Pháp luật vùng biên phải bắt đầu từ nhu cầu đời sống
Pháp luật vùng biên là những quy định và kiến thức pháp lý gắn trực tiếp với đời sống, an ninh và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền của người dân tại các địa bàn giáp biên. Giá trị của tuyên truyền không nằm ở số điều luật được đọc lên, mà ở việc người dân hiểu mình cần làm gì để tự bảo vệ và giữ gìn bình yên nơi cư trú. Trong hai ngày 23 và 24-10, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức tuyên truyền, vận động người dân hai xã biên giới Thàng Tín và Bản Máy tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Hoạt động gắn với Đề án 1371, chương trình triển khai giai đoạn 2021–2027 nhằm phát huy vai trò của quân đội trong phổ biến, giáo dục pháp luật và vận động người dân chấp hành pháp luật tại cơ sở. Cách tiếp cận này có lý: muốn pháp luật đi vào đời sống, phải đưa nó đến nơi người dân sinh sống và gắn với những rủi ro họ có thể gặp.
Từ đường biên đến nguy cơ trong mỗi gia đình
Nội dung tuyên truyền ở Thàng Tín và Bản Máy không chỉ nói về đường biên. Cán bộ biên phòng phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự hai xã phổ biến ba văn kiện pháp lý về biên giới, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Phòng, chống ma túy cùng những nội dung trọng tâm của Đề án 1371. Người dân được nhắc về trách nhiệm bảo vệ đường biên, mốc giới và giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương. Đáng chú ý, nội dung còn đi thẳng vào phòng chống mua bán người, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Đây là cách làm thiết thực hơn việc truyền đạt luật theo lối khái quát: giúp bà con nhận biết nguy cơ, chủ động phòng ngừa và bảo vệ bản thân, gia đình. Hơn 1.200 tờ rơi được phát tại các buổi tuyên truyền, tạo thêm phương tiện để người dân xem lại thông tin và vận dụng trong đời sống.
Lớp học cũng là nơi hình thành ý thức chủ quyền
Muốn ý thức bảo vệ chủ quyền bền vững, không thể chỉ tiếp cận người lớn trong các buổi họp dân. Đồn Biên phòng Tam Chung phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Tam Chung tổ chức chương trình “Tiết học biên cương”, đưa kiến thức về chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới đến học sinh. Bài học còn gắn với nội quy trường lớp, kỹ năng sống, tinh thần tự giác và trách nhiệm trong học tập, sinh hoạt tập thể. Sự kết hợp này phù hợp với môi trường bán trú, nơi kỷ luật và kỹ năng tự lập có ý nghĩa thiết thực hằng ngày. Phối hợp giữa đồn biên phòng với nhà trường vì thế không chỉ mở thêm một kênh tuyên truyền biên giới, mà còn giúp học sinh hiểu rằng bảo vệ quê hương bắt đầu từ việc chấp hành quy định và có trách nhiệm trong cộng đồng. Việc giáo dục từ sớm có thể tạo nền tảng cho ý thức pháp luật lâu dài.
Kỹ năng số giúp thông tin vượt khỏi buổi tuyên truyền
Ngày 19-10, Đồn Biên phòng Hiền Kiệt phối hợp với Ban Quản lý bản Ho, xã Hiền Kiệt, phổ biến pháp luật về quản lý, bảo vệ khu vực biên giới đất liền và hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ số. Cán bộ đơn vị giới thiệu quy định cơ bản của Nghị định 34/2014/NĐ-CP về quy chế khu vực biên giới đất liền, đồng thời hướng dẫn sử dụng nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến để thuận tiện hơn khi giải quyết thủ tục hành chính. Đây là hướng đi đáng chú ý vì thông tin pháp luật không nên chỉ tồn tại trong một buổi gặp mặt. Khi người dân biết sử dụng điện thoại và các dịch vụ trực tuyến, họ có thêm cách tiếp cận thông tin và xử lý công việc thường ngày. Kết hợp phổ biến pháp luật với kỹ năng số cũng đổi mới phương thức giáo dục tại cơ sở, góp phần đưa quy định vào đời sống. Dù vậy, công nghệ chỉ phát huy tác dụng khi nội dung dễ hiểu và người dân được hướng dẫn đủ để tự sử dụng.
Đưa luật đến gần là bước đầu, duy trì thực hành mới là đích đến
Những hoạt động ở Thàng Tín, Bản Máy, Hiền Kiệt và Tam Chung cho thấy tuyên truyền hiệu quả cần nhiều điểm chạm: buổi gặp ở cơ sở, tờ rơi để tra cứu, lớp học cho học sinh và hướng dẫn kỹ năng số cho người dân. Khi nội dung chạm đúng việc cần biết—từ bảo vệ mốc giới, phòng ngừa mua bán người đến thủ tục hành chính—pháp luật bớt xa lạ và trách nhiệm bảo vệ an ninh biên giới trở nên cụ thể hơn. Điều quan trọng không phải là tổ chức thật nhiều buổi phổ biến, mà là để người dân hiểu, nhớ và áp dụng được điều đã học. Sự phối hợp giữa biên phòng, chính quyền cơ sở và nhà trường tạo nền tảng tốt; việc gắn tuyên truyền với tình huống đời sống và khả năng tiếp cận thông tin số giúp nền tảng ấy hữu ích hơn. Đưa pháp luật đến tận nơi người dân sống là khởi đầu cần thiết; xây dựng thói quen chấp hành và chủ động bảo vệ cộng đồng mới là thước đo thành công.
