Lễ hội ẩm thực chay tại công viên Bình Phú: ăn chay không còn là “phụ lục”
Lễ hội ẩm thực chay TP.HCM là sự kiện 7 ngày diễn ra tại công viên Bình Phú, nơi ẩm thực chay được nâng tầm thành trung tâm của lối sống xanh, kết nối đầu bếp, nông dân, doanh nghiệp và cộng đồng trong một không gian ăn uống gắn với sức khỏe, môi trường và văn hóa.
Điều đáng nói nhất ở mùa lễ hội thứ ba không phải là số gian hàng hay độ “hot” của người nổi tiếng, mà là cảm giác: ăn chay đã bước ra khỏi vùng “ăn kiêng” để trở thành lựa chọn sống có ý thức. Lễ hội Ẩm thực Chay TP.HCM lần thứ ba (Green Food Festival 2026) khai mạc tại công viên Bình Phú và diễn ra từ ngày 25-8 đến 30-8, do Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM phối hợp cùng UBND phường Bình Phú tổ chức. Với chủ đề “Chọn ẩm thực xanh – Vì tương lai xanh”, sự kiện nhắm đến việc kết nối cả chuỗi giá trị nông nghiệp xanh, sản xuất xanh, ẩm thực xanh, tiêu dùng xanh, du lịch xanh và cộng đồng xanh.
Nhiều người dân tìm đến lễ hội không chỉ để thưởng thức món chay mà còn để tìm hiểu xu hướng ẩm thực xanh và tham gia các hoạt động hướng đến lối sống bền vững. Đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy ẩm thực chay đang dịch chuyển từ niềm tin tâm linh sang lựa chọn đời sống hiện đại: ăn để khỏe, để nhẹ người và để giảm áp lực lên hành tinh.
Phở chay TP.HCM: từ tô phở “đẹp như tranh” đến biểu tượng mới của ăn xanh
Nếu phải chọn một biểu tượng cho lễ hội ẩm thực chay năm nay, đó phải là phở chay TP.HCM. Ngay ngày đầu, tại sân khấu cuộc thi ở công viên Bình Phú, những tô phở chay xuất hiện như các tác phẩm nghệ thuật: màu nước dùng trong trẻo, rau củ xếp lớp tinh tế, nấm và đậu hủ được xử lý kỹ lưỡng đến mức người nhìn quên mất đây là món ăn không thịt.
Trong khuôn khổ cuộc thi nấu phở chay (phở nước) tìm ra “Đại sứ phở chay 2026” sáng 24-8, các đầu bếp chuyên nghiệp từ nhiều vùng miền cùng so tài trên nền những món rất Việt như phở và bún chay. Có tô “phở tái chay” khiến người xem tò mò, có tô phở với điểm nhấn là nấm mối và nấm bụng dê, hay món “phở chay hai tô” với sợi phở làm từ củ sâm, kết hợp rau củ để tăng hàm lượng dinh dưỡng.
Qua bàn tay tài hoa của các đầu bếp, những món phở chay đẹp mắt, giống như một tác phẩm nghệ thuật, lần lượt xuất hiện trên bàn chấm điểm. Theo ban tổ chức, cuộc thi không chỉ tôn vinh nghề đầu bếp chay mà còn muốn chứng minh ẩm thực chay có thể giàu bản sắc, kỹ thuật và sức sáng tạo để vươn ra thế giới. Đây là bước đi táo bạo: biến một món dân dã thành biểu tượng mới của ẩm thực xanh bền vững.
Green MasterChef Vietnam: khi đầu bếp chay bước ra trung tâm sân khấu
Tâm điểm nghề nghiệp của lễ hội là cuộc thi Green MasterChef Vietnam, diễn ra ngay tại công viên Bình Phú và được xem như “sân chơi lớn” của giới đầu bếp chay chuyên nghiệp. Đây là hội thi thường niên quy tụ những đầu bếp xuất sắc nhất trong lĩnh vực ẩm thực chay trên cả nước, và năm nay, trọng tâm đặt vào hai món quá quen thuộc: phở chay và bún chay.
Cuộc thi hướng đến việc tôn vinh nghề đầu bếp chay, tạo môi trường giao lưu, học hỏi giữa các đầu bếp từ nhà hàng, khách sạn, resort, cơ sở kinh doanh ẩm thực và các đơn vị sản xuất thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Điểm nhấn thú vị là danh hiệu “Đại sứ phở chay 2026” và “Đại sứ bún chay 2026” sẽ được trao cho những gương mặt xuất sắc nhất, để sau đó được đề cử tham dự các hoạt động ẩm thực trong nước và quốc tế, góp phần quảng bá ẩm thực chay Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Cách tôn vinh này cho thấy một chuyển biến quan trọng: đầu bếp chay không còn là người đứng bếp thầm lặng trong những bữa cỗ chùa, mà là những “đại sứ” được kỳ vọng định hình tiêu chuẩn mới cho ẩm thực xanh bền vững.
Bảy ngày sự kiện: từ món chay ngon đến hệ sinh thái ẩm thực xanh bền vững
Điều làm lễ hội ẩm thực chay năm nay khác với các hội chợ ẩm thực thông thường là cấu trúc chương trình kéo dài 7 ngày với nhiều lớp nội dung đan xen. Bên cạnh khu gian hàng món chay, ban tổ chức thiết kế một chuỗi hoạt động chuyên môn: hội thi đầu bếp chuyên nghiệp, sân chơi dành cho sinh viên, quảng diễn ẩm thực, workshop về xu hướng vegan, diễn đàn đối thoại hệ sinh thái chay Việt Nam cùng các chương trình văn hóa – nghệ thuật, hoạt động về môi trường, gia đình và cộng đồng.
Khái niệm ẩm thực xanh ở đây được mở rộng, không dừng ở việc món ăn không có thịt. “Ẩm thực xanh” bao gồm toàn bộ hành trình của thực phẩm: từ cách nguyên liệu được tạo ra, doanh nghiệp sản xuất, đầu bếp chế biến, người tiêu dùng lựa chọn cho đến việc xử lý phần thực phẩm còn lại. Mục tiêu là kết nối nông nghiệp xanh, sản xuất xanh, tiêu dùng xanh, du lịch xanh và cộng đồng xanh trong một hệ sinh thái thống nhất.
Ở góc độ người viết, đây là điểm tiến bộ nhất của lễ hội: nó buộc chúng ta nhìn món ăn như một quyết định môi trường. Khi bạn chọn một tô phở chay thay vì phở bò, lựa chọn đó không chỉ nằm ở khẩu vị, mà ở cách bạn muốn thành phố mình sống xanh đến đâu trong tương lai.
Lễ hội ẩm thực chay: không chỉ là món ăn, mà là cuộc trò chuyện về lối sống
Hình ảnh những người mẹ từ tỉnh xa đưa con lên thành phố nhập học, ghé công viên Bình Phú mua vài ly chè chay, hay các cô chủ quán bún riêu, gỏi cuốn tham gia gian hàng với mong muốn lan tỏa lối sống xanh cho thấy lễ hội đã chạm được đến đời sống rất cụ thể của người dân. Việc ăn chay, như nhiều người chia sẻ, ngày càng gắn với mục tiêu chăm sóc sức khỏe, giảm sát sinh, cảm giác nhẹ nhàng, thanh nhiệt hơn là nặng màu sắc tín ngưỡng.
Lễ hội không chỉ giới thiệu những món chay ngon mà còn đặt mục tiêu từng bước hình thành một hệ sinh thái ẩm thực xanh cho cộng đồng. Ở đó, mỗi tô phở chay, mỗi ly nước mãng cầu hay chiếc bánh mì chay khổng lồ đều là cái cớ để mọi người nói với nhau về thói quen tiêu dùng, về rác thải thực phẩm, về tương lai của thành phố. Nếu TP.HCM muốn hướng đến hình ảnh đô thị xanh, những sự kiện như Lễ hội Ẩm thực Chay không nên là điểm nhấn nhất thời, mà cần trở thành nhịp sinh hoạt thường xuyên, nơi người dân ôn lại câu hỏi đơn giản mà khó: hôm nay mình ăn gì để tốt cho bản thân và bớt gánh nặng cho môi trường?
