Đào tạo là trọng tâm của chuyến thăm
Hợp tác đào tạo hàng hải là việc các cơ sở giáo dục và đối tác quốc tế phối hợp phát triển chương trình, trao đổi chuyên môn và nghiên cứu nhằm chuẩn bị nhân lực cho ngành biển. Tối 27-10, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Jennifer Wicks cùng đoàn công tác thăm, làm việc với Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tại Hải Phòng, tập trung thúc đẩy đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực hàng hải. Đây là hướng tiếp cận thiết thực: quan hệ đối tác chỉ có ý nghĩa lâu dài khi chuyển thành năng lực học tập và nghề nghiệp cụ thể. Hiệu trưởng Phạm Xuân Dương giới thiệu lịch sử 70 năm của trường cùng kết quả đào tạo, huấn luyện và hợp tác quốc tế. Trường hiện đào tạo gần 27.000 sinh viên và học viên, cung cấp nhân lực cho ngành hàng hải cùng các lĩnh vực liên quan.
Nền tảng hợp tác đã có quy mô
Đại học Hàng hải xem hợp tác quốc tế là động lực nâng chất lượng đào tạo, nghiên cứu và khả năng hội nhập; Hoa Kỳ là một đối tác quan trọng trong định hướng đó. Điểm tựa đáng chú ý là chương trình với Học viện Hàng hải Cal Poly, bắt đầu từ năm 2010, có các hoạt động đào tạo, trao đổi giảng viên và sinh viên, cùng giao lưu văn hóa. Đến năm 2026, chương trình đào tạo tiên tiến đã thu hút khoảng 3.500 lượt sinh viên qua 15 khóa. Quy mô này cho thấy hợp tác không dừng ở những cuộc gặp cấp cao mà đã tạo được kênh tiếp xúc học thuật kéo dài. Giai đoạn 2013–2022, ABS của Hoa Kỳ tài trợ học bổng cho 39 sinh viên của trường. Các chương trình như vậy có thể giúp người học tiếp cận kiến thức, phương pháp giảng dạy và môi trường nghề nghiệp rộng hơn.
Từ tham quan thiết bị đến ưu tiên nghiên cứu
Trong chuyến thăm, đoàn tìm hiểu hệ thống mô phỏng buồng lái và buồng máy tàu biển tại giảng đường C1, cùng các thiết bị phục vụ đào tạo thực hành. Đây là chi tiết đáng chú ý bởi chất lượng đào tạo hàng hải phụ thuộc nhiều vào khả năng kết nối kiến thức trên lớp với tình huống vận hành thực tế. Nhà trường mong Đại sứ quán Hoa Kỳ hỗ trợ kết nối với đại học, viện nghiên cứu và tổ chức tại Hoa Kỳ, đồng thời mở rộng trao đổi giảng viên, cán bộ và sinh viên. Các hướng nghiên cứu được đề xuất gồm tự động hóa hàng hải, thiết kế động cơ tàu thủy, công nghệ kiến trúc và đóng tàu, kinh tế hàng hải. Nếu được triển khai thành dự án và chương trình cụ thể, những ưu tiên này có thể góp phần nâng chất lượng nhân lực, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững của kinh tế biển.
Trao đổi hải quân bổ sung một trụ cột hợp tác
Bên cạnh câu chuyện đào tạo dân sự, trao đổi tại Bộ Tư lệnh Hải quân Việt Nam ở Hải Phòng cho thấy hợp tác hàng hải còn gắn với lĩnh vực quốc phòng. Phó tư lệnh Hải quân Việt Nam, Chuẩn đô đốc Nguyễn Đình Hùng, trao đổi với Đại sứ Jennifer Wicks về quan hệ quốc phòng và hợp tác giữa hai lực lượng hải quân. Hai bên đề cập việc tiếp tục trao đổi đoàn ở nhiều cấp; phía Hoa Kỳ khuyến khích sĩ quan Việt Nam tham gia các khóa tiếng Anh, chỉ huy, quân y biển và chuyên ngành hải quân. Việt Nam cũng bày tỏ sẵn sàng đón tàu hải quân Hoa Kỳ theo quy định, kết hợp hoạt động giao lưu chuyên môn và huấn luyện trong khuôn khổ các chuyến thăm. Đặt cạnh hợp tác đại học, hướng đi này cho thấy đào tạo và trao đổi chuyên môn là phần việc có thể tạo chiều sâu cho quan hệ song phương.
Giá trị nằm ở kết quả tiếp nối
Hai chuyến thăm mở ra một bức tranh hợp tác có hai nhánh bổ trợ: nhà trường tập trung vào nhân lực, nghiên cứu và công nghệ, còn hải quân chú trọng trao đổi nghiệp vụ, đào tạo sĩ quan và giao lưu giữa các lực lượng. Nhưng các đề xuất chỉ tạo giá trị khi được nối tiếp bằng chương trình cụ thể, cơ hội học tập và nghiên cứu có thể tiếp cận được. Với sinh viên, giảng viên và người làm nghề, lợi ích thiết thực sẽ nằm ở kỹ năng được nâng cao, cơ hội trao đổi và kiến thức phù hợp với ngành biển đang đổi thay. Vì vậy, điều đáng theo dõi sau chuyến thăm không chỉ là lời cam kết, mà là việc các bên có biến những ưu tiên đã nêu thành hoạt động thường xuyên hay không. Kết luận: hợp tác đào tạo hàng hải có thể trở thành nền tảng bền vững nếu được đầu tư liên tục và gắn chặt với nhu cầu thực tế.
