Hope – cú trở lại đầy rủi ro của Na Hong-jin
Hope phim Hàn Quốc là một bom tấn viễn tưởng giật gân xoay quanh cuộc chiến sinh tồn của cư dân vùng hẻo lánh Hopohang gần khu phi quân sự DMZ, khi họ đối mặt với mối đe dọa bí ẩn từ ngoài không gian, đồng thời đánh dấu cú trở lại sau 10 năm vắng bóng của đạo diễn Na Hong-jin với dự án được xem là đắt đỏ nhất lịch sử điện ảnh Hàn Quốc.
Ngay từ khi công bố, Hope đã được gắn nhãn “siêu phẩm tham vọng” nhờ quy mô sản xuất lẫn vị thế của Na Hong-jin – người kế cận thế hệ Park Chan-wook, Bong Joon-ho, Kim Jee-woon trong việc liên tục làm mới cách kể chuyện của điện ảnh Hàn Quốc. Thông điệp ở đây khá rõ: đạo diễn không chỉ muốn trở lại, ông muốn nới rộng biên giới sáng tạo của phim thương mại Hàn. Cú quay lại sau một thập kỷ không phải bằng một tác phẩm vừa phải, mà bằng bom tấn viễn tưởng đắt đỏ nhất mà nền công nghiệp này từng dám chi tiền sản xuất, biến Hope thành bài kiểm tra táo bạo giữa khát vọng vươn ra thế giới và nguy cơ vỡ trận khi tham vọng vượt quá khả năng kiểm soát.
Từ kỷ lục kinh phí đến cơn địa chấn phòng vé
Điện ảnh Hàn Quốc vốn nổi tiếng với những cú bứt phá thể loại, nhưng Hope vẫn là trường hợp ngoại lệ khi xô đổ mọi kỷ lục kinh phí trước đó và được xem như chương mở đầu cho dự án ba phần có quy mô khủng của Na Hong-jin. Điều đáng nói là bom tấn viễn tưởng này không chỉ gây choáng bởi mức đầu tư mà còn bởi tốc độ chiếm lĩnh phòng vé nội địa trong tuần mở màn, nhanh chóng thiết lập kỷ lục phòng vé mới và khẳng định sức nặng thương hiệu của đạo diễn cùng dàn sao Hàn – Hollywood đình đám tham gia.
Thành tích doanh thu đầu tay cho thấy khán giả đại chúng vẫn bị hấp dẫn mạnh bởi những dự án mạo hiểm nếu chúng chạm đúng nhu cầu trải nghiệm mới lạ. Việc Hope được truyền thông gọi là “bữa tiệc viễn tưởng hoành tráng” không chỉ là lời tung hô, mà còn phản ánh kỳ vọng rằng điện ảnh Hàn Quốc đã đủ tự tin bước vào sân chơi sci-fi quy mô toàn cầu với sản phẩm do chính mình dẫn dắt thay vì phụ thuộc Hollywood. Tuy nhiên, khi cơn hưng phấn phòng vé qua đi, câu hỏi bắt đầu lộ rõ: liệu kỷ lục phòng vé có đồng nghĩa với một bước tiến vững chắc về chất lượng nghệ thuật, hay đây chỉ là hiệu ứng tò mò quanh cái tên Na Hong-jin sau 10 năm im ắng?
Tham vọng pha trộn thể loại: đột phá hay hỗn loạn?
Điểm gây tranh cãi nhất ở Hope chính là cách phim cố ý xé vụn ranh giới thể loại. Từ thriller điều tra xác bò bị xé nát bên đường, sang kinh dị khi hiểm họa vô hình rình rập, rồi trượt nhanh vào hành động nghẹt thở với các màn lái xe xuyên qua làng tan hoang, truy đuổi trong rừng, đối đầu trực diện với sinh vật lạ. Khi nguồn gốc ngoài Trái Đất được hé lộ, câu chuyện tiếp tục mở rộng sang khoa học viễn tưởng với phi thuyền, cổng dịch chuyển và cấu trúc xã hội của sinh vật ngoài hành tinh.
Na Hong-jin không để bất kỳ thể loại nào vận hành theo công thức quen thuộc: nhân vật chính Bum Seok vừa hoảng loạn vừa buông lời than vãn, ông lão kể chuyện đối mặt quái vật lại sa vào hài nhảm, tiếng cười slapstick và hài đen chen thẳng vào khoảnh khắc nguy hiểm nhất. Với một nhóm khán giả, đây là bước đột phá thú vị, phơi bày sự nhỏ bé và yếu đuối của con người trước thảm họa. Nhưng với bộ phận khác, sự pha trộn này bị xem là làm loãng cảm giác hiểm nguy, khiến bom tấn viễn tưởng Hope đôi lúc mất đi độ căng cần có của một phim sinh tồn ngoài hành tinh và trở thành trải nghiệm “chông chênh”, khó đoán đến mức mệt mỏi.
Khi kỹ thuật và cảm xúc không bước cùng một nhịp
Về mặt kỹ thuật, không ít nhà phê bình thừa nhận Hope đạt độ ấn tượng trong dàn dựng hành động: máy quay bám sát Bum Seok lăn vào con đường hẹp, nhà đổ nát, các pha truy đuổi tốc độ cao; những cú máy dài mượt mà khiến người xem như bị kéo thẳng vào giữa hỗn loạn. Theo đánh giá từ giới chuyên môn, "các trường đoạn hành động của Hope gần như đạt đến độ tuyệt hảo, dữ dội nhưng vẫn giữ được sự rõ ràng trong từng va chạm".
Song khi rời khỏi trường đoạn hành động, Hope lại bộc lộ những vết nứt: tạo hình và chuyển động sinh vật ngoài hành tinh bị cho là chưa đủ thuyết phục so với quy mô sản xuất, cấu trúc kể chuyện dồn thông tin quan trọng khá muộn khiến người xem phải liên tục điều chỉnh cách hiểu. Đáng chú ý hơn, hài đen xuất hiện dày đặc cùng lời thoại nhiều tiếng chửi, làm một số khán giả cảm thấy cảm xúc bị kéo giãn và mất tập trung vào mối đe dọa chính. Kết quả là cùng một phim, người xem có thể vừa trầm trồ trước tay nghề đạo diễn Na Hong-jin, vừa bối rối vì tổng thể cảm xúc không liền mạch – minh chứng rõ rệt cho khoảng cách giữa tham vọng và khả năng thực thi trong điện ảnh Hàn Quốc đương đại.
Hope và câu hỏi về tương lai điện ảnh thể loại Hàn
Sự phân cực dữ dội quanh Hope – từ Cannes đến khi phim công chiếu tại Hàn rồi lan sang giới phê bình quốc tế – không chỉ là tranh luận về một tác phẩm đơn lẻ, mà như tấm gương soi trạng thái phát triển của điện ảnh Hàn Quốc. Với việc Na Hong-jin chịu ảnh hưởng từ thế hệ đạo diễn luôn tìm cách phá vỡ khuôn mẫu kể chuyện, Hope là bước đi logic: tiếp tục đẩy xa biên giới thể loại, ghép giật gân, hành động, hài đen và khoa học viễn tưởng trong cùng một khung truyện.
Từ góc độ người viết, thành công phòng vé và mức độ bàn luận cho thấy bom tấn viễn tưởng Hope đã hoàn thành một nhiệm vụ quan trọng: buộc khán giả và nhà làm phim phải nghiêm túc suy nghĩ về ranh giới giữa sáng tạo táo bạo và trách nhiệm với trải nghiệm xem của công chúng. Điện ảnh Hàn Quốc không thể giữ vị thế dẫn đầu chỉ bằng những công thức từng thắng lớn; nó cần những cú mạo hiểm như Hope để thử xem khán giả sẵn sàng đi xa đến đâu cùng phim thể loại. Câu trả lời hiện tại khá rõ: khán giả sẵn sàng trả tiền cho tham vọng, nhưng sẽ không nương tay khi tham vọng ấy dẫn tới một tổng thể chênh vênh. Tham vọng lớn không sai; vấn đề là lần tới, Na Hong-jin và các nhà làm phim Hàn cần cho thấy họ đã học được gì từ sự chông chênh của Hope.
