Sản lượng hoàn thành còn cách xa mục tiêu
Nhà ở xã hội Hải Phòng là các căn hộ được phát triển để đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người thu nhập thấp, công nhân và những nhóm đủ điều kiện, với khả năng tiếp cận phụ thuộc cả nguồn cung lẫn mức giá. Đến hết tháng 10/2026, thành phố hoàn thành 3.482 căn, tương đương 48,8% chỉ tiêu năm. Con số này cho thấy tiến độ nhà ở xã hội đang chịu sức ép rõ rệt: mục tiêu dự kiến cả năm là 7.160 căn, nhưng đây vẫn là kế hoạch phấn đấu, không phải kết quả đã đạt. Khoảng cách ấy khiến yêu cầu tăng tốc không thể dừng ở lời nhắc chung. Hải Phòng cần biến các dự án đang triển khai thành căn hộ bàn giao thực tế, đồng thời bảo đảm người dân có thể tiếp cận nhà ở phù hợp thu nhập.
Quy mô danh mục dự án khá lớn nhưng không tự động bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu. Thành phố có 67 dự án đã và đang triển khai, quy mô khoảng 83.903 căn hộ, trong đó 9.905 căn cho thuê. Giai đoạn 2021-2025, Hải Phòng hoàn thành 16.679 căn. Vì vậy, thước đo quan trọng lúc này không phải số dự án được công bố hay lựa chọn chủ đầu tư, mà là tốc độ giải phóng mặt bằng, thi công và bàn giao. Nếu các khâu này tiếp tục lệch nhịp, nguồn cung trên giấy khó giúp người đang cần nhà.
Mặt bằng và thủ tục là những nút thắt cần xử lý
Trước tình trạng một số dự án chậm tiến độ, thành phố yêu cầu tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục và tăng trách nhiệm của chủ đầu tư. Các dự án tại ngõ Đại Tu và Tổng kho 3 Lạc Viên có nguy cơ không đáp ứng tiến độ theo Nghị quyết 11-NQ/TU; tại Cầu Rào 2, một số tòa chưa đạt kế hoạch cất nóc năm 2026 và có thể chuyển sang năm sau. Những trường hợp này cho thấy chậm trễ không chỉ nằm ở công trường: bàn giao đất theo nhiều đợt làm khó việc bố trí nhân lực, thiết bị, trong khi biến động giá vật liệu làm tăng chi phí xây dựng.
Giải pháp được giao khá cụ thể: chính quyền phường phải kiểm kê, bồi thường, hỗ trợ và bàn giao đất; nơi đủ điều kiện có thể giải phóng mặt bằng theo từng phần để thi công sớm. Với công trình đang xây, chủ đầu tư và nhà thầu phải rà soát khối lượng, bổ sung nhân lực, thiết bị và tăng ca bù phần chậm. Cách làm này chỉ có tác dụng nếu mỗi vướng mắc gắn với đầu mối chịu trách nhiệm và hạn xử lý rõ ràng. Thành phố cũng cảnh báo dự án không bảo đảm yêu cầu có thể bị xem xét thu hồi, nên tiến độ không thể tiếp tục là cam kết thiếu hệ quả.
Kiểm tra bốn dự án, đặt mốc hoàn thành cho Lạc Viên
Trong đợt kiểm tra hiện trường, lãnh đạo thành phố rà soát bốn dự án quy mô lớn: Tổng kho 3 Lạc Viên gồm 4.448 căn; Cầu Rào 2 có 1.880 căn; Đầm Bắc Giang có 2.319 căn; và dự án tại phường An Dương có 2.760 căn. Tình trạng triển khai khác nhau: Lạc Viên đã cơ bản hoàn thiện bốn tòa, hai tòa đang xây phần thân và bốn tòa thi công móng; Cầu Rào 2 đã được bàn giao toàn bộ mặt bằng. Đầm Bắc Giang mới giải phóng 75% diện tích, còn dự án An Dương đang chuẩn bị công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Thành phố yêu cầu Tổng kho 3 Lạc Viên hoàn thành toàn bộ công trình trong quý II/2027, để kịp bàn giao căn hộ phục vụ tái định cư chung cư cũ và an sinh xã hội. Đây là mốc cần được theo dõi bằng tiến độ từng hạng mục, không chỉ bằng cam kết tổng thể. Ngày 2/11, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân yêu cầu Sở Xây dựng kiểm tra, đôn đốc hằng tháng và báo cáo kịp thời dự án có nguy cơ trễ. Việc giám sát định kỳ cần đi cùng xử lý dứt điểm phần mặt bằng còn thiếu, nhất là tại Đầm Bắc Giang và An Dương.
Đích đến phải là căn hộ người dân có thể tiếp cận
Đẩy nhanh dự án nhà ở xã hội chỉ có ý nghĩa khi nguồn cung đến được đúng người cần. Thành phố lưu ý giá bán và giá thuê phải phù hợp thu nhập, nhất là với công nhân và người thu nhập thấp; các khu nhà mới cũng cần trường học, công trình văn hóa và thể thao đáp ứng sinh hoạt của cư dân. Bổ sung nhà cho thuê có thể góp phần ổn định đời sống người lao động, nhưng hiệu quả ấy phụ thuộc vào mức giá, điều kiện tiếp cận và thời điểm bàn giao, chứ không chỉ tổng số căn được quy hoạch.
Hải Phòng đã có quy mô dự án lớn và mục tiêu rõ, nhưng kết quả đến hết tháng 10 cho thấy thành phố còn nhiều việc phải làm để tiến gần chỉ tiêu năm. Ưu tiên trước mắt là gỡ mặt bằng, hoàn tất thủ tục và buộc chủ đầu tư chịu trách nhiệm về từng mốc thi công; tiếp đó là công khai điều kiện mở bán, giá bán và giá thuê để người đủ điều kiện có thể tiếp cận. Nếu kiểm tra hằng tháng dẫn đến quyết định kịp thời và căn hộ được bàn giao đúng hạn, tiến độ nhà ở xã hội mới thực sự chuyển thành cải thiện đời sống.
