Sách giáo khoa thống nhất là gì và vì sao phụ huynh nên quan tâm?
Sách giáo khoa thống nhất là một bộ sách duy nhất được chọn dùng chung trên toàn quốc cho tất cả học sinh phổ thông, đi kèm chương trình tập huấn giáo viên quy mô để bảo đảm cách dạy, cách học và cách đánh giá đều bám sát cùng một chương trình, cùng một chuẩn đầu ra, hạn chế tình trạng mạnh ai nấy làm giữa các địa phương và giữa các nhà trường. Năm học 2026-2027 sẽ là lần đầu tiên học sinh cả nước chỉ dùng một bộ sách, thay vì nhiều bộ khác nhau như giai đoạn trước, nên tác động tới lớp học, thầy cô và gia đình là rất trực tiếp.
Trung tâm của thay đổi lần này là bộ sách giáo khoa thống nhất “Kết nối tri thức với cuộc sống”, do Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam xuất bản và phát hành. Từ năm học 2026-2027, đây sẽ là bộ sách duy nhất được sử dụng thống nhất toàn quốc ở các cấp tiểu học, THCS, THPT. Điều này đặt dấu chấm hết cho cuộc chạy đua lựa chọn nhiều bộ sách, vốn từng khiến phụ huynh rối bời và giáo viên phải xoay xở trong ma trận tài liệu. Vấn đề còn lại – và quan trọng hơn – là chất lượng triển khai trong lớp học, mà chìa khóa nằm ở đợt tập huấn giáo viên 2026 đang được hoàn tất.
Đợt tập huấn giáo viên 2026: 152 tên sách và yêu cầu 100% tham gia
Khác với nhiều chương trình thay sách trước đây, lần này việc tập huấn giáo viên được chuẩn bị như một chiến dịch toàn quốc có tính hệ thống. Ngay sau khi Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 3588/BGDĐT về bộ sách giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc, đơn vị xuất bản đã chủ động tổ chức tập huấn, đồng thời chuẩn bị đấu thầu, in và phát hành sách giáo khoa. Chương trình được chia làm 2 vòng: vòng 1 từ 01/6 đến 26/6 triển khai đầy đủ 152 tên sách từ lớp 1 đến 12; vòng 2 từ 29/6 đến 24/7 tiếp tục quay vòng đủ 152 tên sách và đến nay đã chính thức hoàn tất.
Tại TP.HCM, kế hoạch tập huấn giáo viên sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất phục vụ năm học 2026-2027 yêu cầu 100% cán bộ quản lý, giáo viên các trường tiểu học, THCS, THPT tham gia nếu giảng dạy các môn của chương trình GDPT 2018 và bộ sách thống nhất. Việc tập huấn diễn ra trực tuyến từ 29/6 đến hết 24/7, tạo điều kiện để giáo viên các địa phương linh hoạt chọn thời gian, bảo đảm tất cả đều được nâng cao năng lực, sẵn sàng dạy bộ sách mới. Đây là bước đi cứng rắn nhưng cần thiết nếu muốn lớp học đổi khác chứ không chỉ thay bìa sách.
Chuẩn dạy học mới: kế hoạch bài dạy, kiểm tra trắc nghiệm và giám sát tại trường
Điểm đáng chú ý là lần tập huấn giáo viên 2026 không chỉ dừng lại ở buổi nghe giảng trực tuyến. Ở TP.HCM, mỗi giáo viên phải xây dựng một kế hoạch bài dạy cho từng môn hoặc hoạt động giáo dục được tập huấn, để hiệu trưởng đánh giá theo hai mức “Đạt” hoặc “Không đạt”. Ngoài ra, giáo viên phải hoàn thành 10 câu hỏi hoặc bài tập kiểm tra trắc nghiệm cho mỗi môn học, hoạt động giáo dục; chỉ khi tham gia đầy đủ các buổi tập huấn, có kế hoạch bài dạy đạt yêu cầu và hoàn thành bài kiểm tra, họ mới được xếp loại “Đạt”.
Hồ sơ sau tập huấn – từ quyết định phân công giáo viên tham gia, danh sách điểm danh từng buổi, đến kế hoạch bài dạy và kết quả kiểm tra – được lưu tại trường và do hiệu trưởng chịu trách nhiệm tổ chức đánh giá, giám sát. Với giáo viên, cán bộ quản lý không thể tham gia theo lịch vì lý do bất khả kháng, hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch tập huấn bù và hoàn thành trước ngày 10/8. Nghĩa là lần này, tập huấn gắn chặt với trách nhiệm của từng nhà trường, thay cho cách làm hình thức “đi học cho đủ danh sách” mà phụ huynh thường phàn nàn.
Lớp học sẽ thay đổi thế nào với bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống?
Về chuyên môn, mục tiêu của đợt tập huấn không phải đổi mới toàn bộ cách dạy, mà là giúp giáo viên khai thác hiệu quả bộ sách giáo khoa thống nhất trên nền tảng chương trình GDPT mới. Nhiều báo cáo viên phân tích sâu tinh thần chương trình GDPT 2018, giúp giáo viên hiểu rõ hơn định hướng đổi mới khi sử dụng sách. Lợi thế lớn là đội ngũ tập huấn chính là các tổng chủ biên, chủ biên, tác giả bộ sách – những người nắm rõ quan điểm biên soạn, mục tiêu, cấu trúc và dụng ý sư phạm của từng bài học, qua đó hỗ trợ giáo viên lựa chọn phương pháp truyền đạt kiến thức khoa học và hiệu quả hơn.
Một điểm tích cực khác là nhiều giáo viên vốn đã quen với bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, vốn có tỉ lệ sử dụng cao nhất trong số các bộ sách giáo khoa những năm qua. Vì vậy, phần việc quan trọng hơn nằm ở việc thống nhất cách triển khai, để dù ở miền núi hay đồng bằng, học sinh vẫn được học theo cùng tinh thần chương trình GDPT mới. Thay vì mỗi nơi một kiểu, sách giáo khoa thống nhất đi kèm tập huấn giáo viên 2026 tạo ra một mặt bằng chung để từng trường cải thiện chất lượng dạy học, giảm bớt chênh lệch vùng miền trong tiếp cận tri thức phổ thông.
Thông điệp gửi tới phụ huynh và học sinh trước năm học 2026-2027
Điều phụ huynh quan tâm không phải là 152 tên sách hay bao nhiêu buổi tập huấn, mà là con mình sẽ học khác đi thế nào trong năm học 2026-2027. Khi cả nước dùng chung bộ sách giáo khoa thống nhất và giáo viên đã được tập huấn bài bản, ít nhất phụ huynh có thể kỳ vọng vào một mặt bằng dạy học rõ ràng hơn: nội dung kiến thức không phụ thuộc may rủi vào việc trường chọn bộ nào; cách đánh giá gắn chặt với chương trình GDPT mới, thay vì nặng luyện thi, luyện mẹo.
Về phía giáo viên, sự hỗ trợ chuyên môn không dừng lại sau các buổi trực tuyến: tài liệu tập huấn và học liệu điện tử được cung cấp miễn phí trên nền tảng trực tuyến để họ tiếp tục cập nhật, nghiên cứu nội dung bộ sách. Điều đó cho thấy câu chuyện sách giáo khoa thống nhất không chỉ là “thay sách”, mà là bước tiếp theo của cải cách chương trình, nơi mỗi tiết học trên lớp – chứ không phải văn bản chỉ đạo – sẽ quyết định thành bại. Phụ huynh có quyền đòi hỏi nhiều hơn, và cũng nên đồng hành sát sao hơn với nhà trường trong giai đoạn chuyển đổi này.
