Từ du lịch CLMV đến tầm nhìn "Bốn quốc gia, Một điểm đến"
Du lịch CLMV là khuôn khổ hợp tác giữa Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam nhằm tạo nên một không gian liên kết du lịch chung, nơi tour xuyên biên giới trở thành trải nghiệm thường xuyên, các điểm đến dọc sông Mekong được kết nối thành hành trình liên tục, và du khách tiếp cận di sản, văn hóa, ẩm thực bốn quốc gia như một điểm đến duy nhất thay vì bốn thị trường rời rạc. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang tỏ rõ vai trò "nhạc trưởng" khi chủ trì Hội nghị Quan chức cấp cao du lịch CLMV lần thứ 8 tại TP.HCM, trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế ITE HCMC 2026. Đây không chỉ là hoạt động ngoại giao thường kỳ, mà là dấu hiệu cho thấy Việt Nam muốn dịch chuyển khẩu hiệu "Bốn quốc gia một điểm đến" từ ý tưởng sang cơ chế hợp tác du lịch khu vực có sản phẩm, hành lang và quy tắc vận hành rõ ràng.
Vì sao thời điểm này chín muồi cho tour xuyên biên giới Mekong
Điểm đáng nói là sáng kiến liên kết du lịch Mekong không xuất hiện trong khoảng trống, mà được thúc đẩy bởi dữ liệu tăng trưởng rõ ràng. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết năm 2025, Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam đón hơn 32,29 triệu lượt khách quốc tế, tăng khoảng 9,6% so với năm 2024. Với riêng ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia, con số là 31,3 triệu lượt, tăng 10,2%, trong đó 3,2 triệu lượt là khách nội khối chiếm khoảng 10% tổng lượng khách quốc tế. Những hành trình kiểu "Grand Tour of Indochina" kéo dài 15–22 ngày đã tồn tại nhiều năm, nhưng phần lớn vẫn do từng doanh nghiệp tự kết nối. Chính sự lệch pha giữa nhu cầu thực tế và quy mô hợp tác chính thức khiến thời điểm hiện nay trở nên chín muồi: nếu không có cơ chế chung, khu vực sẽ tiếp tục bán lẻ từng điểm đến, bỏ lỡ cơ hội giữ chân dòng khách lâu hơn trên toàn lưu vực.
"Bốn quốc gia, Một điểm đến": từ khẩu hiệu đến thiết kế thể chế
Điểm khác biệt trong chiến lược "Bốn quốc gia, Một điểm đến" là việc Việt Nam chủ động đặt câu chuyện đi lại và tour xuyên biên giới lên bàn nghị sự như cấu phần trung tâm chứ không phải phụ lục. Tại Hội nghị SOM CLMV lần thứ 8 ở TP.HCM, Việt Nam đề xuất Campuchia, Lào và Myanmar tiếp tục tạo thuận lợi cho việc đi lại, đẩy mạnh tour xuyên biên giới, tăng quảng bá chung và chuyển đổi số. Đáng chú ý, đề xuất mở rộng công nhận giấy thông hành, ưu tiên du lịch tự lái và caravan cho các tuyến chung "Bốn quốc gia, Một điểm đến" cho thấy tư duy coi biên giới là điểm dừng kỹ thuật chứ không phải rào cản trải nghiệm. Về cấu trúc, hội nghị đã rà soát Chương trình Hành động hợp tác du lịch CLMV 2025–2026 và bàn định hướng cho giai đoạn 2026–2028, đặt nền cho một khung thể chế dài hơi thay vì các sáng kiến ngắn hạn rời rạc.
Sản phẩm du lịch chung: sức mạnh nằm ở hành trình chứ không ở biên giới
Để hợp tác du lịch khu vực không dừng lại ở tuyên bố, các nước Mekong đang chuyển trọng tâm sang thiết kế sản phẩm chung. Với sáng kiến "Một hành trình, ba điểm đến", Việt Nam – Lào – Campuchia đã tổ chức lễ hội ẩm thực, hội thảo du lịch và xây dựng cẩm nang điện tử về du lịch, ẩm thực CLV. Sắp tới, ba nước sẽ phát triển gói tour xuyên biên giới CLV với chương trình "Cộng thêm một quốc gia" (Plus One Country), tổ chức Lễ hội du lịch và văn hóa CLV thường niên, xây dựng hành lang du lịch sinh thái và di sản xuyên biên giới. Tour kết nối vịnh Hạ Long, phố cổ Hội An, Luang Prabang, Angkor Wat, cảnh quan Mekong, làng bản và đời sống văn hóa bản địa đã chứng minh sức hút khi gộp di sản, danh thắng, văn hóa và ẩm thực trong một hành trình duy nhất. Nếu các bên cùng xây dựng thương hiệu chung, câu chuyện bán tour sẽ chuyển từ "ghé được bao nhiêu nước" sang "sống bao nhiêu trải nghiệm".
TP.HCM định vị trung tâm kết nối và bài toán hành động tiếp theo
Việc cả Hội nghị Quan chức cấp cao du lịch CLMV lẫn Hội nghị Bộ trưởng Du lịch CLV lần thứ nhất đều diễn ra tại TP.HCM trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế thành phố cho thấy một lựa chọn chiến lược: định vị đô thị này là trung tâm kết nối du lịch CLMV. Việt Nam không che giấu tham vọng dẫn dắt khi Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh đề nghị Nhóm Công tác CLMV khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Chương trình Hành động 2026–2028, Chương trình nghị sự và Tuyên bố chung để trình Hội nghị Bộ trưởng Du lịch CLMV lần thứ 8. Ở phía CLV, kế hoạch 2026–2028 xác định sáu nhóm ưu tiên, từ phát triển sản phẩm chung, tạo thuận lợi đi lại, quảng bá và thương hiệu, hợp tác công – tư, nâng cao năng lực, phát triển du lịch bền vững đến tăng cường thể chế và hợp tác quốc tế. Mục tiêu đón 35 triệu lượt khách quốc tế tới khu vực CLV trong năm 2026, cao hơn khoảng 12% so với 2025, chỉ có ý nghĩa khi hành trình của du khách thực sự dài hơn và dày trải nghiệm hơn. Nếu Việt Nam tiếp tục giữ vai trò đầu tàu nhưng đồng thời chia sẻ lợi ích một cách công bằng, chiến lược liên kết du lịch CLMV có cơ hội trở thành mô hình mẫu cho hợp tác tiểu vùng trên bản đồ du lịch toàn cầu.
