Artemis không dừng ở một chuyến đổ bộ
NASA Artemis là chương trình đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng, đồng thời chuẩn bị cho sự hiện diện lâu dài của con người bằng các thiết bị và cơ sở phục vụ nghiên cứu tại đây. Đây là khác biệt đáng kể so với cách nhìn Mặt Trăng như đích đến của một chuyến thám hiểm ngắn: đổ bộ chỉ là bước mở đầu, còn mục tiêu lớn hơn là tạo điều kiện để các sứ mệnh tiếp theo hoạt động bền bỉ hơn. Ngày 23/10, Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết cơ quan này đang đẩy nhanh chương trình, hướng tới việc đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng trong vòng hai năm. Nếu đúng kế hoạch, Artemis IV sẽ đưa phi hành gia đặt chân lên đó vào năm 2028, lần đầu tiên kể từ năm 1972. Mốc thời gian này tạo sức ép tiến độ, nhưng cũng cho thấy NASA muốn chuyển từ biểu tượng chinh phục sang một kế hoạch khám phá có tính tiếp nối.
Artemis III là phép thử trước khi con người hạ cánh
Trước chuyến đổ bộ Mặt Trăng 2028, NASA dự kiến phóng Artemis III vào mùa hè năm 2027. Đây không phải chuyến hạ cánh: bốn phi hành gia sẽ bay khoảng hai tuần trên quỹ đạo Trái Đất để thử nghiệm kết nối với các tàu đổ bộ do SpaceX và Blue Origin phát triển. Kế hoạch đòi hỏi ba vụ phóng tên lửa liên tiếp, rồi tàu Orion lần lượt ghép nối với tàu Blue Moon và Starship trên quỹ đạo. Quy mô phối hợp này khiến Artemis III trở thành bài kiểm tra thực tế cho cả phương tiện lẫn quy trình trước khi NASA đặt cược vào một sứ mệnh có người trên bề mặt. Theo NASA, Artemis II đã hoàn thành chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng với bốn phi hành gia, tạo thêm một nấc chuẩn bị sau hơn nửa thế kỷ không có chuyến du hành có người lái tới khu vực này. Tiến độ phụ thuộc vào việc các hệ thống mới hoạt động đúng như dự kiến.
Căn cứ gần cực nam là mục tiêu dài hơi
Tham vọng của chương trình không kết thúc khi phi hành gia trở về Trái Đất. NASA muốn xây dựng căn cứ Mặt Trăng gần cực nam, nơi được chọn làm điểm tựa cho các hoạt động nghiên cứu và khám phá lâu dài. Theo kế hoạch, các chuyến tàu không người lái sẽ bắt đầu đưa xe tự hành, thiết bị nghiên cứu và vật dụng cần thiết lên Mặt Trăng từ cuối năm 2026. Mục tiêu là chuẩn bị sẵn phương tiện di chuyển trước khi phi hành gia Artemis đến khu vực này. Cách làm đó hợp lý: đưa thiết bị trước giúp giảm lượng việc phải hoàn thành trong chuyến đổ bộ đầu tiên, dù bản thân kế hoạch vẫn phụ thuộc vào nhiều lần phóng và công nghệ chưa qua thử nghiệm đầy đủ. NASA cũng dự kiến dùng bộ đồ không gian nhẹ, đơn giản hơn cho những người đầu tiên đặt chân xuống, nhằm giảm rủi ro. Áp lực cạnh tranh với Trung Quốc và những chậm trễ trước đây đang thúc đẩy NASA tăng tốc, cắt thủ tục và bổ sung nhân lực.
