Ngày Pháp luật cần được học bằng trải nghiệm
Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp nhắc mỗi người về vai trò của Hiến pháp và pháp luật trong bảo vệ quyền tự do, đồng thời khuyến khích hình thành thói quen hiểu luật, tôn trọng luật và ứng xử có trách nhiệm trong đời sống. Tinh thần ấy có sức lan tỏa hơn khi được đưa ra khỏi trang sách, đến với người học qua tình huống và trải nghiệm cụ thể. Ngày 7/11, tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật năm 2026, kết hợp cuộc thi tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật dành cho học sinh năm học 2026–2027. Đây là hướng đi đáng chú ý: giáo dục pháp luật không nên dừng ở việc yêu cầu ghi nhớ quy định, mà cần giúp học sinh hiểu cách vận dụng chúng trong những lựa chọn thường ngày.
Tiểu phẩm biến quy định thành chuyện đời thường
Điểm sáng của cuộc thi tại Hà Nội là các đội thi dùng hoạt cảnh, tiểu phẩm và hoạt động tương tác để chuyển những quy định vốn dễ bị xem là khô khan thành câu chuyện gắn với đời sống học đường. Cách làm này giúp học sinh nhìn thấy hệ quả của hành vi, nhận diện rủi ro và suy nghĩ về lựa chọn phù hợp, thay vì chỉ tiếp nhận điều khoản một chiều. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết giáo dục pháp luật trong trường học được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nền tảng; ngành cũng thúc đẩy nội dung trên cổng thông tin, mạng xã hội, trong môn học và hoạt động ngoại khóa. Năm 2026, ngành phối hợp với Công an thành phố triển khai bốn chương trình nâng cao nhận thức, gồm các nội dung về phòng cháy chữa cháy, an toàn giao thông, phòng chống ma túy, bảo vệ học sinh trên không gian mạng và ngăn ngừa bạo lực học đường.
“Giai điệu Tự do” nối nghệ thuật với thượng tôn pháp luật
Ở bậc đại học, cuộc thi “Giai điệu Tự do” do Khoa Luật – Chính trị, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải tổ chức kết hợp tính học thuật với nghệ thuật, tạo một lối tiếp cận khác để sinh viên tìm hiểu pháp luật và lịch sử lập hiến. Phó Hiệu trưởng Nguyễn Văn Lâm nhấn mạnh rằng tự do chân chính không phải là tự do vô khuôn khổ, mà được bảo vệ bằng kỷ cương và pháp luật. Thông điệp ấy đáng được đưa vào đời sống sinh viên: tôn trọng luật giao thông, ứng xử văn minh trên mạng và tuân thủ nội quy không phải những yêu cầu rời rạc, mà là biểu hiện hằng ngày của tinh thần thượng tôn pháp luật. Cuộc thi cũng gợi ra cách truyền đạt hiệu quả: âm nhạc có thể khơi cảm xúc, còn pháp luật định hướng hành động. Khi hai yếu tố gặp nhau, nguyên tắc ứng xử có cơ hội trở thành lựa chọn tự giác thay vì nội dung chỉ nhớ trong giờ học.
Từ hoạt động hưởng ứng đến thói quen tôn trọng luật
Từ học sinh Hà Nội đến sinh viên đại học, điểm chung của các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật là đưa người học vào vai trò chủ động: các em hóa thân, trình bày, tương tác và liên hệ kiến thức với những tình huống mình có thể gặp. Đây là lựa chọn thuyết phục hơn cách truyền đạt chỉ tập trung vào văn bản, bởi hiểu luật cần đi cùng khả năng nhận biết và hành động. Nhà trường vì thế không chỉ là nơi phổ biến quy định, mà còn là môi trường làm gương. Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An Vũ Hạnh Nguyên kêu gọi giáo viên giải thích pháp luật bằng ngôn ngữ đời sống và thể hiện sự công bằng, kỷ luật trong ứng xử. Khi người lớn làm mẫu, còn học sinh được thực hành qua hoạt động gần gũi, giáo dục pháp luật mới có thể góp phần xây dựng văn hóa học đường an toàn và nuôi dưỡng thói quen thượng tôn pháp luật lâu dài.
