Từ tà áo dài đến lãnh mỹ a túi xách: bước ngoặt không nên coi là chuyện nhỏ
Việc nhà thiết kế Võ Việt Chung đưa lãnh mỹ a – loại vải silk Việt Nam gắn liền với áo dài Nam Bộ – ra khỏi khuôn khổ trang phục để trở thành túi xách thủ công kết hợp lục bình và ngọc trai nước mặn cho thấy một cách nhìn mới về di sản văn hóa thời trang: di sản không chỉ để ngắm mà phải được dùng, chạm vào, mang theo trong đời sống thường nhật, dưới những hình thức linh hoạt hơn phụ kiện áo dài truyền thống. Sau 30 năm gắn bó với lãnh mỹ a, Võ Việt Chung không hài lòng với việc chất liệu này chỉ “ở yên” trên tà áo dài. Anh công khai nói: hành trình tiếp theo của mình với lãnh mỹ a không phải áo dài nữa mà là túi xách. Trên thực tế, anh đã ấp ủ ý tưởng này suốt khoảng 10 năm, và nay chọn thời điểm triển khai khi xu hướng tái hiện di sản qua phụ kiện thời trang hiện đại đang lên mạnh trên thị trường quốc tế lẫn trong nước. Quan điểm của anh khá rõ: “Tôi luôn trăn trở làm sao đưa Lãnh Mỹ A bước ra khỏi không gian của chiếc áo dài để trở thành những sản phẩm có tính ứng dụng cao hơn. Tôi muốn mọi người có thể sử dụng, chạm vào và cảm nhận chất liệu này trong đời sống hằng ngày”. Đây không chỉ là một bước đi nghề nghiệp, mà là lựa chọn có tính tuyên ngôn về cách người Việt đối xử với di sản vật chất của mình.
Bộ sưu tập Bèo: 10 chiếc túi xách độc bản từ vải silk Việt Nam
Bộ sưu tập Bèo gồm 10 thiết kế túi xách, mỗi mẫu chỉ làm duy nhất một chiếc và không sản xuất thêm, cho thấy Võ Việt Chung xem đây là những tác phẩm độc bản hơn là sản phẩm đại trà. Vật liệu chủ đạo là lãnh mỹ a – loại lụa đen óng được nhuộm từ trái mặc nưa – kết hợp lục bình miền Tây và ngọc trai nước mặn, tạo nên một cấu trúc hybrid hiếm thấy trong phụ kiện thời trang hiện nay. Điểm đáng nói là quá trình thực hiện kéo dài khoảng một năm, với phần lớn công đoạn đều thủ công: từ nhuộm vải, phơi và xử lý lục bình đến khâu cắt, tạo phom và đính kết chất liệu trên bề mặt túi. Các thiết kế trong bộ sưu tập túi xách lục bình và lãnh mỹ a này có mức giá khoảng 5–6 triệu đồng; riêng những phiên bản đính ngọc trai tự nhiên có giá từ 13–15 triệu đồng. Việc anh chấp nhận tốc độ chậm, số lượng ít và giá thành không rẻ cho thấy một chiến lược rõ ràng: khẳng định giá trị của vải silk Việt Nam như chất liệu xứng đáng bước vào phân khúc phụ kiện cao cấp, thay vì chỉ quanh quẩn trong phạm vi trang phục truyền thống.
Cuộc gặp gỡ của lãnh mỹ a, lục bình và ngọc trai nước mặn: di sản hóa phụ kiện
Nếu áo dài từng là không gian gần như duy nhất của lãnh mỹ a, thì những chiếc túi mới đã mở ra một “ngôn ngữ” khác cho chất liệu này. Sự kết hợp giữa vẻ óng mượt, sang trọng của vải silk Việt Nam với độ thô mộc, gắn bó ruộng đồng của lục bình và sự lấp lánh của ngọc trai nước mặn tạo ra một sản phẩm hybrid: bề ngoài là túi xách contemporary, bên trong là ký ức sông nước miền Tây và nghề dệt nhuộm từ trái mặc nưa. Lục bình – loài cây tưởng như dân dã, thường bị xem là “rác” trên sông – được phơi khô, xử lý kỹ và trở thành một phần cấu trúc túi, từ quai đến bề mặt trang trí. Hình ảnh cánh bèo trên sông nước miền Tây được tái hiện qua đường nét trang trí, làm cầu nối trực tiếp giữa thiết kế và câu chuyện cảm hứng của bộ sưu tập. Trên nền lụa đen lãnh mỹ a, những điểm xuyết ngọc trai nước mặn tạo tương phản mạnh giữa thô và tinh, nâu và đen, dân dã và sang trọng. Kết quả là một phụ kiện thời trang vừa có hình dáng hiện đại, vừa mang dấu ấn di sản văn hóa thời trang Việt rõ rệt, khiến người dùng buộc phải đặt câu hỏi: mình đang mang theo túi xách hay một mảnh ký ức miền Tây bên cạnh?
Di sản văn hóa thời trang không thể bị “đóng khung” trong áo dài
Điều quan trọng nhất trong dự án lãnh mỹ a túi xách không nằm ở kỹ thuật, mà ở tư duy: di sản không nên bị cất giữ trong bảo tàng hay giới hạn trong một phom áo dài chuẩn mực. “Di sản nếu chỉ được cất giữ thì rất dễ trở thành một thứ xa cách với đời sống. Tôi nghĩ phải làm cho nó sống tiếp, bằng những cách phù hợp với thời đại nhưng vẫn giữ được tinh thần vốn có”. Câu nói này cho thấy Võ Việt Chung chủ động phá khuôn, thay vì chỉ lặp lại thành tựu áo dài từng làm nên tên tuổi anh. Bằng cách đưa lãnh mỹ a vào phụ kiện áo dài mở rộng – túi xách, phụ kiện cao cấp, thậm chí dự định thử nghiệm trong sản phẩm gia dụng – anh đang mở thêm “không gian sống” cho chất liệu lụa truyền thống. Người dùng không nhất thiết phải mặc áo dài mới được chạm vào lãnh mỹ a; họ có thể mang nó đi làm, đi chơi, xuất hiện cùng nó trong những sự kiện quốc tế. Anh kỳ vọng những sản phẩm này vừa được khách hàng trong nước đón nhận, vừa trở thành phương tiện giới thiệu chất liệu và văn hóa Việt với du khách quốc tế. Nếu thành công, đây sẽ là một minh chứng thuyết phục rằng di sản văn hóa thời trang Việt hoàn toàn có thể tồn tại trong đời sống đương đại mà không đánh mất linh hồn.
Từ 10 chiếc túi độc bản đến hệ sinh thái phụ kiện lãnh mỹ a
Nhìn rộng hơn, bộ sưu tập Bèo với 10 chiếc túi xách độc bản mới là điểm khởi đầu chứ chưa phải đích đến. Sau một năm thử nghiệm và hoàn thiện dòng lãnh mỹ a túi xách, Võ Việt Chung cho biết anh hài lòng với kết quả đầu tiên và sẽ tiếp tục phát triển mảng phụ kiện này trong tương lai. Các dự án tiếp theo đã được chuẩn bị, dự kiến giới thiệu vào tháng 10, với tham vọng mở rộng lãnh mỹ a sang sản phẩm gia dụng và những dòng phụ kiện cao cấp. Nếu những kế hoạch này đi đúng hướng, chúng có thể tạo ra một hệ sinh thái phụ kiện xoay quanh vải silk Việt Nam – từ túi xách, phụ kiện áo dài biến tấu đến đồ dùng trong nhà – nơi lãnh mỹ a không còn là chất liệu “độc quyền” của sân khấu thời trang mà len vào đời sống hằng ngày. Điều người viết cho rằng đáng chú ý nhất là: Võ Việt Chung không bán câu chuyện “chất liệu Việt Nam” như một khẩu hiệu rỗng. Anh nhấn mạnh mục tiêu thiết kế là khiến người dùng thấy sản phẩm đẹp, tiện dụng và muốn mang theo, rồi từ đó câu chuyện văn hóa mới được kể tiếp một cách tự nhiên. Nếu nhiều nhà thiết kế chia sẻ cách tiếp cận này, di sản Việt có cơ hội sống bằng công năng, không chỉ bằng ký ức.
