Tuần lễ Công trình xanh và Giao thông xanh: diễn đàn để Việt Nam chốt hướng đi xanh
Tuần lễ Công trình xanh và Giao thông xanh Việt Nam là diễn đàn thường niên quy tụ cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà đầu tư để bàn về các giải pháp công trình xanh Việt Nam, giao thông xanh bền vững, phát triển hạ tầng xanh và chuyển đổi xanh Việt Nam, với mục tiêu dài hạn là phát triển đô thị bền vững trên toàn quốc. Điểm đáng nói là sự kiện không dừng ở khẩu hiệu, mà đặt câu hỏi rất thẳng: Việt Nam sẽ kết nối nguồn lực như thế nào để biến tham vọng Net Zero thành hệ sinh thái hạ tầng xanh cụ thể? Tuần lễ năm nay diễn ra ngày 8–9/12 tại Hà Nội, tại Cung Triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch Xây dựng Quốc gia, tập trung vào các giải pháp giảm phát thải, phát triển hạ tầng bền vững và huy động nguồn lực đầu tư xanh. Hơn 1.200 đại biểu và 30 diễn giả tham dự cho thấy chuyển đổi xanh đã trở thành câu chuyện của toàn hệ thống, không còn là chủ đề bên lề.
Từ Nghị quyết đến thực thi: định hướng quốc gia về tăng trưởng xanh và hạ tầng số hóa
Điểm nhấn quan trọng của Tuần lễ là việc đặt các thảo luận trong tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nghĩa là công trình xanh Việt Nam và giao thông xanh bền vững không thể chỉ là vài dự án trình diễn, mà phải gắn với chiến lược tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và tái định hình hạ tầng quốc gia. Phiên toàn thể với chủ đề “Ngành xây dựng Việt Nam hướng tới Net Zero: Kiến tạo hệ sinh thái đô thị, công trình, hạ tầng và giao thông xanh” cho thấy cách tiếp cận hệ thống: chính sách Net Zero, phát triển nguồn nhân lực, điện hóa, số hóa, cùng vai trò của hệ sinh thái số trong vận tải và xây dựng xanh. Câu chuyện không còn là xây thêm vài tòa nhà tiết kiệm năng lượng, mà là thiết kế lại cấu trúc đô thị, hạ tầng và chuỗi cung ứng vật liệu để phù hợp với mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Quy hoạch đô thị bền vững và giao thông xanh: nơi các phiên chuyên đề đi vào bài toán cụ thể
Nếu phiên toàn thể vạch ra bức tranh lớn, bốn phiên chuyên đề sáng 9/12 là nơi các bài toán cụ thể của phát triển đô thị bền vững được mổ xẻ. Chủ đề “Quy hoạch đô thị và công trình xanh: Từ cấu trúc không gian đến hiệu quả thực thi” đặt thẳng vấn đề: không thể có công trình xanh Việt Nam đúng nghĩa nếu quy hoạch đô thị vẫn ưu tiên mở rộng bê tông thay vì không gian xanh. Phiên “Hạ tầng và giao thông xanh: Kết nối đồng bộ, thông minh và phát thải thấp” nhấn mạnh giao thông xanh bền vững phải dựa trên hạ tầng kết nối thông minh, phát thải thấp, chứ không chỉ thay xe xăng bằng xe điện. Hai phiên còn lại về chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải trong ngành xây dựng và kết nối nguồn lực quốc tế cho các dự án xây dựng, giao thông cho thấy Net Zero sẽ thất bại nếu Việt Nam không giải quyết đồng thời bài toán năng lượng, vật liệu và vốn đầu tư.
Kết nối nguồn lực đa bên: từ nhà máy thông minh đến cơ chế phối hợp quốc gia
Điểm khác biệt của Tuần lễ năm nay là cách sự kiện biến khái niệm chuyển đổi xanh Việt Nam thành trải nghiệm thực tế. Chiều 8/12, đại biểu tham quan Panasonic Solution Innovation Center Vietnam và HVAC Innovation Center tại Khu công nghiệp Thăng Long, tìm hiểu nhà máy thông minh, dây chuyền lắp ráp điện tử SMT, robot hàn, giải pháp điều hòa không khí và các mô hình HVAC tích hợp. Đây là lời nhắc rằng phát triển hạ tầng xanh không thể tách rời công nghệ và năng lực sản xuất trong nước. Xuyên suốt sự kiện là Triển lãm Quốc tế với hơn 40 gian hàng về vật liệu xây dựng xanh, tiết kiệm năng lượng, hệ thống quản lý tòa nhà, HVAC, điện khí hóa, hạ tầng sạc, giao thông thông minh và công nghệ đô thị. Đối thoại toàn thể về “Cơ chế phối hợp đa bên và liên kết quốc tế” quy tụ đại diện Chính phủ, Quốc hội, cơ quan Trung ương, địa phương và tổ chức quốc tế để bàn cách huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh. Đây chính là bước đi thiết yếu: không có cơ chế phối hợp, mọi sáng kiến xanh sẽ bị mắc kẹt ở quy mô thí điểm.
Kết luận: Muốn Net Zero, Việt Nam phải coi hạ tầng xanh là trục phát triển
Tuần lễ Công trình xanh và Giao thông xanh cho thấy một điều rõ ràng: nếu Việt Nam coi phát triển hạ tầng xanh là “phụ lục” của tăng trưởng, mục tiêu Net Zero sẽ chỉ nằm trên giấy. Ngược lại, khi công trình xanh Việt Nam, giao thông xanh bền vững và phát triển đô thị bền vững được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược, chúng trở thành trục để tái cấu trúc kinh tế, công nghệ và nguồn nhân lực. Sự kiện do Bộ Xây dựng bảo trợ, đồng tổ chức bởi Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng và IEC Consulting, đã khẳng định vai trò của diễn đàn thường niên trong việc kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư và tổ chức quốc tế cho quá trình chuyển đổi xanh ngành xây dựng và giao thông. Câu hỏi còn lại không phải “có làm xanh hay không”, mà là “chúng ta có dám coi hạ tầng xanh là chuẩn mới bắt buộc cho mọi quyết định phát triển hay không”.
