Phòng học STEAM mầm non là gì và vì sao đang được ưu ái?
Phòng học STEAM mầm non là không gian học tập chuyên biệt, nơi trẻ được tiếp cận khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học thông qua học qua chơi khám phá, trải nghiệm thực tế và hoạt động tương tác, thay vì học theo lịch trình cố định và tiếp nhận kiến thức một chiều, nhằm phát triển đồng thời kỹ năng tư duy và kỹ năng sống trong môi trường học tập trẻ an toàn, gần gũi và có cấu trúc rõ ràng. Việc Trường Mầm non iSchool Ninh Thuận khai trương phòng học STEAM KIDS dành riêng cho trẻ mầm non trong dịp Lễ hội Trung thu là một ví dụ điển hình cho làn sóng đầu tư mới này. Phòng được xây dựng như một không gian trải nghiệm chuyên biệt, trẻ trực tiếp lắp ráp, thử nghiệm, quan sát kết quả và tự điều chỉnh cách thực hiện. Điều này cho thấy trọng tâm giáo dục sớm STEM đã dịch chuyển từ dạy kiến thức sang thiết kế trải nghiệm.
Đầu tư mạnh cho không gian STEAM: Cơ sở vật chất có đủ tạo nên chất lượng?
Các trường mầm non đang không ngần ngại đầu tư xây dựng phòng học STEAM mầm non như một tuyên ngôn về chất lượng. Tại iSchool Ninh Thuận, phòng STEAM KIDS được tổ chức thành nhiều khu vực: xưởng chế tạo ý tưởng, trạm tư duy khoa học, góc công nghệ với vật liệu mở, học cụ STEAM và thiết bị robotics, tạo thành môi trường học tập theo hướng trải nghiệm nơi cơ sở vật chất là một phần của quá trình trẻ khám phá và hình thành năng lực. Cùng với đó, trường được quy hoạch không gian mở, gần gũi thiên nhiên, để trẻ có thêm cơ hội vận động, tương tác và thể hiện ý tưởng. Nhưng nếu chỉ dừng ở thiết bị đẹp và khu vui chơi hiện đại, phòng STEAM dễ biến thành điểm tham quan hơn là môi trường học tập trẻ có cấu trúc, gắn với mục tiêu giáo dục sớm STEM dài hạn.
Học qua chơi khám phá: Khi trải nghiệm quan trọng hơn lịch trình
Điểm đáng giá nhất của các phòng học STEAM mầm non không nằm ở robot hay bộ lắp ghép mới lạ, mà ở cách tổ chức học qua chơi khám phá. Trong lớp 5–6 tuổi A5 tại một trường mầm non, hoạt động trải nghiệm sáng tạo với chủ đề "Một huy hiệu – Một đội" cho phép trẻ tự chọn hình dáng, màu sắc, cắt, dán và trang trí huy hiệu theo ý tưởng riêng, trao đổi và hợp tác với bạn cùng lớp để hoàn thiện sản phẩm. Qua những hoạt động mở như vậy, trẻ có nhiều không gian để chơi và trải nghiệm; mỗi ngày đến trường không còn là chuỗi tiết học cố định, mà là ngày được vui chơi, thể hiện bản thân và rèn kỹ năng giao tiếp, hợp tác, tự thực hiện nhiệm vụ và xử lý tình huống phù hợp độ tuổi. Đó chính là cách giáo dục sớm STEM trở nên sống động, thay vì biến thành “tiểu học thu nhỏ”.
Từ phòng STEAM đến môi trường học tập có cấu trúc phát triển kỹ năng sống
Điều phụ huynh cần quan tâm không chỉ là trường có phòng STEAM hay không, mà là trường dùng nó để xây dựng môi trường học tập trẻ có cấu trúc như thế nào. Chương trình mầm non mới đang được triển khai thí điểm tại 15 trường ở một thành phố từ năm học 2026–2027, với hướng tiếp cận chuyển từ dạy nội dung sang phát triển phẩm chất và năng lực. Mục tiêu là bốn phẩm chất cốt lõi – yêu thương, trung thực, tôn trọng, trách nhiệm – và năm năng lực: thích ứng, giao tiếp, hợp tác, tự chủ, giải quyết vấn đề, gắn với phát triển thể chất, cảm xúc, xã hội, ngôn ngữ, nhận thức và nghệ thuật. Đội ngũ 476 cán bộ, giáo viên đã được tập huấn về xây dựng kế hoạch, tổ chức hoạt động, nuôi dưỡng, chăm sóc và đảm bảo an toàn cho trẻ. Ở iSchool Ninh Thuận, giáo viên cũng được đào tạo bài bản về STEAM và robotics, hoàn thành chương trình chứng nhận giáo viên STEAM của một đơn vị quốc tế. Cấu trúc chương trình và năng lực giáo viên mới là yếu tố quyết định để phòng STEAM trở thành nơi nuôi dưỡng kỹ năng sống, thay vì chỉ là “góc công nghệ” đẹp mắt.
Phụ huynh nên kỳ vọng gì từ phòng học STEAM mầm non?
Phòng học STEAM mầm non là cơ hội, nhưng cũng là phép thử cho cách chúng ta hiểu về giáo dục sớm STEM. Theo hiệu trưởng iSchool Ninh Thuận, giáo dục STEAM ở bậc mầm non không phải là đưa kiến thức cấp học lớn xuống cho trẻ, mà là tạo trải nghiệm để trẻ được đặt câu hỏi, thử nghiệm, quan sát kết quả và tự điều chỉnh cách làm của mình. Phụ huynh nên đặt câu hỏi: con có được quyền lựa chọn, thử sai và sửa sai? Con có được cô lắng nghe, khuyến khích bày tỏ suy nghĩ? Bài học được đánh giá bằng mức độ con ghi nhớ nội dung, hay bằng việc con dám giao tiếp, hợp tác, tự làm và giải quyết vấn đề? Khi nhà trường xem phòng STEAM là một phần của môi trường tuổi thơ an toàn, gần gũi nhưng giàu thử thách, còn phụ huynh nhìn vào sự trưởng thành trong phẩm chất và năng lực của con, lúc đó đầu tư cho STEAM mới thực sự hiệu quả và xứng đáng.
