Học luật bằng cách tham gia, không chỉ lắng nghe
Tuyên truyền pháp luật hiệu quả là cách đưa quy định đến với người học qua hoạt động dễ hiểu, có tương tác và gắn với tình huống thực tế, thay vì chỉ truyền đạt một chiều. Hội thi “Tuổi trẻ với pháp luật” do Trung đoàn 20, Sư đoàn 330, Quân khu 9 tổ chức trong tháng 10 đã vận dụng hướng tiếp cận ấy với hội chợ pháp luật, thi kiến thức, trò chơi tương tác và sân khấu hóa.
Năm đội từ Trung đoàn 1, Trung đoàn 3, Trung đoàn 20 và hai đơn vị đoàn kết nghĩa ở phường Tô Châu, phường Hà Tiên cùng tham gia. Các đội tranh tài ở nội dung tuyên truyền, hội chợ pháp luật, thi kiến thức và diễn tình huống. Điểm đáng chú ý không nằm ở hình thức thi đua đơn thuần, mà ở việc người học phải chủ động tìm hiểu, trình bày và vận dụng điều đã học. Nhờ vậy, giáo dục pháp luật có thể trở thành trải nghiệm chung, gần với công việc và đời sống trong đơn vị hơn.
Từ quy định khô khan thành tình huống dễ nhớ
Một điều luật thường khó đọng lại nếu chỉ được đọc lên; dựng thành câu chuyện, câu hỏi hoặc tình huống buộc người tham gia lựa chọn cách xử lý sẽ tạo cơ hội hiểu cả nội dung lẫn cách áp dụng. Tại hội thi của Trung đoàn 20, phần sân khấu hóa về an toàn giao thông là một ví dụ trực quan. Các đội còn chuẩn bị kịch bản tuyên truyền và ôn luyện kiến thức trước ngày thi, nên việc học không chỉ diễn ra trên sân khấu mà kéo dài trong quá trình chuẩn bị.
Cách làm này có giá trị thực tế: cán bộ, đoàn viên, thanh niên vừa củng cố kiến thức pháp luật, vừa rèn kỹ năng phổ biến lại cho đồng đội. Sự kết hợp giữa trò chơi tương tác, giao lưu và biểu diễn cũng giúp nhiều người cùng tham gia, thay vì để một nhóm báo cáo viên đảm nhiệm toàn bộ việc truyền đạt. Tuy vậy, hoạt động chỉ phát huy tác dụng khi nội dung chính xác và gắn với những vấn đề người học thường gặp; hình thức vui nhộn không thể thay thế kiến thức đúng.
Chuyển đổi số mở rộng cách tiếp cận
Hướng đổi mới này tiếp tục xuất hiện tại Lữ đoàn 189 Hải quân. Tối 3/11, đơn vị tổ chức hội thi tìm hiểu pháp luật với chủ đề “Đổi mới tư duy, chuyển đổi số toàn diện - thượng tôn pháp luật”. Ba đội tham gia năm phần thi: khởi động, tìm từ khóa, tuyên truyền, xử lý tình huống và xây dựng video clip tuyên truyền luật.
Nội dung bao quát các quy định cơ bản và vấn đề sát thực tế như giao thông đường bộ, quân sự, quốc phòng, bảo vệ môi trường, sử dụng mạng xã hội và lừa đảo qua mạng. Ban tổ chức đưa công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và phương tiện trình chiếu vào phần thể hiện để kiến thức trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ hơn. Đây là bước tiến hữu ích nếu công nghệ được dùng để làm rõ quy định và tăng khả năng tiếp nhận, chứ không chỉ tạo hiệu ứng trình diễn.
Muốn nhân rộng, cần giữ trọng tâm là hiểu và chấp hành
Các hội thi cho thấy tuyên truyền pháp luật có thể hấp dẫn hơn khi người học được đặt vào vai trò tìm hiểu, trao đổi và xử lý vấn đề. Nhưng thành công không nên chỉ đo bằng không khí sôi nổi hay số tiết mục. Điều cần hướng tới là người tham gia nhớ quy định, biết vận dụng và tự giác chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội. Hội thi ở Trung đoàn 20 cũng tạo dịp để các đơn vị trao đổi kinh nghiệm và nâng cao kỹ năng tuyên truyền tại cơ sở.
Những mô hình như hội chợ pháp luật, sân khấu hóa, thi trực tuyến và video có thể được nghiên cứu, điều chỉnh để phù hợp với điều kiện từng đơn vị trong thời gian tới. Muốn vậy, cần chọn chủ đề sát nhu cầu, kiểm chứng thông tin và kết hợp hoạt động vui với phần giải thích rõ ràng. Khi trải nghiệm đi cùng nội dung chuẩn xác, hội thi pháp luật không dừng ở một cuộc thi mà trở thành phương thức giáo dục pháp luật thiết thực, giúp quy định gần hơn với hành vi hằng ngày.
