Phố Wall lao dốc vì lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt

Cú sốc lợi suất: vì sao Phố Wall giảm điểm mạnh?

Cuộc lao dốc mới nhất trên Phố Wall là sự sụt giảm đồng thời của các chỉ số chứng khoán lớn khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng trở lại cùng đà đi lên của giá dầu thô, phản ánh nỗi lo về chi phí vay vốn dài hạn, áp lực lạm phát và khả năng duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn, từ đó làm gia tăng rủi ro đối với định giá cổ phiếu và triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp. Đây không phải là một phiên điều chỉnh thông thường, mà là tín hiệu cho thấy thị trường bắt đầu định giá lại rủi ro nợ công và chi phí vốn trong cả hệ thống tài chính. Điểm mấu chốt là lợi suất trái phiếu Mỹ tăng đang đánh thẳng vào "xương sống" của tài chính toàn cầu. Lợi suất kỳ hạn 30 năm có thời điểm tăng 6 điểm cơ bản lên 5,26%, quay lại mức trước khi kế hoạch mở rộng mua lại trái phiếu được công bố, trong khi các kỳ hạn 10 năm và 2 năm cũng đồng loạt nhích lên. Khi lợi suất dài hạn vượt 5%, bức tranh không còn là lo ngại ngắn hạn, mà là câu hỏi về khả năng thị trường chấp nhận mức chi phí vay vốn tăng trong nhiều năm.

Dow Jones lao dốc: tín hiệu cảnh báo từ chi phí vốn

Không phải ngẫu nhiên mà Dow Jones lao dốc hơn 700 điểm trong một phiên khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt: đó là phản ứng tự nhiên của thị trường khi chi phí vốn bị định giá lại ở mặt bằng cao hơn rõ rệt. Chỉ số này mất 703,84 điểm, tương đương 1,32%, trong khi S&P 500 và Nasdaq cũng giảm lần lượt 0,87% và 1%. Trước đó, các chỉ số đã giao dịch gần đỉnh kỷ lục, nên bất kỳ cú nhích nào của lợi suất cũng dễ kích hoạt làn sóng chốt lời, đặc biệt ở những cổ phiếu tăng trưởng nhạy cảm với lãi suất. Quan trọng hơn, đây là cú giảm điểm mang tính cấu trúc chứ không phải biến động nhất thời. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn tiếp tục tăng mạnh bất chấp thông báo mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính. Khi công cụ quen thuộc là mua lại trái phiếu không còn đủ lực để giữ lợi suất thấp, nhà đầu tư cổ phiếu buộc phải thừa nhận rằng "thời đại tiền rẻ" đã thực sự khép lại.

Mua lại trái phiếu: vì sao không cứu được lợi suất dài hạn?

Điểm đáng lo nhất trong câu chuyện lợi suất trái phiếu Mỹ tăng không phải là con số, mà là việc chính sách quen thuộc đã mất tính hiệu quả. Bộ Tài chính tuyên bố sẽ tăng ít nhất gấp đôi lượng mua lại trái phiếu các kỳ hạn 10, 20 và 30 năm trong những tháng tới, thậm chí khả năng mỗi lần mua có thể vượt mức 4 tỷ USD. Nhưng diễn biến sau đó đã xóa sạch đà giảm lợi suất trước đó: lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng hơn 5 điểm cơ bản lên 4,704%, trong khi kỳ hạn 30 năm tăng hơn 5 điểm cơ bản lên 5,248% và kỳ hạn 2 năm nhích thêm gần 1 điểm cơ bản lên 4,185%. Các nhà chiến lược vĩ mô nhận định động lực phía sau lợi suất kỳ hạn dài đã chuyển từ yếu tố kỹ thuật sang áp lực tài khóa. Nói cách khác, thị trường không còn tin rằng việc mua lại trái phiếu, dù quy mô lớn, có thể đảo ngược xu hướng lợi suất cao nếu nợ công và thâm hụt ngân sách vẫn tiếp tục phình ra. Thao tác mua lại chỉ mang lại mức thu hẹp ngắn hạn từ 20 đến 40 điểm cơ bản và làm phẳng đường cong lợi suất tạm thời, nhưng không thể thay đổi xu hướng. Đây là lời cảnh báo rằng bài toán nợ công đã bước vào giai đoạn bị thị trường định giá trực diện.

Giá dầu thô cao và nỗi lo lạm phát kéo dài

Trong bức tranh lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, giá dầu thô cao là chất xúc tác khiến thị trường thêm hoảng loạn. Căng thẳng tại Vùng Vịnh và giữa Mỹ với Iran đã đẩy giá dầu tăng, với dầu Brent và WTI cùng ghi nhận mức tăng đáng kể trong phiên, làm dấy lên lo ngại về lạm phát kéo dài và khả năng duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn. Khi chi phí năng lượng leo thang, doanh nghiệp phải chịu biên lợi nhuận bị bóp nghẹt, trong khi người tiêu dùng đối mặt áp lực chi tiêu thiết yếu tăng, qua đó khiến triển vọng tăng trưởng lợi nhuận chứng khoán càng kém hấp dẫn. Theo tuyên bố của giới chức tài chính Mỹ, các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ nhằm vào Iran sẽ còn tiếp tục. Điều đó đồng nghĩa rủi ro nguồn cung năng lượng bị gián đoạn vẫn ở phía trước, giữ giá dầu ở mặt bằng cao. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và chi phí vay vốn có xu hướng cao trong thời gian dài, việc giá dầu thô cao không chỉ là rủi ro lạm phát, mà còn là yếu tố làm thị trường cổ phiếu khó có thể bùng nổ như giai đoạn tiền rẻ.

Từ Phố Wall đến thị trường toàn cầu: chúng ta đang ở đâu?

Khi Phố Wall giảm điểm trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và giá dầu thô cao, thị trường toàn cầu khó tránh khỏi bị kéo theo tâm lý phòng thủ. S&P 500 đã lùi khoảng 2% so với đỉnh kỷ lục tuần trước, trong khi Nasdaq thấp hơn hơn 3% so với mức kỷ lục đầu tháng. Đây là những mức điều chỉnh chưa phải hoảng loạn, nhưng đủ để cho thấy lực mua đầu cơ đang chùn tay và dòng tiền dần ưu tiên lợi suất an toàn hơn là tăng trưởng rủi ro. Ý nghĩa dài hạn của diễn biến hiện tại là rõ ràng: thị trường đang bước vào giai đoạn tái định giá chi phí vốn, nơi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng trở thành trung tâm của mọi quyết định đầu tư. Nếu áp lực tài khóa tiếp tục đẩy lợi suất dài hạn đi lên như dự báo, câu hỏi không còn là "bao giờ lãi suất giảm", mà là "ai sẽ chịu được chi phí vay vốn cao trong nhiều năm tới". Cú lao dốc của Dow Jones và việc Phố Wall giảm điểm có thể chỉ là bước khởi đầu cho một chu kỳ thị trường mà nợ công và lợi suất cao là nhân vật chính.