Nhồi máu cơ tim có thể nhanh chóng đe dọa tính mạng
Ngừng tim là tình trạng tim đột ngột không còn bơm máu hiệu quả, khiến tuần hoàn đến não và các cơ quan thiết yếu bị gián đoạn, cần được cấp cứu ngay để duy trì sự sống. Hai ca bệnh gần đây cho thấy nhồi máu cơ tim có thể gây biến chứng nguy kịch chỉ trong thời gian rất ngắn, ngay cả khi người bệnh đã đến cơ sở y tế.
Tại Bệnh viện Bãi Cháy, ông L.N.S., 61 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, nhập viện vì đau ngực trái dữ dội lan lên vai, khó thở và tụt huyết áp còn 75/40 mmHg. Chỉ 23 phút sau khi nhập viện, ông mất ý thức, không bắt được mạch; trong khoảng nửa giờ tiếp theo, bệnh nhân ngừng tim ba lần. Trường hợp này nhấn mạnh rằng cơn đau ngực đi kèm khó thở và dấu hiệu sốc không phải tình huống có thể chờ đợi. Các bác sĩ xác định ông bị nhồi máu cơ tim cấp biến chứng rung thất, ngừng tim và sốc tim.
Rung thất khiến diễn tiến xấu đi đột ngột
Một trường hợp khác cho thấy việc chuyển viện không loại bỏ nguy cơ biến chứng tức thì. Bệnh nhân N.N.L., 51 tuổi, đau ngực dữ dội và đến khám tại một cơ sở y tế tư nhân trong giờ đầu khởi phát triệu chứng. Sau khi xác định nhồi máu cơ tim cấp, bác sĩ chuyển ông đến Bệnh viện Đa khoa Hải Dương; khi vừa nhập viện, ông đột ngột ngừng tuần hoàn do rung thất.
Rung thất là rối loạn nhịp nguy hiểm, làm tim co bóp hỗn loạn và không bơm máu hiệu quả. Trong nhồi máu cơ tim, dòng máu nuôi cơ tim bị tắc nghẽn có thể kéo theo rối loạn nhịp nặng, suy tim cấp hoặc tử vong nếu phát hiện và điều trị chậm. Bởi vậy, việc người bệnh đang được chuyển đến bệnh viện không có nghĩa là giai đoạn nguy hiểm đã qua: tình trạng có thể đổi chiều ngay khi đến nơi, như ca bệnh này cho thấy.
Ở bệnh viện, hồi sức và tái thông mạch diễn ra song song
Với bệnh nhân Bãi Cháy, ê-kíp cấp cứu lập tức hồi sinh tim phổi, ép tim ngoài lồng ngực, sốc điện khử rung, đặt nội khí quản và triển khai hồi sức tích cực. Khi đã đánh giá tình trạng, bác sĩ đưa người bệnh đến phòng can thiệp để hút huyết khối, nong bóng và đặt stent phủ thuốc, nhằm khôi phục dòng máu qua động mạch vành bị tắc. Sau can thiệp, mạch vành đạt dòng chảy TIMI 3; bệnh nhân ổn định sau ba ngày điều trị hồi sức tích cực.
Tại Hải Dương, quy trình cũng bắt đầu bằng ép tim và sốc điện phá rung để khôi phục tuần hoàn, rồi chuyển bệnh nhân đến phòng can thiệp chụp và đặt stent tái thông động mạch vành. Sau một tuần điều trị, ông ổn định, không có di chứng thần kinh và đủ điều kiện xuất viện, tiếp tục theo dõi ngoại trú. Đây là các thao tác cấp cứu chuyên môn tại bệnh viện, không phải hướng dẫn để tự thực hiện tại nhà.
Nhận ra dấu hiệu và tìm trợ giúp sớm
Bài học thực tế không phải là người bệnh có thể tự dự đoán thời điểm ngừng tim, mà là không nên xem nhẹ dấu hiệu nghi nhồi máu cơ tim. Đau, đè nén hoặc thắt chặt vùng ngực có thể lan lên cổ, hàm, vai hay cánh tay; vã mồ hôi lạnh, khó thở, mệt đột ngột, chóng mặt hoặc buồn nôn cũng có thể đi kèm. Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, khuyến cáo từ bệnh viện là đến ngay cơ sở y tế để được đo điện tâm đồ và chẩn đoán, thay vì tự theo dõi, cạo gió hoặc chờ cơn đau tự hết.
Hai ca bệnh không thay thế tư vấn y tế cá nhân và cũng không phải chỉ dẫn sơ cứu tại hiện trường. Những gì chúng cho thấy là cấp cứu tim mạch tại bệnh viện đòi hỏi nhân lực, thiết bị hồi sức và khả năng can thiệp mạch vành khẩn cấp. Thời gian tái thông hiệu quả nhất nằm trong những giờ đầu khởi phát, nên chậm trễ có thể làm giảm cơ hội bảo tồn cơ tim. Khi nhồi máu cơ tim biến chứng rung thất, ngừng tim có thể xảy ra nhanh; tìm trợ giúp y tế sớm là lựa chọn thận trọng hơn chờ đợi.
