ủng hộ mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững cho Phú Quốc trong thời kỳ hội nhập.
Lợi ích và rủi ro của “thương hiệu hóa” cửa ngõ biển Phú Quốc
Việc giao Cảng An Thới cho Sun Group mang lại nhiều lợi ích tiềm năng: kinh nghiệm vận hành các dự án hạ tầng và du lịch quy mô lớn, khả năng ứng dụng công nghệ trong quản lý – điều hành, tối ưu quy trình phục vụ và nâng cao năng lực khai thác để xây dựng môi trường giao thông đường thủy văn minh, thuận tiện, chuyên nghiệp. Nếu làm tốt, người dân và du khách sẽ là nhóm được hưởng lợi trực tiếp từ dịch vụ an toàn, ổn định, và kết nối thuận lợi hơn giữa đường biển với các sản phẩm du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí.
Tuy vậy, việc một tập đoàn tư nhân nắm cùng lúc cảng biển và sân bay của đảo cũng đặt ra yêu cầu giám sát chặt chẽ để tránh lệ thuộc quá lớn vào một nhà khai thác. Chính quyền đặc khu Phú Quốc đã nhấn mạnh mục tiêu vận hành cảng phải gắn với phát triển bền vững, phục vụ du lịch và đời sống dân sinh. Kết luận hợp lý lúc này là: Cảng An Thới Phú Quốc dưới tay Sun Group là cơ hội lớn để “bật hạng” hạ tầng du lịch Phú Quốc trước APEC 2027, nhưng cơ hội ấy chỉ biến thành lợi thế dài hạn nếu các cam kết về an toàn, minh bạch, công nghệ và bảo vệ môi trường được theo dõi nghiêm túc và thực thi đến nơi đến chốn.
