Từ thông tin pháp lý đến nội dung người dân dễ tiếp nhận
Phổ biến pháp luật trên nền tảng số là việc sử dụng các kênh trực tuyến và nội dung trực quan để giúp người dân tra cứu, hiểu và vận dụng quy định trong đời sống. Tại Hà Nội, hướng đổi mới này thể hiện qua trang thông tin điện tử, mạng xã hội, ứng dụng iHanoi, video ngắn, infographic và bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Động lực chính sách đến từ Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và Đề án chuyển đổi số trong công tác này giai đoạn 2025-2030. Bài viết ngày 7-11-2026 ghi nhận các cơ quan thành phố đang chuyển dần khỏi cách làm chỉ dựa vào hội nghị tập trung, hướng tới phương thức linh hoạt, gần với thói quen tiếp nhận tin tức hằng ngày. Đây là bước đi hợp lý: quy định chỉ có ích khi người dân có thể tìm thấy, hiểu được và biết cách áp dụng.
Video ngắn và infographic có ưu thế ở khả năng chia nhỏ nội dung khó thành thông tin dễ theo dõi, nhất là với người trẻ và nhóm thường xuyên dùng mạng. AI có thể mở thêm cách trình bày, nhưng không thay thế được việc kiểm chứng quy định và biên tập chính xác. Các cơ quan cần duy trì liên kết đến văn bản gốc, ghi rõ thời điểm cập nhật và hướng dẫn nơi hỏi thêm. Nếu thiếu những lớp bảo đảm đó, hình thức bắt mắt có thể khiến thông tin sai lan nhanh không kém thông tin đúng.
Nhiều kênh tạo thuận tiện, nhưng phải giữ nguồn tin chính thống
Cổng thông tin, Facebook, Zalo OA và ứng dụng iHanoi giúp thông tin pháp luật xuất hiện ở những nơi người dân vốn đã sử dụng. Tại Hà Nội, Công an thành phố đăng tải văn bản và nội dung tuyên truyền qua cổng thông tin, chuyên mục phổ biến, giáo dục pháp luật, Facebook và Zalo OA; một số đơn vị còn dùng màn hình điện tử, thư điện tử hay tin nhắn. Sự đa dạng này có ý nghĩa hơn việc tăng lượt xem: nó mở thêm đường tiếp cận nguồn tin chính thống, đồng thời tạo điều kiện tương tác hai chiều và hạn chế ảnh hưởng của nội dung thiếu chính xác trên mạng.
Ở cấp cộng đồng, các mô hình như Nhà văn hóa số hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin, sử dụng nền tảng số và làm thủ tục công trực tuyến. Việc hướng dẫn dùng iHanoi, VNeID cũng có thể gắn với những nhu cầu thiết thực như bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng tránh lừa đảo. Tuy nhiên, có ứng dụng không đồng nghĩa mọi người đều dùng được: cần hướng dẫn trực tiếp cho người ít kỹ năng số, nội dung dễ tra cứu và đầu mối giải đáp rõ ràng. Nếu không, đa kênh chỉ tạo thêm nơi đăng tin chứ chưa chắc giúp người dân hiểu luật hơn.
Hưng Yên tăng tốc, bài toán nằm ở chất lượng triển khai
Hưng Yên cũng đẩy mạnh công nghệ số và AI trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Tại buổi lễ được nguồn tin ghi nhận, Sở Tư pháp ra mắt các phần mềm, hệ thống và mô hình chuyển đổi số của ngành Tư pháp tỉnh. Năm 2026 đánh dấu 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946, tạo thêm dịp nhấn mạnh trách nhiệm tôn trọng và chấp hành pháp luật. Sau hợp nhất, các cơ quan chức năng đã rà soát 1.231 văn bản quy phạm pháp luật của hai tỉnh trước hợp nhất. Con số ấy cho thấy chuyển đổi số cần đi cùng công việc nền tảng: rà soát, cập nhật và bảo đảm người dân được tiếp cận quy định phù hợp với thực tiễn quản lý.
Tỉnh đồng thời được yêu cầu phát triển cơ sở dữ liệu pháp luật, đa dạng hóa tuyên truyền trên môi trường số và gắn giải thích chính sách với cải cách hành chính, giải quyết khiếu nại, tố cáo từ cơ sở. Đây là hướng đúng, bởi người dân thường cần lời giải cho một việc cụ thể hơn là một kho văn bản lớn. Thách thức được nêu cũng đáng lưu ý: phối hợp giữa một số ngành, địa phương chưa đồng bộ, còn hạn chế về kết nối dữ liệu và nguồn lực. Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục phối hợp, hỗ trợ tỉnh tháo gỡ khó khăn; kết quả cuối cùng nên được đo bằng khả năng tra cứu và giải quyết việc thực tế, không chỉ bằng số nền tảng mới.
Công nghệ là phương tiện, không phải đích đến
Kênh số chỉ thực sự nâng chất lượng phổ biến pháp luật khi ba việc đi cùng nhau: thông tin chính xác, cách trình bày dễ hiểu và cơ chế phản hồi có trách nhiệm. Hà Nội đang thử nhiều định dạng và nền tảng; Hưng Yên đặt trọng tâm vào dữ liệu, công nghệ và đổi mới tuyên truyền. Cả hai hướng đều cho thấy công nghệ số có thể đưa pháp luật ra khỏi phạm vi hội trường, đến với người dân trong những tình huống thường ngày.
Nhưng video hay, infographic rõ và AI tiện lợi không thể thay thế việc cập nhật văn bản, hỗ trợ người không quen công nghệ hoặc chuyển câu hỏi đến đúng cơ quan. Muốn xây dựng văn hóa tuân thủ, địa phương cần coi phản hồi của người dân và khả năng áp dụng quy định là thước đo, thay vì chỉ đếm số bài đăng hay ứng dụng. Khi công nghệ phục vụ nhu cầu thật và thông tin luôn có nguồn kiểm chứng, phổ biến và giáo dục pháp luật mới trở nên gần gũi, đáng tin.
