Cuộc tham vấn đặt trọng tâm vào triển khai
Tham vấn chính trị Việt Nam New Zealand là cơ chế trao đổi định kỳ giữa hai nước nhằm rà soát hợp tác, thực hiện các cam kết cấp cao và thảo luận vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm. Lần thứ 14 diễn ra tại Hà Nội ngày 19/10/2026 theo thỏa thuận giữa hai bộ ngoại giao. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường và Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại New Zealand Grahame Morton đồng chủ trì, với sự tham dự của đại diện các đơn vị thuộc hai cơ quan. Hai bên đánh giá tiến độ thực hiện các thỏa thuận và nhận định quan hệ Việt Nam New Zealand có bước tiến tích cực kể từ khi được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 2/2025. Điểm đáng chú ý không chỉ là duy trì đối thoại, mà là cam kết chuyển các thỏa thuận thành hợp tác cụ thể.
Cuộc gặp tiếp nối giai đoạn ngoại giao sôi động, gồm các hoạt động nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ và chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 8/2026. Hai bên ghi nhận Chương trình hành động 2025–2030 đang được triển khai tích cực; giờ đây, thước đo quan trọng sẽ là mức độ thực hiện các ưu tiên đã thống nhất, thay vì số lượng cuộc gặp.
Ưu tiên kinh tế, khí hậu và an ninh
Các nội dung trao đổi cho thấy hai bên muốn mở rộng hợp tác vượt khỏi khuôn khổ ngoại giao. Về kinh tế, trọng tâm gồm thúc đẩy thương mại và đầu tư, mở cửa thị trường cho nông sản, kết nối doanh nghiệp và phát triển chuyển đổi số cùng thương mại điện tử xuyên biên giới. Hai nước đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 3 tỉ USD. Đây là mục tiêu có ý nghĩa nếu đi kèm tiến triển thực tế về tiếp cận thị trường và cơ hội cho doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng ở tuyên bố.
Hai bên cũng nhất trí tăng cường trao đổi ở nhiều cấp, thúc đẩy hợp tác quốc phòng, an ninh và phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia. Trong lĩnh vực khí hậu, các ưu tiên gồm triển khai dự án hỗ trợ phát triển về môi trường, nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo và tài chính khí hậu. Việt Nam đề nghị tăng hợp tác biển, trong đó có nghề cá bền vững và nghiên cứu khoa học biển. Những lĩnh vực này gắn trực tiếp với năng lực ứng phó rủi ro và phát triển dài hạn, nên cần được theo dõi bằng tiến độ và kết quả rõ ràng.
Kết nối con người và chương trình tiếp theo
Tác động gần gũi với người dân nằm ở giáo dục và đi lại. New Zealand cam kết tiếp tục hỗ trợ đào tạo nhân lực chất lượng cao qua các chương trình đại học, sau đại học và đào tạo tiếng Anh; hai bên cũng nhất trí thúc đẩy mở đường bay thẳng để tăng kết nối và giao lưu nhân dân. Đây là những ưu tiên thiết thực: cơ hội học tập có thể mở rộng năng lực cá nhân, còn kết nối hàng không thuận lợi hơn có thể giúp việc đi lại và trao đổi giữa hai nước dễ dàng hơn.
Về phối hợp đa phương, Việt Nam cảm ơn New Zealand đã ủng hộ vai trò Chủ tịch CPTPP của Việt Nam năm 2026 và đề nghị tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho công tác chuẩn bị APEC 2027. Hai nước cũng thống nhất phối hợp tại Liên hợp quốc và các cơ chế cùng tham gia, trong bối cảnh khu vực và thế giới có nhiều biến động. Hai bên dự kiến tiếp tục chuẩn bị các hoạt động đối ngoại cấp cao trong năm 2027; vòng tham vấn chính trị lần thứ 15 dự kiến tổ chức tại New Zealand cùng năm.
Cuộc gặp lần thứ 14 vì thế phản ánh hoạt động ngoại giao Việt Nam thường kỳ với New Zealand, đồng thời xác lập một chương trình nghị sự rộng từ thương mại đến khí hậu và giao lưu nhân dân. Giá trị của tham vấn sẽ được quyết định bởi việc các cam kết có được thực hiện đều đặn hay không. Ưu tiên hợp lý lúc này là duy trì trao đổi thường xuyên, tháo gỡ trở ngại cho hợp tác và chuẩn bị nghiêm túc cho các mốc song phương, đa phương sắp tới.
