Ba lớp học, ba mắt xích của năng lực cơ sở
Tập huấn cán bộ cơ sở là hoạt động bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng thực hành để người làm việc tại địa phương có thể thực hiện nhiệm vụ, truyền đạt chính sách và tiếp nhận ý kiến của dân đúng quy trình. Ba chương trình được phản ánh ở đây bổ sung cho nhau: một lớp làm rõ trách nhiệm của trưởng thôn, một lớp hướng dẫn tuyên truyền và phục vụ công trực tuyến, còn lớp kia rèn kỹ năng tiếp công dân và xử lý đơn thư. Sự khác biệt ấy đáng chú ý vì cán bộ tuyến đầu không chỉ cần biết quy định; họ còn phải giải thích được quy định và ứng xử có trách nhiệm khi người dân nêu vấn đề. Nhìn theo chuỗi công việc, đây không phải ba khóa học rời rạc mà là ba năng lực thiết yếu để chính sách đi từ văn bản tới đời sống.
Ở Ninh Phước, 47 trưởng thôn và phó trưởng thôn tham gia lớp bồi dưỡng chuyên môn kéo dài một ngày. Nội dung gồm kiến thức cơ bản về Nhà nước, pháp luật gắn với nhiệm vụ của chức danh; quy định về tổ chức, hoạt động của thôn và chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách. Học viên còn trao đổi vướng mắc và được hướng dẫn xử lý tình huống phát sinh tại cơ sở. Đây là dạng bồi dưỡng trưởng thôn thiên về xác định đúng vai trò và vận dụng quy định vào công việc hằng ngày. Giá trị của lớp học không nằm ở việc thuộc thêm văn bản, mà ở khả năng nắm tình hình, tiếp nhận rồi phản ánh ý kiến, kiến nghị của người dân.
Pháp luật chỉ có ích khi được truyền đạt đúng cách
Lớp tập huấn về nhận thức pháp luật mở rộng trọng tâm từ nhiệm vụ của một chức danh sang năng lực tuyên truyền và hỗ trợ cộng đồng. Có 174 đại biểu là cán bộ cơ sở của 11 xã tham dự; các lớp được tổ chức tại Đồng Văn và Mèo Vạc. Học viên được phổ biến kiến thức về công tác dân tộc, chính sách dân tộc giai đoạn 2026–2030, cùng phương pháp tuyên truyền, vận động người dân ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Chương trình còn đề cập quy trình thực hiện dịch vụ công trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cơ bản và cách nhận diện, phòng ngừa lừa đảo trực tuyến.
So với lớp ở Ninh Phước, nội dung này đặt nặng việc đưa thông tin tới người dân và giúp họ tiếp cận dịch vụ, thay vì tập trung chủ yếu vào khuôn khổ nhiệm vụ của trưởng thôn. Đó là lựa chọn thiết thực: cán bộ có thể trở thành cầu nối hữu ích hơn nếu vừa hiểu chính sách, vừa biết hướng dẫn thủ tục và cảnh báo rủi ro số. Mục tiêu được nêu là nâng hiệu quả phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa và củng cố đoàn kết tại địa phương. Tuy vậy, hiệu quả sau cùng phụ thuộc vào việc những kỹ năng này có được áp dụng nhất quán trong tiếp xúc hằng ngày hay không.
Tiếp dân và xử lý đơn thư là phép thử trực tiếp
Lớp dành cho hơn 300 cán bộ chuyển từ tuyên truyền chính sách sang xử lý phản ánh cụ thể: tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Báo cáo viên Nguyễn Văn Lâm, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Tây Ninh, trình bày chuyên đề về công tác tiếp công dân. Học viên còn trao đổi và phân tích các tình huống thường gặp, chia sẻ vướng mắc để nâng khả năng vận dụng quy định vào thực tế. Đây là phần việc dễ tạo khác biệt rõ nhất đối với người dân: tiếp nhận đúng, phân loại chuẩn và xử lý theo trách nhiệm giúp hạn chế việc kiến nghị bị chuyển sai hướng hoặc kéo dài vì thiếu hiểu biết quy trình.
Ba lớp vì thế bổ khuyết thay vì cạnh tranh nội dung. Bồi dưỡng trưởng thôn củng cố nền tảng về nhiệm vụ và quy định; chương trình cho 174 đại biểu chú trọng tuyên truyền, dịch vụ công và an toàn trực tuyến; lớp hơn 300 cán bộ rèn kỹ năng tiếp công dân cùng quy trình giải quyết đơn thư. Trong ba nhóm ấy, kỹ năng tiếp công dân đòi hỏi cả kiến thức lẫn cách xử lý tình huống, bởi người dân cần được lắng nghe và hướng dẫn rõ ràng chứ không chỉ được dẫn chiếu văn bản. Kết luận quan trọng là tập huấn chỉ phát huy tác dụng khi mỗi nội dung trở thành thói quen công vụ: hiểu luật, nói dễ hiểu, nhận đúng việc và phản hồi có trách nhiệm.
