Nguồn cung trên giấy lớn, số căn hoàn thành còn cách xa
Nhà ở xã hội Hải Phòng là các căn hộ được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở phù hợp khả năng chi trả của người thu nhập thấp, công nhân và những người đủ điều kiện thụ hưởng chính sách. Quy mô dự án đang triển khai rất lớn, nhưng thước đo quan trọng nhất vẫn là số căn hoàn thành và người dân có thể tiếp cận.
Ngày 2/11, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân chủ trì kiểm tra thực địa và làm việc với các đơn vị về nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà cho thuê và cải tạo chung cư cũ. Hải Phòng hiện có 67 dự án đã và đang triển khai, quy mô khoảng 83.903 căn, gồm 9.905 căn cho thuê; con số này tạo kỳ vọng đáng kể nhưng không đồng nghĩa toàn bộ nguồn cung sắp được đưa vào sử dụng.
Đến hết tháng 10/2026, thành phố hoàn thành 3.482 căn, đạt 48,8% chỉ tiêu năm. Mục tiêu phấn đấu cả năm là 7.160 căn, nhưng đây vẫn là kế hoạch dự kiến, không phải kết quả đã đạt. Khoảng cách giữa quy mô triển khai và số căn hoàn thành cho thấy tiến độ nhà ở xã hội cần được đánh giá bằng bàn giao thực tế, không chỉ bằng số dự án được công bố.
Mặt bằng là nút thắt trực tiếp của tiến độ
Một danh mục dự án lớn không thể thay thế mặt bằng sạch. Nhiều dự án như XH1, XH2 tại phường Lê Chân, Vạn Mỹ, 194 Kiều Hạ và Đầm Bắc Giang chậm tiến độ; một số nơi chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng hoặc bàn giao đất thực địa. Khi đất chưa được giao liền mạch, việc tổ chức thi công, bố trí nhân lực và thiết bị đều bị ảnh hưởng.
Tình trạng này hiện rõ tại dự án Lạc Viên: chủ đầu tư cho biết mặt bằng được bàn giao thành nhiều đợt, gây khó khăn cho việc sắp xếp nhân lực, thiết bị và tổ chức thi công; giá vật tư, vật liệu biến động cũng làm tăng chi phí. Đây là lời nhắc rằng tiến độ không chỉ phụ thuộc vào năng lực trên công trường mà còn vào tốc độ hoàn tất các khâu đất đai và phối hợp địa phương.
Thành phố yêu cầu chính quyền cấp phường tập trung kiểm kê, bồi thường, hỗ trợ và bàn giao đất; khu vực đủ điều kiện có thể giải phóng theo từng phần để sớm khởi công. Tại Đầm Bắc Giang và dự án ở phường An Dương, nhiệm vụ trước mắt là xử lý phần diện tích còn vướng, phối hợp với cơ quan chuyên môn để sớm giao mặt bằng sạch.
Lạc Viên cho thấy cả khả năng lẫn áp lực bàn giao
Tổng kho 3 Lạc Viên là dự án đáng chú ý với 4.448 căn hộ trong 10 tòa chung cư cao 15 tầng. Hiện bốn tòa đã cơ bản hoàn thiện và chuẩn bị nghiệm thu, hai tòa đang thi công phần thân, còn bốn tòa ở giai đoạn móng. Tiến độ này cho thấy công trường đã có phần việc tiến gần đến bàn giao, nhưng khối lượng còn lại vẫn đòi hỏi tổ chức thi công sát sao.
Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu dự án hoàn thành toàn bộ trong quý II/2027, để bàn giao căn hộ phục vụ tái định cư chung cư cũ và an sinh xã hội. Mốc thời gian cụ thể tạo trách nhiệm rõ ràng, song chỉ có ý nghĩa nếu các phần việc đang thi công được nối tiếp liên tục và những vướng mắc không làm gián đoạn công trường.
Lạc Viên vì thế không chỉ là một dự án quy mô lớn mà còn là phép thử cho khả năng chuyển kế hoạch thành nhà ở sử dụng được. Thành phố cần theo dõi đường găng tiến độ từng dự án, giao ban hằng tháng và yêu cầu chủ đầu tư bổ sung nhân lực, thiết bị khi cần; với người dân, điều đáng quan tâm cuối cùng vẫn là thời điểm nhận nhà và điều kiện tiếp cận phù hợp thu nhập.
Đánh giá bằng căn hộ bàn giao, không phải con số khởi công
Yêu cầu tháo gỡ vướng mắc mặt bằng và thủ tục là đúng trọng tâm, nhưng phải đi cùng trách nhiệm rõ ràng của từng địa phương, chủ đầu tư và đơn vị chuyên môn. Thành phố đã yêu cầu rà soát từng dự án, lập đường găng tiến độ, duy trì giao ban hằng tháng và báo cáo kịp thời những công trình có nguy cơ trễ kế hoạch.
Gần 84.000 căn đang triển khai là một nền tảng đáng kể, không phải lời bảo đảm rằng nhu cầu nhà ở đã được giải quyết. Tiến độ nhà ở xã hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi căn hộ hoàn thành, thông tin điều kiện mua hoặc thuê được công khai, và mức giá phù hợp thu nhập của công nhân, người thu nhập thấp. Hải Phòng cần biến mục tiêu 7.160 căn trong năm 2026 thành kết quả bàn giao có thể kiểm chứng; đó mới là thước đo thuyết phục nhất cho nỗ lực gỡ điểm nghẽn.
