Liêm chính phải thành lựa chọn hằng ngày
Giáo dục liêm chính là quá trình giúp học sinh hiểu và thực hành sự trung thực, trách nhiệm, biết sửa sai trong học tập và đời sống, để những phẩm chất ấy trở thành hành vi lặp lại thay vì chỉ là khái niệm trong bài giảng. Đây là hướng đi đáng ủng hộ: đạo đức khó hình thành nếu học sinh chỉ nghe định nghĩa mà không được tập lựa chọn trong tình huống cụ thể. Ngày 30–31/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Đà Nẵng hội nghị triển khai hai khung nội dung giáo dục cho học sinh phổ thông, theo định hướng gắn bài học với thực tiễn để chuyển nhận thức thành hành vi, thói quen và việc làm hằng ngày. Hội nghị tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo giáo viên, cán bộ quản lý và giáo viên nòng cốt.
Với học sinh THPT, liêm chính có thể bắt đầu từ những việc rất gần: nói thật, giữ lời hứa, trung thực khi làm bài, dám nhận lỗi và sửa lỗi, không bao che việc sai. Đây không phải những khẩu hiệu xa vời; đó là tiêu chí có thể nhận ra trong từng lựa chọn ở lớp học. Giáo dục đạo đức vì thế cần cho học sinh cơ hội thực hành và nhìn thấy hệ quả của hành vi, thay vì dừng ở việc ghi nhớ một danh sách phẩm chất.
Tư tưởng Hồ Chí Minh được đưa vào hoạt động cụ thể
Khung giáo dục học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh dành cho học sinh phổ thông được ban hành theo Quyết định số 2995/QĐ-BGDĐT ngày 13/10/2026. Việc triển khai không nên biến nội dung ấy thành một phần học thuộc lòng tách rời, mà cần giúp học sinh nhận ra cách vận dụng trong học tập, làm việc và ứng xử. Năm chủ đề cốt lõi bao gồm lòng yêu nước và khát vọng cống hiến; tinh thần học tập, lao động, đổi mới và phương pháp làm việc khoa học; đoàn kết, kỷ luật, trách nhiệm và văn hóa ứng xử; lối sống giản dị, lành mạnh, tiết kiệm, có trách nhiệm với cộng đồng, môi trường; cùng liêm chính, dũng cảm, trung thực và tự rèn luyện.
Ở cấp THPT, trọng tâm là phân tích, giải quyết vấn đề, phát triển khả năng tự học, trách nhiệm công dân và mong muốn đóng góp. Những biểu hiện gần gũi có thể là học có mục tiêu, làm việc có kế hoạch, hợp tác với bạn và nhất quán giữa lời nói với hành động. Tại điểm triển khai ở Gia Lai, cán bộ quản lý và giáo viên nòng cốt từ các trường tiểu học, THCS, THPT trong tỉnh tham dự. Cách làm này nhấn mạnh tính liên tục giữa các cấp học, đồng thời đặt ra yêu cầu để học sinh lớn hơn không chỉ biết điều đúng mà còn biết cân nhắc và chịu trách nhiệm khi lựa chọn.
Thói quen hình thành qua giáo dục thường xuyên
Giá trị sống học đường chỉ có sức nặng khi được nhắc lại và thực hành trong nhiều bối cảnh. Vì vậy, hai khung nội dung cần được tích hợp vào môn học, hoạt động giáo dục và kế hoạch của nhà trường, không lập môn học, thời lượng hay cách đánh giá riêng. Đây là lựa chọn hợp lý nếu giáo viên tổ chức thảo luận tình huống, trải nghiệm và thực hành phù hợp với chương trình, tránh lặp nội dung, ép học sinh học thuộc hoặc gây quá tải. Ở các cấp học, hoạt động có thể kết hợp với sinh hoạt lớp, chào cờ, trải nghiệm, hoạt động Đoàn và Đội cùng những hình thức phù hợp khác.
Tính thường xuyên quan trọng hơn một buổi tuyên truyền đơn lẻ: học sinh cần nhiều dịp để thử, mắc lỗi, nhận phản hồi và điều chỉnh. Tiết kiệm, chẳng hạn, có thể được thực hành qua cách sử dụng hợp lý thời gian, đồ dùng, điện, nước và các nguồn lực. Hiệu quả cũng không nên chỉ đo bằng khả năng nhắc lại nội dung, mà cần nhìn vào tiến bộ trong lựa chọn và ứng xử của học sinh. Để làm được điều đó, nhà trường cần tài liệu chính xác, sự nêu gương của giáo viên và phối hợp giữa gia đình, nhà trường, cộng đồng. Bài học chỉ thực sự hoàn tất khi điều được dạy trở thành việc học sinh tự giác làm mỗi ngày.
