Từ phòng khách đến ghế chuyển động: vì sao rạp phải “tấn công” lại
Công nghệ 4DX rạp chiếu và màn hình ScreenX Hàn Quốc là những định dạng trình chiếu cao cấp do CJ 4DPlex phát triển, kết hợp ghế chuyển động, hiệu ứng môi trường và hình ảnh mở rộng 270 độ để tạo ra trải nghiệm điện ảnh nâng cao mà khán giả khó có thể tái tạo tại nhà, qua đó giúp hệ thống CJ CGV công nghệ giữ sức hút của rạp chiếu trong thời kỳ phát trực tuyến thống trị. Điểm mấu chốt là: nếu rạp chiếu phim tiếp tục cạnh tranh bằng màn hình lớn và âm thanh tốt, họ sẽ thua trước sự tiện lợi của Netflix và các nền tảng streaming. Đại dịch Covid-19 đã đẩy khán giả về phía dịch vụ trực tuyến, buộc ngành rạp phải tìm một “lý do đủ mạnh” để người xem rời sofa và bước vào phòng chiếu. 4DX và ScreenX chính là câu trả lời: biến mỗi suất chiếu thành một sự kiện nhập vai, thay vì một bản sao phóng to của trải nghiệm xem phim tại nhà.
4DX: khi cơn bão thổi thẳng vào ghế khán giả
Trải nghiệm 4DX ở CJ CGV cho thấy rạp chiếu phim Hàn Quốc không chấp nhận bị thu hẹp thành “phòng khách khổng lồ”. Trong một suất chiếu The Odyssey, khi nhân vật bị cuốn vào cơn bão, khán giả cảm nhận được luồng gió; khi các nhân vật đua xe, ghế chuyển động khiến họ có cảm giác đang cùng tham gia cuộc đua. Hệ thống 4DX kết hợp ghế chuyển động với gió, sương mù, khói để tăng cảm giác nhập vai, tạo nên một lớp cảm xúc mà màn hình phẳng ở nhà không thể cung cấp. Điều đáng chú ý là khán giả như Kim So-jeong sẵn sàng trả mức giá vé cao hơn đáng kể so với suất chiếu thông thường, và thậm chí xem lại phim để phát hiện những chi tiết từng bỏ lỡ. Đây là minh chứng rõ ràng: khi khán giả sẵn sàng trả thêm tiền cho cảm giác nhập vai, công nghệ trình chiếu cao cấp có thể trở thành một hướng đi quan trọng để ngành rạp chiếu phim tìm kiếm tăng trưởng.
ScreenX và Ultra 4DX: nâng cấp rạp chiếu thành trải nghiệm sự kiện
Nếu 4DX đánh vào giác quan cơ thể, ScreenX Hàn Quốc mở rộng tầm nhìn của khán giả. Công nghệ này kéo hình ảnh ra hai bức tường bên của phòng chiếu, tạo góc nhìn 270 độ, biến khung hình truyền thống thành không gian bao quanh người xem. Khi 4DX và ScreenX được kết hợp trong định dạng Ultra 4DX, rạp chiếu không còn là nơi “xem phim”, mà là nơi “sống cùng phim”. Đây là chiến lược định vị rõ ràng ở phân khúc cao cấp: các suất chiếu sử dụng công nghệ 4DX, ScreenX, IMAX đang chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong doanh thu phòng vé tại nhiều thị trường, cho thấy khán giả sẵn sàng trả thêm cho trải nghiệm khác biệt. Trong bối cảnh doanh thu phòng vé toàn cầu vẫn thấp hơn đáng kể so với trước đại dịch, việc đẩy mạnh những định dạng premium là cách rạp chiếu biến mỗi tấm vé thành một sản phẩm giải trí có giá trị vượt xa một tháng phí streaming.
Chiến lược “Netflix ngoại tuyến”: không cạnh tranh, mà tạo sân chơi mới
Điều thú vị ở CJ 4DPlex là họ không cố gắng sao chép mô hình streaming, mà xây dựng một phiên bản đối lập: “Netflix ngoại tuyến”. Tham vọng này thể hiện ở việc công ty vừa cung cấp thiết bị cho rạp, vừa chia sẻ doanh thu từ những suất chiếu dùng công nghệ 4DX và ScreenX, đồng thời hợp tác với đạo diễn và hãng phim để lập trình hiệu ứng đồng bộ với từng cảnh quay. Thay vì cạnh tranh trực tiếp với sự tiện lợi của việc xem phim tại nhà, CJ 4DPlex muốn tạo ra những trải nghiệm mà màn hình cá nhân khó tái hiện. Mô hình này đủ thuyết phục để thu hút cả sự quan tâm của chính phủ Hàn Quốc, với kế hoạch hỗ trợ mở rộng mạng lưới màn hình toàn cầu và gắn kèm yêu cầu trình chiếu nội dung Hàn Quốc. Đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là chiến lược văn hóa: dùng rạp chiếu cao cấp làm “cửa ngõ” đưa phim và hòa nhạc Hàn Quốc ra thế giới.
Tương lai rạp chiếu: hoặc nhập vai, hoặc bị lãng quên
Nhìn vào đà tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận của CJ 4DPlex, cùng việc công nghệ của họ đã xuất hiện trên hơn một nghìn màn hình ở hàng chục quốc gia, có thể thấy một thông điệp rõ ràng: rạp chiếu phim vẫn có tương lai, nhưng không phải tương lai của những phòng chiếu “bình thường”. Trong một thế giới nơi streaming thống trị thói quen xem nội dung, rạp chỉ còn ý nghĩa nếu mang lại trải nghiệm điện ảnh nâng cao, khác biệt và khó thay thế. Tất nhiên, CJ CGV công nghệ 4DX và ScreenX vẫn phải cạnh tranh với các định dạng khác như MX4D, IMAX. Nhưng cuộc cạnh tranh này lành mạnh: nó buộc cả ngành phải sáng tạo, thay vì co cụm trước áp lực từ các nền tảng trực tuyến. Nếu rạp chiếu ở các nước khác không muốn trở thành “bảo tàng của điện ảnh”, họ sẽ phải trả lời cùng một câu hỏi mà CJ CGV đã tự đặt ra: bạn mang lại điều gì mà phòng khách không thể có?
