Tín hiệu Fed lãi suất: Khi thông điệp diều hâu đánh thức thị trường trái phiếu
Tín hiệu Fed lãi suất là tập hợp các phát biểu, dự báo và hành động chính sách của Cục Dự trữ Liên bang, qua đó thị trường suy đoán đường đi của lãi suất điều hành, từ đó điều chỉnh kỳ vọng lạm phát, lợi suất trái phiếu kho bạc và định giá tài sản tài chính. Khi Chủ tịch Fed nhấn mạnh ưu tiên kéo lạm phát về mục tiêu 2%, thị trường ngay lập tức định giá lại xác suất tăng lãi suất, thay vì tiếp tục câu chuyện cắt giảm như trước. Thực tế, các phát biểu mang màu sắc diều hâu đã khiến khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tới tăng mạnh, khi công cụ FEDWatch ghi nhận xác suất tăng lãi suất nhảy từ 35,4% lên 57,5% chỉ trong một ngày. Điều đáng nói là cú xoay kỳ vọng này diễn ra trong bối cảnh dữ liệu lạm phát nền vẫn cho thấy giá cả chưa “nguội” đủ nhanh.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng vọt: Thông điệp không thể bỏ qua
Ngay sau các tín hiệu Fed lãi suất mang tính diều hâu, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng đồng loạt, phản ánh một cú “repricing” rủi ro trên toàn đường cong lợi suất. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm, vốn rất nhạy với kỳ vọng chính sách tiền tệ, nhảy hơn 12 điểm cơ bản lên 4,356%. Lợi suất kỳ hạn 10 năm chuẩn tăng hơn 5 điểm cơ bản lên 4,726%, trong khi kỳ hạn 30 năm – thước đo chi phí vốn dài hạn – tăng thêm 2 điểm cơ bản lên 5,211% và tiến gần vùng đỉnh nhiều thập kỷ. Một câu nói đáng trích là: “Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đồng loạt tăng trong phiên giao dịch cuối tuần vừa qua”. Điều này cho thấy thị trường không còn tin vào kịch bản Fed nhanh chóng quay lại chu kỳ giảm lãi, mà ngược lại, đang chuẩn bị cho một giai đoạn lãi suất cao kéo dài.
Lạm phát, PCE và lý do Fed không vội “xuống thang” lãi suất
Điểm kích hoạt trực tiếp cho lập trường cứng rắn là dữ liệu lạm phát và phát biểu thẳng thắn từ lãnh đạo Fed. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tiếp tục tăng sau khi Chủ tịch Fed thừa nhận lạm phát vẫn ở mức cao và cho rằng các số liệu PCE, CPI dù tốt hơn dự kiến nhưng chưa đủ để chứng minh xu hướng nền đã cải thiện đáng kể. Trước đó, chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 7 tăng 0,2% so với tháng trước và 3,7% so với cùng kỳ; PCE lõi cũng tăng 0,2% theo tháng và 3,3% theo năm, đều cao hơn dự báo. Trong bối cảnh đó, phát biểu “nếu không, chúng ta vẫn còn việc phải làm” không phải lời đe dọa, mà là cảnh báo rằng chính sách tiền tệ Mỹ sẽ tiếp tục nghiêng về phía thắt chặt cho đến khi lạm phát lõi tiến về mục tiêu một cách thuyết phục.
Thu hẹp bảng cân đối: “Vũ khí thứ hai” Fed chuẩn bị rút khỏi vỏ
Điều thị trường dễ bỏ sót là Fed không chỉ có mỗi lãi suất trong hộp công cụ chính sách tiền tệ Mỹ. Theo phân tích của một chuyên gia kinh tế tại Morgan Stanley, phản ứng hiện tại đang đánh giá thấp vai trò của thu hẹp bảng cân đối (Quantitative Tightening – QT). Trước khi giữ cương vị hiện tại, Chủ tịch Fed từng nhấn mạnh rằng bảng cân đối quy mô khoảng 7 nghìn tỷ USD là một nguyên nhân cốt lõi khiến lạm phát vượt mục tiêu, và rằng nếu lượng “tiền tệ” do bảng cân đối tạo ra được rút bớt, lãi suất có thể duy trì ở mức thấp hơn. Báo cáo mới của Morgan Stanley dự báo Fed có thể khởi động một chương trình thu hẹp bảng cân đối trị giá từ 1,5 nghìn tỷ USD hoặc hơn trong năm tới, nhằm thay thế một phần cho các đợt tăng lãi suất. Nói cách khác, Fed đang để ngỏ khả năng “thắt chặt kép”: vừa lãi suất, vừa bảng cân đối.
Rủi ro chính sách kép và hàm ý cho nhà đầu tư trái phiếu
Một điểm căng thẳng khác là sự bất đồng ngày càng tăng trong Ủy ban Thị trường Mở (FOMC). Hiện đã có ba phiếu bất đồng ủng hộ tăng lãi suất; nếu lạm phát mùa hè không hạ nhiệt đủ rõ, kịch bản tăng lãi suất trở nên khó tránh. Dù bản thân Chủ tịch Fed có xu hướng ưu tiên thu hẹp bảng cân đối thay vì tăng lãi suất, ông vẫn sẽ đi cùng đa số khi phần lớn ủy viên muốn tăng lãi suất. Đối với nhà đầu tư, điều này nghĩa là không thể chỉ bám vào một câu chuyện duy nhất. Trong quá trình định giá tín hiệu Fed lãi suất, họ buộc phải tính đến cả hai công cụ – lãi suất và thu hẹp bảng cân đối – cùng lúc. Sự kết hợp này giải thích vì sao lợi suất trái phiếu kho bạc vẫn tăng dù đã có một đợt bán tháo trước đó, và vì sao biên độ biến động trên thị trường trái phiếu nhiều khả năng sẽ còn lớn.
