Đợt khởi công hạ tầng TP.HCM quý IV: làn sóng đầu tư chưa từng có
Đợt khởi công 9 dự án hạ tầng TP.HCM trong quý IV là chương trình đầu tư giao thông và chỉnh trang đô thị quy mô lớn, tập trung vào các cây cầu chiến lược như cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2 cùng nhóm dự án đường trục và cải tạo kênh rạch, nhằm giảm kẹt xe, tăng kết nối vùng và cải thiện môi trường sống cho người dân. Tại họp báo kinh tế – xã hội chiều 1/10, ông Huỳnh Lê Công Trường, Phó trưởng Phòng Kiểm tra chuyên ngành Sở Xây dựng, cho biết 9 tháng đầu năm cơ quan này đã tham mưu UBND TP chỉ đạo khởi công 22 công trình, dự án trọng điểm với tổng mức đầu tư khoảng 647.379 tỷ đồng. Việc tiếp tục khởi công thêm 9 công trình trong những tháng cuối năm cho thấy chiến lược tăng tốc hiện đại hóa hạ tầng TP.HCM, không còn đi từng bước nhỏ mà triển khai đồng loạt nhiều dự án xây dựng 2026, từ giao thông TP.HCM đến thoát nước và cải tạo kênh rạch.
Ba cây cầu chiến lược: cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2
Nhìn vào danh mục dự án, dễ thấy trọng tâm của đợt khởi công là ba cây cầu mới: cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2. Cầu Thủ Thiêm 4 được xác định là dự án then chốt, dài khoảng 2,16 km, tổng vốn đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng, kết nối khu vực quận 7 cũ với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, mở thêm trục tiếp cận mới cho phía nam thành phố vào trung tâm. Cầu Cần Giờ là cầu dây văng nối Nhà Bè với Cần Giờ, có tổng mức đầu tư hơn 13.200 tỷ đồng và sẽ thay thế bến phà Bình Khánh vốn đã quá tải. Trong khi đó, cầu Phú Mỹ 2 với tổng mức đầu tư khoảng 23.185 tỷ đồng, triển khai theo hình thức PPP, hợp đồng BT, được kỳ vọng trở thành mảnh ghép quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng. Đặt ba cây cầu này cạnh nhau, có thể thấy TP.HCM không chỉ giải quyết bài toán kẹt xe hiện tại mà đang tái cấu trúc trục kết nối đô thị – cảng – biển.
Các trục đường mới và nâng cấp: giải bài toán kẹt xe và chia sẻ lưu lượng
Song song với các cây cầu, nhóm dự án đường bộ khởi công trong quý IV được thiết kế rõ ràng để giải áp lực giao thông TP.HCM. Tuyến đường liên cảng Cát Lái – Phú Hữu đến Vành đai 3 là đường chuyên dụng cho xe container, với tổng vốn gần 8.800 tỷ đồng, mục tiêu tách dòng xe tải nặng khỏi khu dân cư và giảm ùn tắc trên đường Võ Chí Công. Nút giao Gò Công và nhánh nối từ Xa lộ Hà Nội đến Vành đai 3 giúp hoàn thiện hệ thống kết nối khu đông, tận dụng tốt hơn năng lực của tuyến vành đai. Việc nâng cấp đường trục Bắc – Nam, đoạn từ Nguyễn Văn Linh đến cao tốc Bến Lức – Long Thành, dài khoảng 8,6 km, tổng mức đầu tư gần 9.894 tỷ đồng, với phần đường trên cao hơn 6,6 km, dự kiến hoàn thành năm 2028. Cùng với đó, Quốc lộ 22, đoạn từ nút giao An Sương đến Vành đai 3, dài khoảng 8,7 km, hơn 10.400 tỷ đồng vốn đầu tư, sẽ được nâng cấp, mở rộng và hoàn thành vào 2028. Khi các tuyến này vận hành, người dân sẽ có thêm lựa chọn di chuyển, doanh nghiệp giảm chi phí logistics, còn chính quyền có công cụ thực tế để phân bổ lưu lượng, chứ không chỉ trông vào vài trục cũ đã quá tải.
Nạo vét kênh rạch và chỉnh trang đô thị: hạ tầng không chỉ là đường và cầu
Điểm đáng chú ý trong đợt khởi công này là TP.HCM không giới hạn hạ tầng vào đường và cầu mà mở rộng sang cải tạo môi trường và chỉnh trang đô thị. Ba dự án kênh rạch gồm hạ tầng rạch Văn Thánh, trục thoát nước rạch Ông Bé và rạch Bà Lớn được triển khai bằng ngân sách thành phố. Dự án rạch Văn Thánh dài 2,24 km, tổng mức đầu tư hơn 8.555 tỷ đồng, bao gồm đoạn chính 1.965 m và nhánh 275 m, hướng đến dredging, cải thiện môi trường và xây dựng hạ tầng dọc tuyến. Trục thoát nước rạch Ông Bé có gần 7.800 tỷ đồng vốn, đi qua phường Chánh Hưng và xã Bình Hưng, mục tiêu giảm ngập cho khu vực đông dân cư. Rạch Bà Lớn dài khoảng 7,3 km từ kênh Đôi đến kênh Ba Lao, với tổng mức đầu tư khoảng 9.228 tỷ đồng, trong đó khoảng 6.350 tỷ dành cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hơn 2.291 tỷ cho xây dựng. Khi hoàn thành, các dự án này không chỉ giúp thành phố đối phó ngập lụt, ô nhiễm mà còn mở ra quỹ đất hai bên kênh cho không gian công cộng và giao thông mới – điều lâu nay người dân mong, nhưng hạ tầng TP.HCM chưa thực hiện được đồng bộ.
Tăng tốc hiện đại hóa hạ tầng: cơ hội lớn nhưng cần quản trị rủi ro
Danh mục các công trình, dự án giao thông và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm trên địa bàn thành phố hiện gồm 98 công trình với tổng vốn khoảng 1.479.855 tỷ đồng. Trong số đó, 54 dự án đầu tư công có tổng mức đầu tư khoảng 421.280 tỷ đồng, còn 44 dự án triển khai theo phương thức PPP và đầu tư trực tiếp với tổng vốn khoảng 1.058.575 tỷ đồng. Thành phố đang thi công hàng chục dự án, đồng thời lập hồ sơ, phê duyệt chủ trương cho hàng chục dự án khác. Các công trình khởi công trong quý IV sẽ nối tiếp chuỗi dự án đang được đẩy nhanh tiến độ như Vành đai 3, nút giao An Phú, cầu đi bộ qua sông Sài Gòn, Quốc lộ 50 hay tuyến nối cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây với Vành đai 2. Việc thi công đồng loạt nhiều dự án xây dựng 2026 là bước tăng tốc cần thiết để TP.HCM thoát khỏi tình trạng hạ tầng lạc hậu so với tốc độ đô thị hóa. Tuy vậy, bài toán quản lý tiến độ, chất lượng, an toàn giao thông trong thi công, cùng với bồi thường, tái định cư sẽ quyết định thành phố có biến được nguồn vốn khổng lồ thành cải thiện đời sống thực tế, hay lại kéo dài thành những "công trình trọng điểm" trên giấy.
