Lãnh mỹ A bước ra khỏi tà áo dài: bước ngoặt hay mạo hiểm?
Nhà thiết kế Võ Việt Chung thiết kế bộ sưu tập túi xách từ lãnh mỹ A, kết hợp lục bình miền Tây và ngọc trai, như một cách phá vỡ khuôn mẫu coi lãnh mỹ A chỉ thuộc về áo dài truyền thống, đồng thời tái định nghĩa cách di sản văn hóa thời trang Việt Nam hiện diện trong đời sống thường ngày. Sau 30 năm gắn bó với thời trang và dành nhiều tâm huyết cho lãnh mỹ A, anh quyết định đưa chất liệu lụa truyền thống này đến gần đời sống hơn bằng một hành trình mới: phụ kiện, chứ không chỉ áo dài nữa.
Điểm đáng nói là sự lựa chọn này mang tính tuyên ngôn: di sản không nên bị đóng khung trong quá khứ, càng không nên bị “đóng khung” trong duy nhất một phom áo. Khi lãnh mỹ A túi xách xuất hiện, nó phá vỡ hình dung quen thuộc về chất lụa đen óng chỉ dành cho những thiết kế áo dài hiện đại trên sân khấu hay thảm đỏ. Thay vào đó, chất liệu này được mời xuống phố, lên tay người dùng, trở thành phụ kiện Việt Nam có tính ứng dụng cao, có thể đồng hành hàng ngày chứ không chỉ trong những dịp trang trọng.
Túi xách lãnh mỹ A – lục bình: cuộc gặp gỡ giữa sang trọng và mộc mạc
Bộ sưu tập Bèo gồm 10 thiết kế túi xách, đặc biệt mỗi mẫu chỉ được thực hiện duy nhất một chiếc và không sản xuất thêm. Đây không đơn thuần là một dòng sản phẩm, mà là một tuyên bố thẩm mỹ: lãnh mỹ A, lục bình khô và ngọc trai nước mặn có thể cùng chung một cấu trúc mà vẫn giữ được bản sắc riêng. Lục bình – loài cây trôi trên sông nước miền Tây – được phơi khô, cắt, xử lý thủ công trước khi trở thành phần khung và điểm nhấn; trong khi lãnh mỹ A với bề mặt óng mượt đảm nhiệm vai trò “cánh cửa” kể câu chuyện di sản trên bề mặt túi.
Sự tương phản giữa độ cứng tự nhiên của lục bình và độ mềm của lụa buộc đội ngũ thủ công phải xây dựng lại toàn bộ tư duy cấu trúc. Họ vốn quen may áo dài, nay phải học cách tạo phom túi xách, xử lý kết cấu và trọng lượng để sản phẩm vẫn hài hòa, mềm mại cần thiết. Một số thiết kế được điểm xuyết ngọc trai tự nhiên, khiến túi trở thành món phụ kiện Việt Nam mang tính sưu tầm, chứ không chỉ là đồ dùng. Các mẫu túi có mức giá khoảng 5–6 triệu đồng, riêng phiên bản đính ngọc trai tự nhiên ở phân khúc cao hơn, từ 13–15 triệu đồng.
Từ ký ức Nam Bộ đến di sản văn hóa thời trang toàn cầu
Với Võ Việt Chung, lãnh mỹ A không chỉ là chất liệu thời trang mà còn là một phần ký ức và văn hóa Nam Bộ. Việc đặt lãnh mỹ A song hành với lục bình – biểu tượng ruộng đồng, sông nước – biến mỗi chiếc túi thành một mảnh ghép ký ức hữu hình. Hình ảnh những cánh bèo trôi trên sông nước miền Tây được anh đưa lên bề mặt túi như chi tiết trang trí, tạo sự kết nối giữa thiên nhiên và sản phẩm, giữa ký ức tập thể và trải nghiệm cá nhân của người sử dụng.
Từ góc nhìn di sản văn hóa thời trang, lựa chọn này là câu trả lời dứt khoát cho câu hỏi làm sao để di sản không bị xa cách với đời sống: “Di sản nếu chỉ được cất giữ thì rất dễ trở thành một thứ xa cách với đời sống. Tôi nghĩ phải làm cho nó sống tiếp, bằng những cách phù hợp với thời đại nhưng vẫn giữ được tinh thần vốn có”. Khi một chiếc túi được mang theo mỗi ngày, câu chuyện về trái mặc nưa, lụa đen, lục bình miền Tây được kể lại liên tục, không phải trong bảo tàng mà trên phố, trên tay những người dùng toàn cầu.
Chiến lược 10 năm và tham vọng phụ kiện Việt Nam
Ý tưởng đưa lãnh mỹ A ra khỏi không gian chiếc áo dài không phải quyết định bộc phát. Võ Việt Chung chia sẻ anh đã ấp ủ ý tưởng này khoảng 10 năm, trăn trở làm sao để lãnh mỹ A trở thành sản phẩm có tính ứng dụng cao hơn, để mọi người có thể sử dụng, chạm vào và cảm nhận chất liệu này trong đời sống hằng ngày. Hành trình tiếp theo của anh với lãnh mỹ A, như chính anh khẳng định, “không phải áo dài nữa mà là túi xách”. Một năm làm việc liên tục mới cho ra 10 thiết kế độc bản, trong đó phần lớn công đoạn đều thực hiện bằng tay, từ nhuộm vải, phơi, cắt, tạo hình lục bình đến kết hợp các chất liệu.
Điều đáng chú ý là chiến lược này không dừng ở một bộ sưu tập. Anh đang chuẩn bị các dự án tiếp theo, dự kiến giới thiệu vào tháng 10, tiếp tục thử nghiệm lãnh mỹ A trong các sản phẩm gia dụng và những dòng phụ kiện cao cấp. Đây là bước đi quan trọng: phụ kiện Việt Nam từ chỗ phụ thuộc chất liệu ngoại nhập, nay có một câu chuyện chất liệu nội địa, gắn với di sản. Khi người dùng thấy túi lãnh mỹ A túi xách “đẹp, tiện dụng và muốn mang theo”, như mục tiêu anh đặt ra, thì câu chuyện văn hóa Việt Nam có cơ hội được kể tiếp mỗi ngày.
Kết luận: từ áo dài hiện đại đến hệ sinh thái di sản sống
Nhìn lại, hành trình 30 năm gắn lãnh mỹ A với áo dài rồi bước sang túi xách cho thấy Võ Việt Chung không chỉ là người giữ gìn mà còn là người tái định nghĩa di sản. Lãnh mỹ A từ chỗ gắn chặt với thiết kế áo dài hiện đại nay được tiếp thêm đời sống mới trong phụ kiện, mở ra hướng đi khác cho các làng nghề dệt, nhuộm và thủ công Việt Nam. Chiến lược giới hạn mỗi mẫu túi chỉ một chiếc biến mỗi sản phẩm thành món quà văn hóa độc bản, có khả năng đưa di sản ra thế giới, đúng như kỳ vọng của anh.
Điểm quan trọng nhất ở dự án này không phải sự “lạ” của việc đem lãnh mỹ A làm túi, mà là thái độ đối với di sản: không thần thánh hóa, cũng không phá bỏ, mà để nó tiếp tục sống trong ngôn ngữ của thời đại. Nếu xu hướng này lan rộng, thời trang Việt có cơ hội xây dựng một hệ sinh thái di sản sống – nơi chất liệu, ký ức và nhu cầu sử dụng hàng ngày gặp nhau, và nơi mỗi chiếc túi, chiếc áo đều là một câu chuyện được kể lại bằng ngôn ngữ thiết kế.
