Tập huấn AI phải gắn với việc thật và rủi ro thật
Tập huấn ứng dụng AI trong cơ quan công quyền là hoạt động hướng dẫn cán bộ và cộng đồng dùng công cụ trí tuệ nhân tạo cho công việc, đồng thời nhận diện rủi ro và bảo vệ thông tin khi sử dụng. Hai chương trình tại Hồng Minh và Văn phòng UBND thành phố cho thấy cách tiếp cận phù hợp không dừng ở giới thiệu công nghệ: người học cần thực hành, biết kiểm chứng đầu ra và hiểu trách nhiệm của mình. Đây là điểm đáng chú ý khi AI cơ quan nhà nước ngày càng gắn với xử lý văn bản, cung cấp dịch vụ công và các nhiệm vụ chuyển đổi số. Hồng Minh chọn phạm vi rộng, kết hợp AI với kỹ năng số thiết yếu cho người dân; chương trình văn phòng tập trung hơn vào thao tác công vụ. Cả hai đặt an toàn bên cạnh tiện ích, thay vì xem bảo mật như phần bổ sung.
Hồng Minh mở lớp cho cán bộ nòng cốt và người dân
Trong hai ngày 31/10 và 01/11/2026, UBND xã Hồng Minh tổ chức tập huấn về sử dụng AI, an toàn thông tin, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán điện tử, nhằm nâng kỹ năng công nghệ cho cán bộ cùng người dân. Quy mô gần 300 đại biểu đại diện 10 thôn cho thấy đây không chỉ là lớp nghiệp vụ nội bộ. Chương trình chia thành hai lớp, mỗi lớp dành cho năm thôn; báo cáo viên cấp tỉnh cùng lực lượng am hiểu công nghệ hướng dẫn thực hành trên điện thoại thông minh. Học viên sử dụng ChatGPT, Gemini và Google NotebookLM, rồi tự tạo sản phẩm phục vụ đời sống và công việc. Cách làm này có ưu điểm rõ: người dân không chỉ nghe về AI mà còn được đặt công cụ vào tình huống sử dụng. Song phạm vi rộng cũng khiến nội dung phải cân bằng giữa ứng dụng, dịch vụ số và kỹ năng tự bảo vệ.
Lớp dành cho hoạt động văn phòng nhấn vào quy trình
Khác với chương trình cộng đồng ở Hồng Minh, buổi tập huấn về AI trong văn phòng tập trung vào các tác vụ hành chính: soạn thảo, tóm tắt văn bản, tổng hợp báo cáo và tra cứu thông tin. Báo cáo viên TS. Trần Minh Tùng, chuyên gia AI tại thành phố Đà Nẵng, chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng AI trong thực thi công vụ. Nội dung còn hướng dẫn xây dựng câu lệnh và kiểm chứng kết quả do AI tạo ra, cùng nguyên tắc an toàn, nhận diện rủi ro và trách nhiệm của người dùng đối với sản phẩm được AI hỗ trợ. Đây là trọng tâm đúng với môi trường công sở: AI có thể rút ngắn thao tác, nhưng văn bản công vụ không thể được chấp nhận chỉ vì câu chữ trôi chảy. Chương trình hướng đến nâng hiệu quả xử lý công việc và đáp ứng nhiệm vụ chuyển đổi số, Đề án 06 cùng ứng dụng công nghệ thông tin năm 2026.
An toàn thông tin cần thành kỹ năng sử dụng hằng ngày
Hai lớp tập huấn gặp nhau ở một nguyên tắc: tiện ích không thể tách khỏi an toàn thông tin AI. Tại Hồng Minh, người học được hướng dẫn nhận diện lừa đảo có sử dụng AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thực hiện an toàn thủ tục dịch vụ công, thanh toán điện tử. Trong chương trình văn phòng, trọng tâm là nhận biết rủi ro khi dùng AI và chịu trách nhiệm về đầu ra, bên cạnh kỹ năng kiểm chứng. Tuy vậy, thông tin được công bố chưa cho biết chương trình văn phòng dùng công cụ cụ thể nào, cũng chưa nêu số người tham dự hay kết quả đo lường sau tập huấn. Với Hồng Minh, có tên các công cụ và ghi nhận học viên tạo sản phẩm hữu ích, nhưng chưa có ví dụ chi tiết hoặc đánh giá độc lập về chất lượng, mức độ chính xác và việc sử dụng lâu dài. Những khoảng trống ấy không phủ nhận giá trị lớp học; chúng nhắc rằng hiệu quả cần được nhìn qua thực hành có thể kiểm tra.
Kết luận, hai chương trình thể hiện hai lớp nhu cầu bổ trợ nhau: phổ cập kỹ năng số và an toàn cho cộng đồng ở cấp xã, đồng thời nâng năng lực xử lý công việc văn phòng trong bộ máy công quyền. Muốn AI cơ quan nhà nước tạo ra giá trị bền vững, tập huấn không nên chỉ dừng ở thao tác ban đầu; người dùng cần biết kiểm chứng, bảo vệ dữ liệu và chịu trách nhiệm với nội dung được tạo ra. Đây mới là thước đo thuyết phục hơn số lượng công cụ được giới thiệu.
