Tập huấn AI phải bắt đầu từ việc cần làm
Tập huấn ứng dụng AI là hoạt động giúp người học tiếp cận công cụ trí tuệ nhân tạo và thực hành cách dùng chúng trong nhiệm vụ cụ thể, thay vì chỉ nghe giới thiệu lý thuyết. Hai chương trình dành cho lực lượng cộng đồng gần đây cho thấy hướng đi đáng chú ý: đưa AI vào những công việc vốn gắn trực tiếp với thanh niên, cán bộ cơ sở và người dân. Đoàn Thanh niên UBND thành phố ra mắt mô hình “AI trong tầm tay” trong khuôn khổ hội nghị tập huấn nghiệp vụ, bên cạnh nội dung hướng dẫn phần mềm quản lý đoàn viên và kỹ năng truyền thông. UEH Mekong tổ chức lớp học cho thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng phường Tân Hạnh, tỉnh Vĩnh Long. Điểm chung không nằm ở việc chạy theo công nghệ mới, mà ở cách gắn việc học với nhu cầu thật. Đây là điều quyết định AI có trở thành công cụ hữu ích hay chỉ là một chủ đề thời sự.
Mô hình “AI trong tầm tay” đặt trọng tâm vào khả năng tiếp cận
Mô hình của Đoàn Thanh niên UBND thành phố hướng đến cán bộ, công chức, đoàn viên, thanh niên và người dân; cách thiết kế này xem AI trong công tác Đoàn là một phần của năng lực làm việc và phục vụ cộng đồng, không phải kỹ năng dành riêng cho chuyên gia. Chương trình giới thiệu sổ tay hướng dẫn, mã QR truy cập tài liệu điện tử và lực lượng thanh niên nòng cốt hỗ trợ tại cơ sở. Giá trị thực tế nằm ở những chỉ dẫn an toàn: đặt yêu cầu phù hợp, kiểm tra kết quả do AI tạo ra và bảo vệ thông tin cá nhân. Bí thư Đoàn Thanh niên UBND thành phố Nguyễn Hữu Việt Cường nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, nâng cao kỹ năng và chủ động ứng dụng công nghệ để đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới. Tuy nhiên, tài liệu chỉ phát huy tác dụng khi có người hướng dẫn và cơ hội áp dụng thường xuyên; việc ra mắt mô hình vì thế cần được nối tiếp bằng hỗ trợ đều đặn ở cơ sở.
Lớp học ở Tân Hạnh biến AI thành công cụ hỗ trợ dân
Lớp tập huấn của UEH Mekong cụ thể hóa việc học bằng thực hành trực tiếp trên máy tính và điện thoại. Có 20 học viên là thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng phường Tân Hạnh tham gia. Họ tìm hiểu công cụ AI tạo sinh, luyện viết câu lệnh để soạn hướng dẫn và trả lời câu hỏi thường gặp, rồi áp dụng vào các tình huống hỗ trợ người dân sử dụng VNeID, chữ ký số và dịch vụ số. Chương trình còn hướng dẫn lập danh mục kiểm tra hồ sơ, tóm tắt quy trình hành chính và chuẩn bị nội dung quảng bá sản phẩm địa phương trên sàn thương mại điện tử. Cách dạy này thuyết phục hơn một buổi giới thiệu chung: học viên có thể mang về tài liệu và kỹ năng gắn với việc đang làm. Khi các thành viên trở thành cầu nối giúp người dân tiếp cận dịch vụ số an toàn, thuận tiện, AI trong cộng đồng mới tạo ra lợi ích nhìn thấy được.
Khác cách tổ chức, cùng bài toán duy trì năng lực
“AI trong tầm tay” chọn cách mở rộng tiếp cận bằng tài liệu và lực lượng thanh niên hỗ trợ; lớp ở Tân Hạnh chọn đào sâu một nhóm học viên với bài tập gắn sát dịch vụ địa phương. Một bên phù hợp để lan tỏa kỹ năng trong mạng lưới Đoàn, bên kia cho thấy rõ hơn AI có thể giúp gì trong từng thao tác phục vụ dân. Cả hai đều nhấn mạnh vai trò của thực hành, nhưng một khóa học không thể tự bảo đảm việc áp dụng lâu dài. Cần duy trì hướng dẫn, kiểm tra chất lượng nội dung AI tạo ra và nhắc người dùng không đưa dữ liệu nhạy cảm vào công cụ. Với Đoàn Thanh niên UBND thành phố, chương trình phối hợp còn đặt mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi số cùng các hoạt động cộng đồng; phía UEH Mekong hướng đến giúp học viên từng bước làm chủ công cụ và vận dụng vào nhiệm vụ tại địa phương.
Hai mô hình cho thấy AI đang được đưa đến các nhóm công tác cộng đồng qua tập huấn thực hành, thay vì dừng ở lời kêu gọi chuyển đổi số. Khác biệt về đối tượng và cách triển khai là lợi thế: một mô hình tạo điểm tựa dễ tiếp cận, mô hình kia rèn kỹ năng theo công việc cụ thể. Bước tiếp theo nên là duy trì hỗ trợ sau tập huấn và đo xem người dân có được hướng dẫn nhanh, rõ, an toàn hơn hay không. Khi kết quả được kiểm chứng bằng chất lượng phục vụ, AI mới thật sự ở trong tầm tay cộng đồng.
