Lễ hội ẩm thực chay: Từ sự kiện ăn uống đến tuyên ngôn sống xanh
Lễ hội ẩm thực chay TP.HCM là sự kiện thường niên quy tụ đầu bếp, nhà hàng, doanh nghiệp thực phẩm và cộng đồng yêu món chay, biến không gian công viên thành một “phòng thí nghiệm” ẩm thực xanh, nơi món chay được nâng lên thành trải nghiệm văn hóa, lối sống và lựa chọn vì sức khỏe lẫn môi trường.
Điểm đáng nói nhất của Lễ hội Ẩm thực Chay TP.HCM 2026 (Green Food Festival 2026) là nó không còn dừng ở mục tiêu ăn ngon, mà trở thành một tuyên ngôn: ăn chay là một cách sống hiện đại, có trách nhiệm. Sự kiện được tổ chức tại Công viên Bình Phú, kéo dài liên tục 7 ngày từ 24 đến 30-8 với hàng loạt chương trình quảng diễn, hội thi và hoạt động chuyên môn về ẩm thực chay. Đây là lần thứ 3 lễ hội diễn ra, do Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM phối hợp cùng UBND phường Bình Phú tổ chức với chủ đề “Chọn ẩm thực xanh - Vì tương lai xanh”.
Lập luận đơn giản: nếu không biến món chay thành trải nghiệm hấp dẫn, mọi lời kêu gọi sống xanh sẽ nằm trên giấy. Lễ hội này đang làm đúng điều đó.
Phở chay TP.HCM: Từ “món khó nấu” thành tác phẩm nghệ thuật
Trung tâm của lễ hội năm nay là phở chay TP.HCM – và cách nó được biến hóa thành biểu tượng mới của ẩm thực chay sáng tạo. Ngay ngày đầu, trong khuôn khổ cuộc thi Green Master Chef Vietnam dành cho các đầu bếp chuyên nghiệp ẩm thực chay trên cả nước, cuộc thi nấu phở chay (phở nước) nhằm tìm ra danh hiệu “Đại sứ phở chay 2026” đã thu hút sự chú ý đặc biệt.
Qua bàn tay của các đầu bếp, những tô phở chay xuất hiện “đẹp mắt, nhìn như một tác phẩm nghệ thuật”. Mỗi tô được chăm chút tỉ mỉ từ cách bài trí cho đến cấu trúc hương vị. Có tô nhấn bằng nấm mối và nấm bụng dê, có tô “phở tái chay” khiến người tham dự tò mò, có phiên bản “phở chay hai tô” với sợi phở làm từ củ sâm và nước dùng cũng dựa trên nguyên liệu sâm, nâng hàm lượng dinh dưỡng cho người ăn chay.
Theo ban tổ chức, thông qua hai món quen thuộc là phở chay và bún chay, cuộc thi hướng đến cách tiếp cận mới, sáng tạo, khẳng định ẩm thực chay có thể trở thành lĩnh vực giàu bản sắc, kỹ thuật và giá trị sáng tạo để lan tỏa ra thế giới. Nói cách khác, phở chay không còn là “phiên bản thiếu thịt” mà là chuẩn mực mới về sự tinh tế.
Một tuần lễ hội: Sân chơi của những công thức chay mới
Điểm mạnh của lễ hội ẩm thực chay lần này nằm ở cấu trúc chương trình kéo dài trọn một tuần, cho phép xu hướng mới có thời gian “thấm” vào cộng đồng. Chuỗi hoạt động từ 24 đến 30-8 quy tụ nhiều chương trình quảng diễn và hội thi về ẩm thực chay, từ sân chơi sinh viên đến thi đầu bếp chuyên nghiệp.
Lịch trình dày đặc: ngày 25-8 khai mạc chính thức lúc 8h30; buổi chiều là quảng diễn phở chay, bánh mì chay, bánh xèo chay, nơi chuyên gia chia sẻ cách chế biến, công thức và kinh nghiệm kinh doanh. Ngày 26-8 đến lượt Hội thi Ẩm thực Chay Sinh viên với ba nội dung: Phở Chay Sinh viên, Bún Chay Sinh viên và Bánh Xèo Chay Sinh viên 2026. Ngày 27-8, công chúng tiếp tục được thưởng thức bún Huế, bún mắm, gỏi cuốn chay dưới góc nhìn mới.
Song song là các workshop về xu hướng vegan, diễn đàn hệ sinh thái chay Việt Nam, chương trình văn hóa – nghệ thuật, hoạt động môi trường, gia đình và cộng đồng. Cách tổ chức này cho thấy ban tổ chức không muốn dừng ở việc bán món ăn, mà xây một “trường học mở” cho tất cả những ai quan tâm đến ẩm thực xanh.
Ẩm thực chay sáng tạo: Hệ sinh thái mới thay vì trào lưu nhất thời
Điều thú vị là lễ hội không chỉ thu hút người ăn chay lâu năm mà còn lôi kéo cả những người đi vì sức khỏe, vì tò mò xu hướng sống xanh. Nhiều người dân đến đây để thưởng thức món chay, tìm hiểu xu hướng ẩm thực xanh và tham gia các hoạt động hướng đến lối sống bền vững. Câu chuyện của các tiểu thương – từ quán gỏi cuốn, bún riêu chay đến hợp tác xã trái mãng cầu xiêm – cho thấy lễ hội mở đường cho nông sản, thực phẩm xanh, nhà hàng và cả du lịch.
Ở tầm rộng hơn, “ẩm thực xanh” được định nghĩa bao trùm cả hành trình: từ nguyên liệu, doanh nghiệp sản xuất, đầu bếp chế biến, lựa chọn của người tiêu dùng đến cách xử lý phần thực phẩm còn lại. Ban tổ chức kỳ vọng lễ hội không chỉ tạo thêm thị trường cho món chay mà còn mở rộng cơ hội cho nông sản Việt, thực phẩm xanh, công nghệ thực phẩm, hệ thống nhà hàng, thương mại và du lịch. Đây không phải trào lưu chóng tàn, mà là nỗ lực xây dựng hệ sinh thái.
Ở góc độ sáng tạo, ẩm thực chay đang rời khỏi hình ảnh “đạm bạc, nhàm chán” để trở thành nơi phô diễn kỹ thuật và trí tưởng tượng. Từ chuyện hoa hậu mong muốn lan tỏa những cách chế biến món chay sáng tạo đến các đầu bếp chuyên nghiệp thi thố để trở thành “Đại sứ phở chay, bún chay 2026”, dễ thấy món chay đã bước vào sân khấu trung tâm của ẩm thực đương đại.
Kết luận: Phở chay và tương lai của bàn ăn xanh tại TP.HCM
Nhìn lại Green Food Festival 2026, phở chay đã trở thành biểu tượng hoàn hảo cho tham vọng mới của TP.HCM với ẩm thực xanh. Một món ăn vốn bị xem là “thiếu thịt thì mất ngon” giờ được nâng cấp thành cuộc thi tầm quốc gia, trao danh hiệu đại sứ, và được chăm chút như tác phẩm nghệ thuật. Đó là bước chuyển quan trọng về tư duy.
Quan điểm dễ thấy: nếu phở chay còn làm tốt được đến vậy, không có lý do gì ẩm thực chay nói chung phải nhạt nhẽo. Lễ hội năm nay chứng minh rằng khi có sân chơi, có cộng đồng đầu bếp, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng tham gia, các công thức chay mới sẽ tiếp tục ra đời, hỗ trợ cho lối sống xanh nhưng không đánh đổi sự ngon miệng.
Từ đây, câu hỏi không còn là “ăn chay có đủ không?”, mà là “chúng ta sẽ còn sáng tạo được thêm bao nhiêu món chay mới từ phở, bún, bánh Việt?”. Tương lai của bàn ăn xanh tại TP.HCM, và rộng hơn là ẩm thực chay Việt, đang bắt đầu từ những tô phở chay nóng hổi tại công viên Bình Phú năm nay.
