Trục ven biển 40km của Gia Lai là gì và vì sao được coi là bước ngoặt?
Trục giao thông ven biển Gia Lai là dự án phát triển tích hợp thích ứng gồm hai tuyến đường với tổng chiều dài khoảng 40km và tổng mức đầu tư 2.660 tỷ đồng, được kỳ vọng rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, mở rộng không gian phát triển kinh tế và tăng cường kết nối kinh tế khu vực giữa Gia Lai với các địa phương miền Trung.
Điểm mấu chốt của dự án không nằm ở những con số chiều dài hay quy mô làn xe, mà ở cách Gia Lai chọn dùng hạ tầng giao thông miền Trung như một đòn bẩy chiến lược. Khi UBND tỉnh khởi công dự án phát triển tích hợp thích ứng với hai tuyến đường dài gần 40km, sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới và vốn đối ứng của tỉnh, lãnh đạo đã gửi một thông điệp rõ ràng: hạ tầng phải đi trước, nếu muốn logistics Gia Lai không còn là “nút thắt cổ chai” trên bản đồ cung ứng khu vực.
Một câu nói đáng nhớ là nhận định của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp: “Giá trị của dự án không chỉ ở việc hình thành thêm các tuyến giao thông mới, mà quan trọng hơn là mở rộng không gian, tạo thêm dư địa và động lực phát triển cho tỉnh”.
Hai tuyến đường, một mục tiêu: Phá vỡ điểm nghẽn logistics Gia Lai
Cấu trúc của dự án cho thấy tư duy rõ ràng về logistics Gia Lai: một tuyến hướng biển, một tuyến hướng cảng. Dự án thành phần 1 là tuyến đường từ Quốc lộ 19C kết nối cảng Quy Nhơn, dài khoảng 6,35km, quy mô 4–6 làn xe, nền đường rộng 24–40m. Đây là “mạch máu” đưa hàng hóa Tây Nguyên ra biển nhanh hơn, giảm phụ thuộc vào những trục đường thường xuyên quá tải.
Song hành, tuyến đường ven biển Gia Lai trên ĐT.639, đoạn Mỹ Thành – Lại Giang, dài khoảng 33,65km, quy mô 2–4 làn xe, nền đường rộng 12–20,5m, đóng vai trò là trục phân phối mới dọc bờ biển. Khi hoàn thành, hai tuyến này được kỳ vọng rút ngắn thời gian đi lại và vận chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.
Nếu trước đây, doanh nghiệp ở Gia Lai phải “chịu trận” với quãng đường dài, chi phí vận tải cao, thì trục này mở ra lựa chọn khác: đi thẳng ra cảng Quy Nhơn bằng tuyến kết nối 19C, rồi trải dài theo đường ven biển để tiếp cận các trung tâm công nghiệp – dịch vụ miền Trung. Đây không chỉ là tuyến đường mới, mà là “lối ra” cho nông sản, gỗ, hàng hóa xuất khẩu của Tây Nguyên.
Mở rộng không gian phát triển và kết nối kinh tế khu vực
Điểm đáng nói nhất của đường ven biển Gia Lai không phải chỉ là bề mặt bê tông nhựa, mà là “không gian phát triển” dọc theo nó. Dự án được kỳ vọng khai thác hiệu quả tiềm năng, nguồn lực đất đai dọc tuyến, nhất là tại các khu vực có lợi thế về đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch. Khi một trục giao thông đủ lớn xuất hiện, giá trị đất, cấu trúc dân cư, hướng phát triển ngành dịch vụ sẽ thay đổi theo.
Về mặt kết nối kinh tế khu vực, việc từng bước hình thành trục giao thông ven biển liên tục, thông suốt sẽ tăng cường liên kết các địa phương ven biển, tạo điều kiện phát triển kinh tế biển, du lịch, dịch vụ và thủy sản. Nói cách khác, Gia Lai đang “gài mình” sâu hơn vào mạng lưới hạ tầng giao thông miền Trung, thay vì đứng ngoài và chờ hưởng lợi gián tiếp.
Chiều sâu chiến lược thể hiện ở chỗ: khi kết nối vùng được cải thiện, các khu công nghiệp, trung tâm logistics, kho bãi lạnh, khu du lịch ven biển có thêm lý do để chọn Gia Lai làm điểm đặt chân. Nếu tỉnh đi kịp với tiến độ hạ tầng, trục ven biển này có thể trở thành “xương sống” cho không gian kinh tế mới, thay vì chỉ là đường tránh hay tuyến phụ.
Áp lực chất lượng và tiến độ: Hạ tầng chiến lược không cho phép sai số
Một trục giao thông ven biển được kỳ vọng nâng tầm logistics Gia Lai sẽ mất ý nghĩa nếu chất lượng kém hoặc thi công chậm. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn xác định đây là công trình quan trọng, có tác động trực tiếp đến việc mở rộng không gian phát triển của tỉnh, phải tập trung cao độ, xây dựng kế hoạch thi công khoa học và huy động đầy đủ nguồn lực để bảo đảm hoàn thành theo kế hoạch.
Yêu cầu đặt ra không chỉ là nhanh, mà còn phải bền. Quá trình triển khai phải tuân thủ nghiêm các quy định về quản lý xây dựng, quản lý chất lượng công trình; thi công đúng hồ sơ thiết kế, tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; vật liệu, thiết bị thi công phải bảo đảm chất lượng, nguồn gốc rõ ràng. Đây là điểm then chốt, bởi một tuyến đường ven biển, nếu xuống cấp nhanh, sẽ trở thành gánh nặng ngân sách chứ không phải động lực phát triển.
Ở chiều ngược lại, chính quyền địa phương, các sở ngành được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, tháo gỡ kịp thời vướng mắc, đồng thời bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường, hạn chế tiếng ồn, bụi, chất thải ảnh hưởng đến người dân. Thực tế, một dự án hạ tầng quy mô như thế này chỉ thành công khi nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng cùng chia sẻ chi phí và cùng kỳ vọng vào lợi ích dài hạn.
Kết luận: Trục ven biển chỉ có ý nghĩa khi đi kèm một chiến lược kinh tế mới
Dự án hai tuyến đường dài gần 40km, tổng vốn đầu tư 2.660 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2028, là một tuyên bố về cách Gia Lai nhìn nhận hạ tầng: như một khoản đầu tư chiến lược, không phải chi phí ngắn hạn. Khi hoàn thành, các tuyến đường sẽ tăng cường kết nối, rút ngắn thời gian đi lại, giảm chi phí logistics, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư.
Tuy vậy, hạ tầng chỉ là điều kiện cần. Để đường ven biển Gia Lai phát huy hết giá trị, tỉnh cần song song chuẩn bị quỹ đất sạch cho công nghiệp và dịch vụ, chính sách ưu đãi để hút nhà đầu tư, cùng với kế hoạch phát triển du lịch và kinh tế biển rõ ràng. Nếu làm được, trục giao thông này sẽ không chỉ nối Gia Lai với miền Trung, mà còn nối tỉnh lại gần hơn với các chuỗi cung ứng khu vực – nơi giá trị gia tăng và cơ hội việc làm thực sự nằm ở đó.
