Tuyến nối sân bay với Nam đảo, nhưng tiêu chuẩn phải cao hơn một công trường
Metro Phú Quốc là tuyến đường sắt đô thị giai đoạn một, dài khoảng 17,7 km, dự kiến nối sân bay quốc tế Phú Quốc với trung tâm hội nghị APEC và các khu vực du lịch phía Nam đảo. Dự án tàu điện nhẹ do Sun Group thực hiện theo hình thức BOT, với tổng vốn gần 9.000 tỷ đồng. Quy mô này cho thấy tuyến tàu không phải công trình trang trí cho một sự kiện, mà là một phần đáng kể trong kế hoạch hạ tầng giao thông của đảo.
Tuyến đi từ sân bay, dọc đại lộ APEC, qua khu đô thị trung tâm Dương Đông rồi đến trung tâm hội nghị; thiết kế gồm 1,3 km trên cao, 14,3 km mặt đất và 2 km ngầm. Cách kết nối ấy có thể giúp khách đến đảo tiếp cận Nam đảo mà không phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ. Nhưng lợi ích chỉ thành hiện thực nếu nhà ga, điều độ và xử lý sự cố được chuẩn bị đồng bộ. Với APEC 2027, kỳ vọng về một tuyến hiện đại phải đi cùng năng lực vận hành ổn định, thay vì chỉ hoàn tất phần xây lắp.
350 lao động chia ca ngày đêm để giữ nhịp thi công
Ghi nhận ngày 26/10/2026 cho thấy hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng máy móc đang làm việc ngày đêm, bất kể mưa nắng, nhằm đẩy nhanh tuyến tàu phục vụ APEC 2027. Một đơn vị lắp đặt đường ray huy động khoảng 350 kỹ sư và công nhân, chia thành bảy đội; lực lượng này bắt đầu làm dự án từ tháng 8/2026. Đây là mức huy động đáng kể, nhưng chạy nhiều ca không thể thay thế việc kiểm soát chất lượng và an toàn.
Theo tiến độ được công bố, khoảng 11 km nền bê tông đã hoàn thành, đường ray được lắp trên gần 10 km và bốn trong sáu nhà ga đạt khoảng 60%. Các hạng mục cầu cạn, đường hầm và ray đòi hỏi phối hợp chính xác; mưa gió tại đảo càng khiến việc duy trì nhịp thi công khó lường. Vì vậy, con số tiến độ cần được nhìn cùng chất lượng hoàn thiện: một đoạn ray lắp nhanh nhưng phải sửa chữa sẽ không giúp dự án đến đích sớm hơn. Áp lực APEC có thể thúc đẩy công trường, song không nên trở thành lý do rút ngắn khâu kiểm tra.
Mốc hoàn thành chưa đồng nghĩa với sẵn sàng đón khách
Kế hoạch đặt mục tiêu hoàn tất kết cấu hầm và dầm hộp vào tháng 12/2026, lắp xong đường ray trong tháng 2/2027 và hoàn thành dự án vào tháng 3/2027. Tuy nhiên, mốc khai thác thương mại dự kiến là ngày 1/11/2027. Khoảng cách giữa mục tiêu hoàn thành xây dựng và vận hành thương mại cho thấy công trường chỉ là một phần của cuộc đua: thử nghiệm, đào tạo và chuẩn bị quy trình cũng phải đạt chuẩn để tuyến tàu phục vụ được hội nghị. Không nên đánh đồng việc xong hạ tầng với việc hệ thống đã sẵn sàng.
Sun Group phối hợp với đơn vị vận hành metro số 1 tại TP.HCM về tư vấn, đào tạo và chạy thử; kế hoạch tuyển dụng gồm 168 người, trong đó có 130 vị trí vận hành và 38 vị trí bảo dưỡng, với chương trình đào tạo bốn tháng. Tuyến được kỳ vọng rút hành trình từ sân bay đến trung tâm hội nghị còn khoảng 20 phút; thanh toán không chạm bằng thẻ, điện thoại hoặc thiết bị đeo đang được nghiên cứu. Giai đoạn đầu dự kiến có 6–10 đoàn tàu, mỗi đoàn ba toa, dùng năng lượng sạch. Nếu làm tốt, metro Phú Quốc vừa hỗ trợ APEC 2027 vừa đem lại lựa chọn đi lại cho du khách, giảm phụ thuộc vào taxi và áp lực trên trục ĐT.975.
