Nhồi máu cơ tim cấp có thể nhanh chóng dẫn đến ngừng tim
Nhồi máu cơ tim cấp là tình trạng dòng máu đến một vùng cơ tim đột ngột bị gián đoạn, thường do động mạch vành tắc nghẽn, khiến mô tim tổn thương và có thể gây rối loạn nhịp, ngừng tim hoặc sốc tim. Các ca cấp cứu gần đây cho thấy đây không phải nguy cơ xa vời: người bệnh có thể chuyển từ đau ngực sang ngừng tuần hoàn chỉ trong thời gian ngắn, kể cả khi đang ở bệnh viện hoặc trên đường chuyển tuyến. Ngày 26/10, Bệnh viện Quân y 7A tiếp nhận một phụ nữ 52 tuổi đau thắt ngực dữ dội. Điện tâm đồ cho thấy nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên diện rộng. Khoảng 30 phút sau, khi đang hoàn tất thủ tục chuyển viện, bệnh nhân đột ngột ngừng hô hấp tuần hoàn. Diễn biến ấy là lời cảnh báo rõ ràng: chuyển viện không thể thay thế hồi sức tại chỗ, và người bệnh nguy kịch cần được theo dõi liên tục trong từng phút chờ đợi.

Hồi sức đúng quy trình tạo khác biệt trong giờ vàng cấp cứu
Tại Bệnh viện Quân y 7A, ê-kíp triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao, ép tim, kiểm soát đường thở và sốc điện ba lần. Sau khoảng 30 phút, tuần hoàn được khôi phục; bệnh nhân được thở máy, dùng thuốc vận mạch rồi chuyển an toàn đến cơ sở có khả năng can thiệp tim mạch. Ca bệnh nhấn mạnh rằng giờ vàng cấp cứu không chỉ là cuộc chạy đua đưa người bệnh đến bệnh viện: phát hiện rối loạn nhịp và hồi sức đúng quy trình ngay tại nơi tiếp nhận cũng có ý nghĩa sống còn. Ở một trường hợp khác, người đàn ông 51 tuổi bị rung thất và ngừng tuần hoàn khi nhập viện. Sau hồi sức, bác sĩ đặt stent tái thông động mạch vành; một tuần sau, bệnh nhân ổn định, không ghi nhận di chứng thần kinh và được xuất viện theo dõi ngoại trú. Tái lập tuần hoàn là bước đầu, không phải dấu chấm hết cho cấp cứu.

Ngừng tim có thể xảy ra cả trước khi xe chuyển viện đến nơi
Nguy cơ không dừng lại ở cửa phòng cấp cứu. Một người đàn ông 73 tuổi ở Vĩnh Long được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp tại cơ sở y tế địa phương, rồi bất ngờ ngừng tim, ngừng thở khi xe chuyển viện chỉ còn khoảng 10 phút nữa tới bệnh viện tiếp nhận. Ê-kíp hồi sức, đặt nội khí quản, dùng thuốc vận mạch và nhanh chóng đưa bệnh nhân đến can thiệp mạch vành; người bệnh còn cần máy tạo nhịp tạm thời do block nhĩ thất độ ba. Một bệnh nhân nam 51 tuổi khác được chuyển đến bệnh viện sau khi phát hiện nhồi máu cơ tim trong giờ đầu khởi phát, nhưng ngừng tuần hoàn do rung thất khi nhập viện. Sau một tuần điều trị, anh ổn định và không có di chứng thần kinh. Những ca này cho thấy việc chuyển tuyến phải đi cùng chuẩn bị hồi sức và theo dõi, thay vì coi quãng đường còn lại là khoảng thời gian an toàn.

Cứu sống chưa đồng nghĩa hết nguy hiểm
Ngay cả khi tim đập trở lại, người bệnh vẫn có thể đối mặt với tổn thương não, suy giảm chức năng tim và rối loạn toàn thân do thiếu máu trong thời gian ngừng tuần hoàn. Một người đàn ông 35 tuổi được tiếp nhận trong tình trạng huyết áp tụt, huyết động không ổn định và có biểu hiện sốc tim; sau hồi sức và đặt stent, tuần hoàn cải thiện. Đây là lời nhắc rằng sốc tim không chỉ là thuật ngữ chuyên môn mà là tình trạng đe dọa tính mạng, đòi hỏi hỗ trợ tuần hoàn và theo dõi tích cực. Nguy cơ còn có thể xuất hiện muộn hơn. Sau khi được cứu sống nhờ hồi sức kéo dài và đặt stent, một bệnh nhân xuất hiện đau ngực vài ngày sau đó; siêu âm phát hiện dịch màng ngoài tim và nghi nứt thành tim. Vì vậy, chăm sóc hồi sức và kiểm tra biến chứng là phần không thể tách rời của điều trị.

Đau ngực kéo dài cần được xử trí như tình huống khẩn cấp
Đau hoặc đè nặng giữa ngực, cơn đau lan đến vai, tay, cổ hay hàm, kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt hoặc buồn nôn đều cần được xem xét nghiêm túc. Triệu chứng có thể khởi phát đột ngột; tại ca ở Bệnh viện Quân y 7A, cơn đau ban đầu giảm sau 15 phút rồi kéo dài, kèm vã mồ hôi và khó thở. Đừng chờ cơn đau tự hết, cạo gió hoặc tự lái xe khi đang đau ngực. Hãy gọi cấp cứu 115 hoặc liên hệ cơ sở y tế gần nhất có khả năng cấp cứu tim mạch. Nếu người bệnh bất tỉnh, không thở bình thường hoặc chỉ thở ngáp, người bên cạnh cần gọi trợ giúp và ép tim ngoài lồng ngực ngay trong lúc chờ nhân viên y tế. Chậm trễ làm mất cơ hội tái thông mạch vành trong những giờ đầu, còn xử trí sớm giúp tăng cơ hội bảo toàn cơ tim.






