Nghị định 360/2026 là gì và vì sao phụ huynh phải quan tâm?
Nghị định 360/2026 là văn bản của Chính phủ quy định cụ thể điều kiện đầu tư, thành lập, cấp phép hoạt động, tạm dừng và tiếp tục hoạt động đối với các cơ sở giáo dục mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó đặt ra mức đầu tư tối thiểu cho trường mầm non tư thục và yêu cầu chặt chẽ về cơ sở vật chất, đội ngũ, tuyển sinh và tổ chức hoạt động giáo dục.
Trọng tâm của Nghị định 360/2026/ND-CP là siết lại điều kiện đầu tư và cấp phép mầm non mới, không còn chỗ cho mô hình mầm non tư thục đầu tư manh mún, tận dụng nhà ở chật hẹp rồi gọi là “trường quốc tế”. Chính phủ giao Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký ban hành nghị định này, áp dụng cho mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục khác trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đây là tín hiệu rõ rằng Nhà nước muốn chuẩn hóa mặt bằng chất lượng ngay từ bậc học đầu đời, thay vì chỉ xử lý khi đã xảy ra sự cố.
Sự thay đổi nằm ở chỗ: điều kiện không còn là những nguyên tắc chung chung mà được lượng hóa khá cụ thể, đặc biệt với mầm non tư thục. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ lo ngại, nhưng dưới góc nhìn phụ huynh, đây là cơ hội để lọc dần các cơ sở yếu kém, đặt an toàn và chất lượng của trẻ lên trên lợi nhuận ngắn hạn.
Mức đầu tư 30 triệu đồng mỗi trẻ: con số biết nói với mầm non tư thục
Điểm mới gây chú ý nhất là yêu cầu mầm non tư thục đầu tư tối thiểu 30 triệu đồng trên mỗi trẻ, không gồm chi phí sử dụng đất. Tổng vốn tối thiểu được tính theo quy mô tối đa dự kiến của trường tại thời điểm thành lập. Nói cách khác, mầm non tư thục không thể xin phép vài chục chỗ rồi “nhồi” lên gấp đôi, gấp ba như trước. Đây là rào chắn quan trọng với các mô hình chỉ nhắm đến thu học phí mà không dám đầu tư tương xứng cho CSVC và đồ dùng học tập.
Một phát biểu có thể trích dẫn từ quy định là: “Đối với trường mầm non tư thục, mức đầu tư tối thiểu là 30 triệu đồng/trẻ, không bao gồm chi phí sử dụng đất”. Con số này không nói hết chất lượng giáo dục, nhưng ít nhất tạo ra một chuẩn vốn ban đầu để tránh tình trạng lớp mầm non hoạt động như điểm trông trẻ tự phát, thiếu đồ chơi, thiếu thiết bị tối thiểu. Với phụ huynh, khi nghe quảng cáo về cơ sở mới, câu hỏi hợp lý không phải là trường “xịn” đến đâu, mà là: trường có đáp ứng được 30 triệu đồng/trẻ theo Nghị định 360/2026 hay không.
Yêu cầu này cũng gián tiếp đẩy nhà đầu tư vào thế phải tính đường dài: hoặc chấp nhận cuộc chơi mầm non tư thục đầu tư bài bản, hoặc rút lui. Nếu trường vẫn hoạt động với cơ sở vật chất nghèo nàn, phụ huynh có lý do chính đáng để nghi ngờ việc thực hiện đúng chuẩn 30 triệu đồng/trẻ.
Điều kiện thành lập mầm non: quy hoạch, đất đai và không gian cho trẻ
Nghị định 360/2026 không cho phép lập trường mầm non tùy hứng ở bất kỳ căn nhà phố nào, mà gắn chặt điều kiện thành lập mầm non với quy hoạch và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Cơ sở muốn được thành lập phải phù hợp chiến lược, kế hoạch phát triển nơi đặt trường, và vị trí xây dựng phải đúng quy hoạch hoặc được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang phục vụ giáo dục.
Quan trọng hơn, địa điểm trường phải đáp ứng các tiêu chuẩn về vị trí, quy mô, diện tích theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Với khu vực nội thành các đô thị loại đặc biệt, diện tích sàn xây dựng được tính tương đương diện tích đất, nhưng không được thấp hơn diện tích đất bình quân tối thiểu cho mỗi trẻ theo quy định. Nghĩa là không thể lấy lý do “xây nhiều tầng” để bào chữa cho một mảnh đất quá chật. Trẻ em cần sân chơi, ánh sáng và thông thoáng, không chỉ là những lớp học kín bưng trong tòa nhà cao tầng.
Phụ huynh khi tìm hiểu điều kiện thành lập mầm non nên mạnh dạn hỏi: đất trường có được phép sử dụng cho giáo dục; diện tích bình quân mỗi trẻ có tương thích với chuẩn của Bộ; và quy mô trường có thật sự nằm trong định hướng phát triển của khu vực hay chỉ là công trình “chen” thêm vào khu dân cư vốn đã quá tải.
Điều kiện cấp phép mầm non mới: không chỉ là giấy phép treo tường
Để được cấp phép hoạt động giáo dục, trường mầm non không thể chỉ có bản thiết kế đẹp mà phải chứng minh đủ điều kiện từ cơ sở vật chất đến con người. Nghị định yêu cầu trường có tối thiểu cơ sở vật chất, thiết bị, đồ chơi, học liệu, trang thiết bị dạy học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Với mầm non tư thục và cơ sở ngoài công lập, nếu chưa đạt ngay, phải có lộ trình rõ ràng để đáp ứng mức tối thiểu theo quy mô tối đa dự kiến của trường.
Không chỉ CSVC, trường phải có đủ đội ngũ quản lý, giáo viên, nhân viên hỗ trợ giáo dục và người lao động tương ứng với từng vị trí việc làm, để tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ theo chương trình mầm non. Đồng thời, cơ sở phải có nguồn lực tài chính bảo đảm duy trì và phát triển hoạt động giáo dục. Nói cách khác, Nghị định 360/2026 đặt dấu chấm hết cho kiểu “mượn tạm giáo viên, chạy tạm chương trình” rồi vẫn xin cấp phép như thường.
Với phụ huynh, giấy phép hoạt động giờ có ý nghĩa nhiều hơn một tờ chứng nhận treo tường: nó là cam kết về mầm non tư thục đầu tư đủ, có kế hoạch, có đội ngũ, có tài chính. Khi trường không chứng minh được các điều kiện này, phụ huynh có quyền nghi ngờ chất lượng chăm sóc lẫn an toàn cho con mình.
Tạm dừng tuyển sinh, dừng hoạt động: cơ chế bảo vệ trẻ nếu trường không đạt chuẩn
Một điểm quan trọng nhưng hay bị bỏ qua là Nghị định 360/2026 quy định rõ cả các trường hợp tạm dừng tuyển sinh và tạm dừng hoạt động giáo dục của trường mầm non. Nghĩa là, nếu một cơ sở không còn đáp ứng điều kiện cấp phép mầm non mới đã được xác lập – từ cơ sở vật chất, đội ngũ đến tài chính – cơ quan quản lý có cơ sở pháp lý để yêu cầu dừng tuyển trẻ, thậm chí dừng hoạt động.
Đây là cơ chế bảo vệ trẻ, chứ không phải “gậy” đánh vào trường. Nghị định còn thiết lập quy trình từ lúc thành lập, cho phép thành lập đến trong suốt quá trình hoạt động, và cơ chế xử lý các cơ sở không còn đáp ứng điều kiện cấp phép. Các quy định này áp dụng cho cả điều kiện tuyển sinh và tiêu chuẩn tổ chức hoạt động giáo dục. Trường không thể tuyển sinh khi chương trình, đội ngũ hoặc điều kiện nuôi dạy không đạt yêu cầu.
Về phía phụ huynh, hiểu rõ quy định tạm dừng tuyển sinh, dừng hoạt động giúp tránh tâm lý “ngỡ ngàng” khi cơ sở con đang theo bị yêu cầu dừng. Phản ứng khôn ngoan không phải là phản đối bằng mọi giá, mà là xem đây như tín hiệu: nếu trường bị dừng vì không đạt điều kiện, việc cần làm là tìm môi trường bảo đảm hơn cho trẻ, thay vì cố bám vào một nơi đã bị đánh dấu là rủi ro.
