APEC biến Phú Quốc thành đại công trường và phép thử năng lực hạ tầng
Phú Quốc APEC 2027 là chương trình chuẩn bị tổng thể hạ tầng hội nghị, giao thông và lưu trú trên Đảo Ngọc để đón Tuần lễ Cấp cao APEC, trong đó trung tâm hội nghị APEC, đường sắt nhẹ Phú Quốc và mở rộng sân bay đóng vai trò hạt nhân liên kết, tạo một hệ sinh thái hạ tầng mới phục vụ cả đối ngoại lẫn phát triển lâu dài của địa phương. Đây không đơn thuần là vài dự án xây dựng, mà là phép thử về khả năng tổ chức một sự kiện đối ngoại lớn nhất của đất nước từ nay đến năm 2030, như nhận định của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc. Sức ép tiến độ, nếu được quản trị tốt, sẽ buộc hệ thống chính quyền, nhà đầu tư và nhà thầu phải phối hợp chặt chẽ, minh bạch trách nhiệm và dám ra quyết định, thay vì để cơ hội trôi qua như nhiều lần trước.
Trung tâm hội nghị APEC và Nhà hát đa năng: gần hoàn thiện phần thô, bước vào giai đoạn tinh
Nhìn từ trên cao, tổ hợp trung tâm hội nghị APEC ở Phú Quốc cho thấy tiến độ xây dựng APEC đang đi đúng quỹ đạo: khối S3 – trung tâm tổ chức hội nghị đã hoàn thành khoảng 98% kết cấu bê tông cốt thép, còn khu S2 – Nhà biểu diễn đa năng đạt khoảng 97%. Công trường đã chuyển nhanh từ phần thô sang lắp dựng kết cấu thép, triển khai cơ điện và khối hoàn thiện, với mục tiêu hoàn thiện mặt ngoài vào ngày 30/10/2026 và toàn bộ nội thất vào ngày 30/3/2027. Theo đại diện nhà đầu tư, "Trung tâm tổ chức hội nghị là hạng mục có tiến độ cao nhất trong tổ hợp, với 93% kết cấu thép và khoảng 58% khối lượng xây tô đã được thực hiện". Chính phủ đã được cam kết công trình này sẽ bàn giao trước ngày 30/4/2027, cùng với nhà ga T2 sân bay Phú Quốc. Vấn đề không còn là liệu dự án có kịp, mà là có giữ được chất lượng và đồng bộ kỹ thuật như yêu cầu của Phó Thủ tướng khi thị sát hiện trường.
Đường sắt nhẹ Phú Quốc: mắt xích giao thông quyết định trải nghiệm APEC
Nếu trung tâm hội nghị là trái tim của Phú Quốc APEC 2027 thì đường sắt nhẹ Phú Quốc chính là mạch máu giao thông mới. Tuyến LRT giai đoạn 1 dài 17,59 km, được đầu tư theo hình thức BOT, đang thi công ba ca liên tục để cán đích vào giữa năm 2027. Giá trị giải ngân thực tế đã đạt 1.800 tỷ đồng, tương đương 28,7% tổng mức đầu tư – con số cho thấy mức độ dồn lực và rủi ro mà nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận. Dự án đặt mục tiêu hoàn thiện cơ bản và chạy thử nghiệm hệ thống vào tháng 6/2027, trước khi khai thác thương mại từ tháng 8/2027 để phục vụ Tuần lễ Cấp cao. Khi hoàn thiện, tuyến này sẽ nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với trung tâm hội nghị và triển lãm APEC, rút ngắn thời gian di chuyển từ sân bay tới Nam Đảo xuống khoảng 20 phút. Nghĩa là không chỉ đoàn đại biểu, mà cả du khách sau này sẽ cảm nhận một Đảo Ngọc có hạ tầng Phú Quốc hiện đại, có giao thông công cộng xứng tầm điểm đến quốc tế.
Khung hạ tầng đồng bộ và sự vào cuộc của Chính phủ
APEC đã biến Phú Quốc thành một đại công trường với nhiều lớp hạ tầng đan xen: mở rộng Cảng hàng không quốc tế, các tuyến giao thông kết nối, hệ thống khách sạn, tuyến ĐT.975, Đại lộ APEC, đường sắt đô thị, khu tái định cư An Thới cùng các khu lưu trú phục vụ hội nghị. Đoàn công tác Trung ương do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc liên tục trực tiếp kiểm tra từng dự án, từ sân bay, trung tâm hội nghị đến nhà hát APEC. Ông yêu cầu kiểm soát công việc tới từng hạng mục, gắn rõ đơn vị phụ trách và thời điểm hoàn thành, đồng thời nhấn mạnh đây là "nhiệm vụ đối ngoại quan trọng nhất của đất nước từ nay đến năm 2030" và phải được tỉnh An Giang xác định là trọng tâm giai đoạn 2026–2027. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết 66 để tháo gỡ vướng mắc pháp lý liên quan quỹ đất lấn biển, cùng với việc thực hiện theo Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV. Cơ chế được nới, tiến độ được rà, nhưng trách nhiệm thực thi vẫn là câu hỏi lớn đặt lên vai địa phương và doanh nghiệp.
Từ sức ép APEC đến chiến lược dài hạn cho Đảo Ngọc
Điều đáng nói là APEC 2027 không chỉ là mục tiêu tổ chức thành công một hội nghị quốc tế, mà được kỳ vọng tạo động lực phát triển lâu dài cho Phú Quốc và cả nước. Như Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc chọn Phú Quốc tổ chức APEC mang ý nghĩa lớn về quốc phòng, an ninh, chủ quyền biển đảo và mở ra cơ hội xây dựng một cực tăng trưởng mới cho Đảo Ngọc. Tuy vậy, hạ tầng Phú Quốc có trở thành lợi thế bền vững hay không phụ thuộc rất nhiều vào cách vận hành sau APEC: tuyến đường sắt nhẹ có được khai thác hiệu quả cho người dân và du khách hàng ngày, trung tâm hội nghị APEC có thu hút các sự kiện quốc tế khác, hay chỉ sáng đèn một mùa rồi bị bỏ quên. Tiến độ xây dựng APEC hiện được đánh giá là đáp ứng yêu cầu, với diện mạo công trình thay đổi rõ rệt chỉ sau 1–2 tháng kiểm tra. Câu chuyện tiếp theo cần được bàn từ bây giờ: dùng cú hích APEC để tái cấu trúc không gian đô thị, dịch vụ và nguồn nhân lực, thay vì coi đây là một chiến dịch xây dựng ngắn hạn.
