Khám miễn phí là điểm khởi đầu, không phải đích đến
Khám sức khỏe miễn phí là hoạt động đưa dịch vụ kiểm tra, sàng lọc và tư vấn y tế đến người dân mà không thu phí tại điểm khám, giúp phát hiện nguy cơ sớm và kết nối người bệnh với chăm sóc tiếp theo. Hai chương trình tại Tây Ninh và Hà Tĩnh cho thấy cách làm này có thể vừa mở rộng độ bao phủ, vừa hỗ trợ những nhóm dễ gặp trở ngại khi tiếp cận y tế. Tây Ninh tổng kết chiến dịch 90 ngày đêm khám định kỳ, sàng lọc miễn phí; Hà Tĩnh chọn mô hình khám trực tiếp cùng chuyên gia, cấp thuốc và trao quà cho người khó khăn. Điểm đáng chú ý không chỉ là số người được khám, mà là khả năng biến một lần tiếp cận thành nền tảng chăm sóc sức khỏe ban đầu. Nếu thiếu theo dõi và dữ liệu sử dụng được, con số lớn vẫn chưa bảo đảm người dân được chăm sóc liên tục.
Tây Ninh đặt trọng tâm vào độ phủ
Sau 90 ngày đêm triển khai, Tây Ninh huy động 58 cơ sở đủ điều kiện, với tổng kinh phí thực hiện hơn 268 tỉ đồng; đến ngày 30/9/2026, hơn 666.300 người đã được khám, đạt 100% theo kế hoạch chiến dịch. Quy mô này phản ánh cách tiếp cận toàn tỉnh: huy động hệ thống chính trị, ngành y tế, địa phương và cơ sở khám chữa bệnh công lập lẫn ngoài công lập, thay vì chỉ tổ chức một đợt khám đơn lẻ. Đây là lợi thế rõ rệt của chiến dịch diện rộng, nhất là khi mục tiêu là mở cửa dịch vụ cho số đông. Tuy vậy, độ phủ không tự động đồng nghĩa với chất lượng chăm sóc. Tây Ninh còn gặp khó khăn ở các trạm y tế chưa đủ điều kiện, địa bàn xa và biên giới; dữ liệu sức khỏe cũng chưa được cập nhật đầy đủ. Tỉnh yêu cầu rà soát người chưa khám, tránh bỏ sót hoặc khám trùng, đồng thời chuẩn bị kế hoạch cho những tháng cuối năm 2026 và năm 2027.
Hà Tĩnh kết hợp khám chuyên môn với hỗ trợ thiết thực
Sáng 25/10, Hà Tĩnh phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai và Tổng Công ty Thăm dò và Khai thác dầu khí tổ chức khám, tư vấn, cấp thuốc miễn phí và trao quà tại Nghi Xuân, Tiên Điền. Gần 1.000 người thuộc diện gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật và hoàn cảnh khó khăn được bác sĩ trực tiếp thăm khám. Người dân được đo huyết áp, khám lâm sàng, sàng lọc bệnh tim mạch, tiểu đường, suy gan, suy thận cùng một số bệnh phổ biến khác, đồng thời nhận thuốc miễn phí. PVEP trao gần 1.000 suất quà, mỗi suất trị giá 500 nghìn đồng, cho người tham gia. Khác với ưu tiên độ phủ của Tây Ninh, Hà Tĩnh nhấn mạnh hỗ trợ tập trung cho nhóm cần giúp đỡ và đưa chuyên gia đến cơ sở. Mô hình này hữu ích, nhưng giá trị lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc người được phát hiện có bệnh được hướng dẫn theo dõi và tiếp tục điều trị hay không.
Đo hiệu quả bằng bước chăm sóc tiếp theo
Hai cách tổ chức bổ sung cho nhau: chiến dịch của Tây Ninh cho thấy sức mạnh của huy động quy mô lớn, còn chương trình Hà Tĩnh làm rõ giá trị của chuyên môn, cấp thuốc và trợ giúp an sinh tại cộng đồng. Cả hai đều đưa khám sàng lọc cộng đồng đến gần người dân, nhưng khám chỉ là bước đầu nếu kết quả không được lưu trữ, giải thích và nối với dịch vụ phù hợp. Tây Ninh đặt yêu cầu biến kết quả khám thành dữ liệu có giá trị sử dụng lâu dài, không chạy theo số lượng; Hà Tĩnh hướng tới hồ sơ sức khỏe điện tử theo vòng đời và mong muốn Bệnh viện Bạch Mai tiếp tục đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ từ xa. Đó mới là hướng đi đáng ưu tiên: giữ được khả năng tiếp cận miễn phí, đồng thời củng cố y tế cơ sở và theo dõi sức khỏe liên tục. Một đợt khám thành công không chỉ được tính bằng lượt người, mà bằng việc người dân biết mình cần làm gì sau buổi khám.
