Chính sách mầm non phổ cập: Cốt lõi là bảo đảm trẻ 3–4 tuổi được đến lớp
Chính sách mầm non phổ cập theo Nghị định 277/2025 là hệ thống hỗ trợ của Nhà nước nhằm bảo đảm mọi trẻ 3–4 tuổi đều có cơ hội tham gia chương trình giáo dục mầm non công lập, với nguồn kinh phí được bố trí từ ngân sách địa phương và có hỗ trợ từ trung ương cho những nơi khó cân đối, áp dụng theo năm học chứ không tính theo năm dương lịch trọn vẹn.
Điều quan trọng phụ huynh cần nắm là đây không phải một khẩu hiệu chung chung, mà là chính sách có đối tượng rõ ràng, cơ chế tài chính cụ thể và thời gian triển khai gắn với năm học. Nghị định 277/2025 khẳng định: “Nghị định này áp dụng đối với trẻ em từ 3 đến 5 tuổi, cơ sở giáo dục mầm non và các tổ chức, cá nhân có liên quan”. Song trên thực tế, đối tượng được hưởng lợi tập trung vào nhóm 3–4 tuổi, chứ không phải toàn bộ dải 3–5 như nhiều người lầm tưởng.
Tuổi hưởng lợi mầm non: Tính theo năm, tập trung trẻ 3–4 tuổi
Nếu phải rút gọn trong một câu cho dễ nhớ, thì tuổi hưởng lợi mầm non theo Nghị định 277/2025 là: trẻ 3 tuổi học chương trình 3–4 tuổi và trẻ 4 tuổi học chương trình 4–5 tuổi trong năm học, tính theo năm sinh chứ không tính chi li theo số tháng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, trẻ thuộc diện chính sách là những em 3 tuổi (học chương trình mẫu giáo 3–4 tuổi) và 4 tuổi (học chương trình mẫu giáo 4–5 tuổi). Tuổi của trẻ được tính theo năm, và chính sách được áp dụng trong phạm vi năm học, không triển khai quanh năm theo lịch dương. Điều này có nghĩa là phụ huynh cần đối chiếu năm sinh con với năm học cụ thể, thay vì suy luận từ mốc 36–60 tháng. Đáng chú ý, trẻ 5 tuổi học lớp 5–6 tuổi, bao gồm cả trẻ sinh năm 2020 trong năm học 2026–2027, không nằm trong diện áp dụng của Nghị định 277/2025.
Cách chính sách hoạt động: Năm học là khung, ngân sách địa phương là lõi
Một sai lầm phổ biến là nghĩ rằng chính sách mầm non phổ cập vận hành như trợ cấp theo tháng, bất kể con đang đi học hay nghỉ hè. Trên thực tế, các quyền lợi này gắn chặt với năm học, nghĩa là được tính trong khoảng thời gian trẻ tham gia chương trình mầm non chính khóa. Trẻ thuộc diện phổ cập sẽ được hưởng chính sách trong suốt năm học, còn 3 tháng nghỉ hè không nằm trong phạm vi hưởng lợi, tương tự cách địa phương đang thiết kế các chương trình hỗ trợ sữa học đường kéo dài 9 tháng, tương đương 38 tuần/năm học.
Về tài chính, Nghị định 277/2025 quy định kinh phí cho các chính sách hỗ trợ giáo dục mầm non được bảo đảm từ ngân sách địa phương; trung ương sẽ hỗ trợ những tỉnh, thành chưa tự cân đối được. Việc lập, quản lý và quyết toán các khoản này phải tuân thủ Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Đầu tư công và các quy định hiện hành. Nói cách khác, đây không phải những khoản “hỗ trợ tự phát”, mà là nghĩa vụ ngân sách được luật hóa, tạo cơ sở ổn định cho phụ huynh yên tâm gửi con đến trường.
Trẻ em dân tộc thiểu số và vùng khó khăn: Hỗ trợ bổ sung, không chỉ là đến lớp
Chính sách mầm non phổ cập sẽ thiếu ý nghĩa nếu bỏ quên trẻ em dân tộc thiểu số và vùng đặc biệt khó khăn. Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động bổ sung hỗ trợ, nổi bật là các chương trình sữa học đường cho trẻ mầm non ở khu vực miền núi, vùng dân tộc và thôn, làng đặc biệt khó khăn. Trong một chương trình cụ thể, trẻ mầm non thuộc các xã miền núi và thôn, làng dân tộc thiểu số, vùng núi, vùng đặc biệt khó khăn được uống sữa 5 lần mỗi tuần, kéo dài 9 tháng trong năm học, không bao gồm 3 tháng nghỉ hè. Đây là minh chứng rõ ràng rằng chính sách quốc gia đang được địa phương “cụ thể hóa” bằng những hỗ trợ thiết thực.
Về nguồn lực, chương trình này sử dụng ngân sách nhà nước kết hợp với phần hỗ trợ từ phía nhà cung cấp sữa, với tổng kinh phí dự kiến hơn 137,51 tỉ đồng trong giai đoạn 2026–2030, trong đó ngân sách tỉnh đảm bảo hơn 103,13 tỉ đồng và nhà cung cấp đóng góp hơn 34,37 tỉ đồng. Chính cách làm này cho thấy: nếu địa phương quyết tâm, trẻ em dân tộc thiểu số hoàn toàn có thể vừa được hưởng chính sách mầm non phổ cập theo Nghị định 277/2025, vừa nhận thêm hỗ trợ dinh dưỡng, góp phần thu hẹp chênh lệch cơ hội ngay từ lứa tuổi đầu đời.
Phụ huynh cần làm gì để không bỏ lỡ quyền lợi của con?
Từ những quy định khá chi tiết nhưng ít thân thiện với người đọc, phụ huynh cần chủ động “dịch” Nghị định 277/2025 thành các câu hỏi cụ thể: con mình sinh năm nào, trong năm học tới sẽ học chương trình 3–4 hay 4–5 tuổi, trường con theo học có thuộc hệ thống giáo dục mầm non quốc gia hay không. Khi trả lời rõ các câu hỏi này, cha mẹ sẽ biết con có thuộc diện hưởng chính sách hay không, thay vì nghe theo đồn đoán về mốc 36–60 tháng.
Điều không nên làm là phó mặc cho nhà trường hay chính quyền địa phương. Chính sách mầm non phổ cập chỉ phát huy tác dụng khi phụ huynh hiểu và yêu cầu thực thi đúng. Hãy trao đổi trực tiếp với trường mầm non về chương trình mà con đang theo học, hỏi rõ các khoản hỗ trợ giáo dục mầm non mà con được hưởng, đặc biệt nếu gia đình thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc khu vực khó khăn có chương trình bổ sung như sữa học đường. Khi cha mẹ nắm chắc quyền lợi của con, chính sách trên giấy mới biến thành thay đổi thật trong lớp học.
