Lễ hội ẩm thực chay Bình Phú: Không chỉ là ăn chay, mà là chọn cách sống
Lễ hội ẩm thực chay tại Công viên Bình Phú là một sự kiện ẩm thực xanh kéo dài 7 ngày, nơi các đầu bếp, sinh viên và gia đình cùng khám phá món chay, phở chay sáng tạo và lối sống ăn xanh bền vững thông qua trải nghiệm ẩm thực, hoạt động cộng đồng và những cuộc thi nấu ăn đầy cảm hứng. Lễ hội Ẩm thực Chay TP.HCM lần thứ ba khai mạc ngày 25-8 và diễn ra đến 30-8 tại Công viên Bình Phú, do Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM phối hợp cùng UBND phường Bình Phú tổ chức. Với chủ đề “Chọn ẩm thực xanh – Vì tương lai xanh”, sự kiện chủ động kết nối từ nông nghiệp xanh, sản xuất xanh đến du lịch và cộng đồng xanh.
Điều quan trọng là lễ hội này không dừng ở không gian ăn chay theo mùa lễ hay phong trào. Nó đặt ra một lựa chọn có ý thức: mỗi bữa ăn là một hành vi tiêu dùng, kéo theo cả chuỗi giá trị phía sau từ đất đai, người nông dân đến doanh nghiệp và ngành F&B. Khi ban tổ chức nhấn mạnh mục tiêu “tạo tác động xanh hơn”, họ nói thẳng với người tham dự rằng ăn chay hôm nay là bước tập dượt cho một mô hình ẩm thực xanh bền vững trong tương lai. Đây là thông điệp ít sự kiện ẩm thực nào dám nói rõ và làm đến nơi như vậy.
Phở chay sáng tạo: Khi sinh viên bước vào cuộc thi đầu bếp chay
Tâm điểm gây bàn tán nhiều nhất trong tuần lễ hội ẩm thực chay là cuộc thi phở chay dành cho sinh viên – một dạng “cuộc thi đầu bếp chay” thu nhỏ, nhưng mang tham vọng tìm ra thế hệ sứ giả mới cho phở Việt. Cuộc thi phở chay dành cho sinh viên diễn ra ngày 26-8, là một trong những hoạt động của lễ hội ẩm thực chay tại Công viên Bình Phú, do Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM phối hợp cùng UBND phường Bình Phú tổ chức. Chính ở sân chơi này, người xem mới thấy phở chay sáng tạo có thể đi xa tới đâu mà vẫn giữ được linh hồn món phở.
Các thí sinh không lặp lại khuôn mẫu “nước dùng củ quả – đậu hũ – nấm” đã quá quen thuộc. Thùy Linh mang phở chay Củ Chi vào tô, kết hợp đặc sản khoai mì và biến tấu món “tủy bò” bằng nấm, rau củ; phần “thịt bò viên” là khoai mì bào trộn nhân nấm rồi chiên vàng. Một thí sinh khác làm phở ngũ sắc, tự tay làm bánh phở với năm màu, vừa hấp dẫn thị giác vừa được giám khảo ghi nhận hương phở rõ nét. Điều này cho thấy khi thế hệ trẻ bước vào cuộc thi đầu bếp chay, họ không chấp nhận lặp lại, mà muốn viết lại câu chuyện phở bằng ngôn ngữ của thời mình.
Bánh phở ngò gai, tủy “bò” từ nấm: Giới hạn phở chay nằm ở đâu?
Nếu phải chọn một ví dụ tiêu biểu cho phở chay sáng tạo tại lễ hội, đó phải là tô phở ba loại bánh phở của sinh viên Nguyễn Tấn Thiện: bánh phở truyền thống, bánh phở làm từ ngò gai và bánh phở làm từ nước dừa, kết hợp nước cốt dừa và hạt sen. Ý tưởng này không chỉ làm đẹp tô phở mà còn mở câu hỏi lớn: phở chay có thể đi xa đến mức nào mà vẫn được gọi là phở? Chính ở ranh giới mong manh giữa sáng tạo và đánh mất bản sắc, cuộc tranh luận về ẩm thực xanh bền vững trở nên thú vị.
Ban giám khảo ghi nhận sự mới mẻ, nhưng không né tránh hạn chế: có tô nước dùng thiếu rõ hương phở, có món còn đắng hoặc chua do sơ suất xử lý nguyên liệu. Đây là những lỗi “đắt giá”, nhưng cần thiết nếu chúng ta muốn ẩm thực chay tiến lên ở tầm chuyên nghiệp, chứ không dừng lại ở những món “cho có”. Cuộc thi nhắc các bạn trẻ một bài học: sáng tạo trong phở chay không phải chạy theo hiệu ứng lạ, mà là tái diễn giải linh hồn phở – mùi thơm đặc trưng, nước dùng cân bằng, cảm giác ấm áp – bằng chất liệu thuần thực vật.
Bảy ngày lễ hội: Từ gian bếp gia đình đến hành trình ẩm thực xanh bền vững
Lễ hội ẩm thực chay không chỉ là sân khấu cho phở chay sáng tạo, mà còn là không gian trải nghiệm ẩm thực xanh bền vững cho cả gia đình. Trong 7 ngày tại Công viên Bình Phú, lễ hội diễn ra hàng loạt hoạt động trải nghiệm ẩm thực, giao lưu và kết nối cộng đồng. Workshop về làn sóng vegan toàn cầu, chương trình quảng diễn món chay Việt và diễn đàn “Đối thoại để kiến tạo tương lai xanh” lần lượt diễn ra, biến công viên thành lớp học lớn về ăn xanh và sống xanh. Ở đó, ẩm thực không bị cô lập trong nhà bếp, mà gắn với câu chuyện nông nghiệp, tiêu dùng và trách nhiệm xã hội.
Những gian hàng bánh mì nấm chay, bún mắm chay, bánh dân gian, bánh xèo miền Tây hoạt động hết công suất, thu hút nhiều gia đình và trẻ nhỏ cùng tham gia trải nghiệm. Theo ban tổ chức, sau 7 ngày diễn ra, lễ hội đã thu hút khoảng 350.000 lượt khách và hơn 5 triệu lượt xem trên mạng xã hội, cho thấy sức hút ngày càng lớn của một sự kiện ẩm thực chay. Những con số này nói rõ: ăn chay và ẩm thực xanh đã bước ra khỏi “góc nhỏ đạo hạnh” để trở thành lựa chọn đời sống của số đông.
Từ cuộc thi đầu bếp chay đến thói quen ăn xanh: Ai sẽ tiếp tục câu chuyện?
Ý nghĩa dài hạn nhất của lễ hội ẩm thực chay lại nằm ở lớp sinh viên và người trẻ. Cuộc thi phở chay dành cho sinh viên được tổ chức với mục tiêu tìm kiếm, bồi dưỡng và tôn vinh tài năng trẻ trong ẩm thực chay; truyền cảm hứng yêu nghề và định hướng sinh viên ẩm thực theo xu hướng ẩm thực xanh, thuần thực vật. Đây không chỉ là một cuộc thi đầu bếp chay, mà là lời mời những người trẻ trở thành hạt nhân của hệ sinh thái ẩm thực xanh bền vững, nơi mỗi nghề bếp là một nghề “xanh hóa” thói quen ăn uống.
Sau ba mùa, hành trình lễ hội được mô tả là từ khởi tạo, lan tỏa đến tạo dấu ấn mạnh mẽ. Từ nền tảng ẩm thực chay, sự kiện đã mở rộng thông điệp sang “ăn xanh”, hướng đến tương lai ẩm thực xanh và bền vững. Câu hỏi còn lại thuộc về mỗi người: chúng ta để lễ hội dừng lại ở một tuần chụp hình, ăn thử phở chay lạ miệng, hay biến thông điệp ấy thành thói quen cụ thể – thêm một bữa ăn chay trong tuần, ưu tiên sản phẩm nông nghiệp xanh, chọn những doanh nghiệp có trách nhiệm với cộng đồng? Nếu không có lựa chọn cá nhân, mọi khẩu hiệu ẩm thực xanh chỉ là băng rôn treo trong công viên – rất đẹp và rất nhanh bị lãng quên.
