Trục ven biển không chỉ là một tuyến đường
Đường ven biển Đồng Tháp là tuyến giao thông dài khoảng 23,6 km, nối đường tỉnh 871B tại xã Gia Thuận với cầu vượt sông Tiền tại xã Tân Phú Đông, nhằm liên kết hành lang ven biển với các trung tâm kinh tế trong vùng. Đây là ý nghĩa lớn hơn một công trình xây dựng: tuyến đường có thể đưa khu vực ven biển phía đông vào gần hơn với mạng lưới giao thương và các điểm đến đầu tư. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Diệu đã ký quyết định phê duyệt Dự án thành phần 2, giai đoạn 1. Hạng mục này có tổng mức đầu tư hơn 5.511 tỷ đồng; toàn tuyến được chia thành hai dự án thành phần, trong đó phần còn lại dành cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Với quy mô nhóm A, tuyến đi qua các xã Gia Thuận, Tân Đông, Tân Điền, Gò Công Đông và Tân Phú Đông.
Lập luận đầu tư nằm ở khả năng nối hành lang ven biển Đồng Tháp với các địa phương ven biển Đồng bằng sông Cửu Long và TP.HCM, đồng thời tạo quỹ đất cho sản xuất, công nghiệp, đô thị, du lịch và nuôi trồng thủy sản. Vì vậy, tiêu chí đánh giá không nên chỉ là hoàn thành mặt đường, mà còn là tuyến mới có giúp dòng hàng, người dân và hoạt động kinh tế tiếp cận thị trường thuận lợi hơn hay không.
Quy mô đầu tư cần đi cùng tầm nhìn dài hạn
Giai đoạn 1 được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, tốc độ 80 km/giờ, với nền rộng 12 m và mặt đường 11 m, bố trí hai làn xe cơ giới cùng hai làn xe thô sơ. Theo quy hoạch hoàn thiện, nền đường sẽ rộng 20,5 m, mặt đường 19,5 m, đáp ứng bốn làn xe cơ giới và hai làn xe thô sơ. Lộ trình mở rộng này là lựa chọn hợp lý nếu nhu cầu giao thông tăng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu chuẩn bị mặt bằng và kết nối đồng bộ ngay từ đầu; nếu không, năng lực của trục mới có thể bị giới hạn bởi các điểm nghẽn hai đầu.
Trên tuyến dự kiến có sáu nút giao cùng mức, một nút giao khác mức liên thông và năm cây cầu, trong đó cầu Bến Chùa vượt nhánh sông Cửa Tiểu là điểm nhấn với kết cấu dây văng kết hợp cầu dẫn. Dự án thành phần 2 dự kiến thực hiện trong sáu năm. Khoảng thời gian này khiến quản lý tiến độ, giải phóng mặt bằng và phối hợp thi công trở thành yếu tố quyết định không kém thiết kế. Tuyến cũng có thể kết hợp với đê biển Gò Công để bố trí lại dân cư và giảm rủi ro do thiên tai, biến đổi khí hậu, nước biển dâng; lợi ích đó chỉ thành hiện thực khi giao thông và giải pháp bảo vệ vùng ven biển được tính toán cùng nhau.
Hai tuyến còn lại tạo mạng lưới bổ trợ
Hai dự án giao thông trọng điểm khác được tỉnh phê duyệt chủ trương có tổng vốn hơn 2.775 tỷ đồng: tuyến ĐT.845 kết nối ĐT.861, ĐT.863 và Đường tỉnh 870B đoạn từ Quốc lộ 1 đến ĐT.878. ĐT.845 dài khoảng 20,4 km, gồm tuyến chính và nhánh ĐT.861B, hướng đến kết nối vùng biên giới, vùng nông nghiệp sinh thái Đồng Tháp Mười với khu vực trung tâm dọc sông Tiền. ĐT.870B được định vị là trục nối Quốc lộ 1, ĐT.864 và ĐT.878, đồng thời liên kết với các khu công nghiệp Mỹ Tho, Tân Phước, Tân Hương và Long Giang.
Nhìn cùng nhau, ba dự án giao thông Đồng Tháp tạo thành mạng kết nối theo nhiều hướng: tuyến ven biển mở cửa ra hành lang duyên hải, ĐT.845 nối vùng biên và vùng nông nghiệp với trung tâm, còn ĐT.870B tăng liên kết giữa quốc lộ và các khu công nghiệp. Đây là cách đầu tư hạ tầng giao thông có giá trị hơn việc triển khai từng tuyến rời rạc, bởi doanh nghiệp và người dân cần một mạng lưới liên thông để vận chuyển nông sản, thủy sản, tiếp cận dịch vụ và giảm chi phí đi lại. Tỉnh kỳ vọng các dự án giúp rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics và tạo thuận lợi cho chế biến, thương mại, dịch vụ, du lịch.
Thước đo cuối cùng là cơ hội được mở ra
Đường ven biển là công trình giữ vai trò mở rộng không gian phát triển, nhưng hiệu quả không tự đến cùng ngày thông xe. Quỹ đất mới cần được quy hoạch có kiểm soát; kết nối đến khu sản xuất, cảng, logistics và điểm dân cư cần đủ thuận tiện; đồng thời các biện pháp ứng phó rủi ro ven biển phải theo kịp tốc độ phát triển. Nếu thiếu những điều kiện ấy, một trục đường lớn vẫn có thể chỉ phục vụ lưu thông, thay vì tạo thêm sinh kế và sức hút đầu tư.
Trong tổng thể các dự án trọng điểm Đồng Tháp, tuyến ven biển có tầm vóc liên vùng rõ nhất, còn hai dự án kia giúp mạng lưới lan sâu vào các khu vực kinh tế trong tỉnh. Giá trị của kế hoạch vì thế nằm ở tính bổ trợ giữa ba tuyến, không chỉ ở quy mô vốn hay chiều dài xây dựng. Kết luận cần được kiểm chứng bằng những lợi ích người dân và doanh nghiệp cảm nhận được: hành trình thuận lợi hơn, nông sản đến thị trường nhanh hơn và không gian đầu tư được mở rộng mà vẫn an toàn trước rủi ro khí hậu.
