Ung thư tuyến giáp: bệnh ác tính nhưng âm thầm ở người trẻ
Ung thư tuyến giáp là bệnh ác tính xuất phát từ các tế bào tuyến giáp, thường tiến triển âm thầm, triệu chứng nghèo nàn, dễ bị bỏ qua và nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm vùng cổ hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ, nên người trẻ rất dễ chủ quan và chậm phát hiện.
Trong suy nghĩ của nhiều người, ung thư tuyến giáp gần như đồng nghĩa với bệnh của tuổi trung niên. Thực tế lại khác: bác sĩ ghi nhận không ít ca ung thư tuyến giáp trẻ, từ bệnh nhân sinh năm 2007 cho đến các ca được phát hiện ở độ tuổi 13–14 tại các bệnh viện nội tiết tuyến trung ương. Nhìn thẳng vào sự thật này là bước đầu tiên để người trẻ không còn “ngủ quên” trên cảm giác khỏe mạnh của mình. Khi bạn tin rằng ung thư chỉ là chuyện của người lớn tuổi, bạn vô tình bỏ qua những tín hiệu sớm mà cơ thể đã gửi đi.
Từ mệt mỏi, rụng tóc đến chẩn đoán ung thư: câu chuyện cảnh tỉnh
Câu chuyện của chị Trần Bội Nga, 34 tuổi, là lời nhắc rất rõ cho thế hệ 8x, 9x về bệnh tuyến giáp người trẻ. Chị có tiền sử viêm tuyến giáp Hashimoto, nhiều năm theo dõi, nhưng chỉ đến khi cảm thấy mệt mỏi bất thường và rụng tóc nhiều, chị mới đi khám lại và được chẩn đoán ung thư tuyến giáp trong lần tái khám. Đây chính là những dấu hiệu mệt mỏi rụng tóc rất “đời thường” mà đa số chúng ta hay quy về thiếu ngủ, thiếu chất hoặc stress công việc.
Sau khi siêu âm phát hiện tổn thương ở cả hai thùy tuyến giáp, bác sĩ chỉ định cắt toàn bộ tuyến giáp bằng phẫu thuật nội soi qua ngực – nách để giảm sẹo vùng cổ, phù hợp với bệnh nhân trẻ, giúp ít đau và hồi phục sớm hơn. Tuy nhiên, ca mổ không hề “nhẹ nhàng”. Tình trạng viêm mạn Hashimoto khiến mô tuyến xơ hóa, dính nhiều, làm việc bóc tách rất khó khăn, đòi hỏi ê-kíp phải hết sức cẩn trọng để bảo tồn dây thần kinh quặt ngược thanh quản và tuyến cận giáp – những cấu trúc quyết định giọng nói và cân bằng canxi của cơ thể.
Mệt mỏi, rụng tóc: vì sao dễ bị nhầm với stress và thiếu chất?
Ở người trẻ, đặc biệt là phụ nữ, mệt mỏi và rụng tóc gần như “đi kèm” với nhịp sống bận rộn: deadline, thức khuya, ăn uống thất thường. Chính vì vậy, khi cơ thể báo động bằng những dấu hiệu mệt mỏi rụng tóc kéo dài, rất nhiều người chọn cách uống thêm vitamin, collagen, thay dầu gội… thay vì đi khám. Trong trường hợp của chị Nga, khi nhận ra mình mệt nhiều và rụng tóc bất thường, chị đã chủ động đến bệnh viện kiểm tra và phát hiện ung thư tuyến giáp trẻ ở giai đoạn có thể can thiệp phẫu thuật triệt để.
Điều đáng nói là bệnh tiến triển thầm lặng, không phải lúc nào cũng có khối u rõ ràng ở cổ như nỗi sợ mà nhiều người vẫn hình dung. Nhiều ca chỉ tình cờ phát hiện qua siêu âm khi khám định kỳ hoặc khi sờ thấy một vùng hơi lạ ở cổ. Vì thế, nếu bạn chỉ chờ đến lúc thấy “cục” ở cổ mới đi khám, thì đã bỏ lỡ giai đoạn vàng phát hiện sớm tuyến giáp. Người trẻ lại càng dễ bỏ qua bởi họ cho rằng ung thư là chuyện “xa vời”, nên những tín hiệu nhỏ lại bị xem nhẹ hoặc bị quy hết về stress.
Không hoảng loạn, nhưng phải nghiêm túc với dấu hiệu bất thường
Điều cần nhấn mạnh là: phát hiện bất thường không có nghĩa là chắc chắn bị ung thư. Khi siêu âm thấy nhân tuyến giáp, bác sĩ sẽ đánh giá kích thước, đặc điểm hình ảnh, yếu tố nguy cơ và chỉ định chọc hút tế bào bằng kim nhỏ khi cần để xác định tính chất tổn thương. Không phải mọi nhân tuyến giáp đều là ung thư, và không phải trường hợp nào cũng phải phẫu thuật. Cách tiếp cận hợp lý là không chủ quan, nhưng cũng không hoảng loạn. Đó là lý do bác sĩ nhấn mạnh: người trẻ không nên hoảng sợ trước mọi bất thường, nhưng cũng không được xem nhẹ các dấu hiệu cơ thể chỉ vì mình còn trẻ.
Về mặt tiên lượng, nhiều dạng ung thư tuyến giáp – đặc biệt là thể nhú – tiến triển chậm và đáp ứng điều trị tốt. Theo Phó giáo sư Phạm Cẩm Phương, “với các ung thư tuyến giáp thể nhú kích thước nhỏ, tỉ lệ sống sau 10 năm vượt trên 95% nếu người bệnh tuân thủ điều trị và tái khám đầy đủ”. Tuy nhiên, các thể khác như thể nang, thể tủy, thể không biệt hóa thường hiếm gặp hơn nhưng tiên lượng xấu hơn. Khoảng cách giữa sống khỏe với bệnh và đối mặt biến chứng nặng nằm ở thời điểm bạn chịu đi khám và tuân thủ theo dõi lâu dài.
Khám sàng lọc tuyến giáp định kỳ: thói quen nhỏ, lợi ích lớn
Khi bệnh tuyến giáp người trẻ ngày càng được phát hiện nhiều, đặc biệt ở lứa tuổi 13–14 và cả các bệnh nhân rất trẻ, việc hình thành thói quen khám sàng lọc tuyến giáp định kỳ không còn là “xa xỉ” mà là nhu cầu cơ bản. Đa số ca ung thư tuyến giáp được phát hiện tình cờ khi siêu âm vùng cổ; do đó, siêu âm tuyến giáp là công cụ quan trọng để phát hiện sớm tuyến giáp ở giai đoạn chưa có triệu chứng rõ ràng. Những người có yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình có ung thư tuyến giáp, phụ nữ từng mắc bệnh tuyến giáp, rối loạn nội tiết, bướu giáp nhiều nhân càng nên chủ động tầm soát.
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng chủ động khám định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của chuyên gia là cách tốt nhất để phát hiện vấn đề sớm và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Siêu âm tuyến giáp và thăm khám lâm sàng không phải là những thủ thuật phức tạp, nhưng lại giúp bạn “đi trước một bước” so với bệnh. Kết luận cho mỗi người trẻ là: nếu bạn đang mệt mỏi, rụng tóc, có bất thường vùng cổ hoặc có bệnh lý tuyến giáp sẵn, hãy xem một lần khám tuyến giáp như một khoản đầu tư cần thiết. Đừng đợi đến khi cơ thể “gào thét” mới bắt đầu quan tâm.
