Đầu tư 3.848 tỷ đồng: bước ngoặt cho trường lớp và sĩ số
Việc TP.HCM đầu tư khoảng 3.848,13 tỷ đồng để đưa vào sử dụng 1.044 phòng học mới và 809 phòng học tăng thêm trước ngày 5/9 nhằm phục vụ năm học 2026-2027 là một quyết định mở rộng quy mô trường lớp và cải thiện điều kiện học tập, trực tiếp tác động đến sĩ số mỗi lớp, khả năng tổ chức dạy học 2 buổi/ngày và cơ hội đến trường của hơn 2,6 triệu học sinh trong bối cảnh dân số học đường tăng mạnh. Ở cấp lãnh đạo, thông điệp đã rất rõ: trường lớp phải được nâng chất song song với chương trình và đội ngũ giáo viên. Không phải chiến dịch mang tính hình thức, thành phố đang chạy đua thời gian với phong trào thi đua “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026-2027” để kịp giảm áp lực ngay trong mùa khai giảng. Trong bối cảnh dự kiến tăng thêm 96.258 học sinh, nếu không có lớp học mới, mọi nỗ lực đổi mới sư phạm sẽ mắc kẹt trong những phòng học chật kín đầu người.
Phòng học mới TP.HCM: lợi ích cụ thể với học sinh và giáo viên
Trọng tâm của gói đầu tư giáo dục 2026 này không nằm ở con số phòng học mới trên giấy, mà ở những thay đổi rất cụ thể trong lớp học hằng ngày. Khi thành phố đặt mục tiêu bảo đảm tối thiểu 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi 3-18, hướng tới 100% phòng học kiên cố và dạy 2 buổi/ngày, đó là cam kết biến “quy mô khổng lồ” thành “chất lượng phải tương xứng”. Giảm áp lực sĩ số là lợi ích đầu tiên. Hàng trăm phòng học tăng thêm được phân bổ cho mầm non, tiểu học, THCS, THPT sẽ giúp tránh tình trạng 45-50 học sinh chen chúc trong một lớp. Áp lực đứng lớp với giáo viên hạ xuống, việc tổ chức hoạt động nhóm, thực hành, thảo luận trở nên khả thi hơn thay vì chỉ dạy chay. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, đến ngày 20/8 đã có 930/1.044 phòng học mới hoàn thành, trong đó 695 phòng là tăng thêm, đạt lần lượt 89,08% và 85,9% kế hoạch trước khai giảng. Đây là những con số đủ sức phản biện quan điểm cho rằng cơ sở vật chất luôn “đi sau” nhu cầu.
Vì sao phải làm mạnh tay ngay trước năm học 2026-2027?
Nhiều người sẽ đặt câu hỏi: tại sao không mở rộng từ từ, mà phải dùng chiến dịch “150 ngày đêm” và các tổ công tác đặc biệt để thúc dự án trường học? Câu trả lời nằm ở đường cong dân số học đường đang đi lên dốc. Năm học 2026-2027, TP.HCM dự kiến có 2.621.038 học sinh, tăng thêm 96.258 em chỉ trong một năm, với mức tăng trải đều từ mầm non đến THPT. Nếu chậm chân, quá tải lớp học sẽ không còn là “điểm nóng” cục bộ mà trở thành “bình thường mới” trên toàn hệ thống. Chính vì vậy, thành phố không chỉ tung chiến dịch xây 1.000 phòng học mà còn lập Tổ công tác đầu tư cho ngành giáo dục để gỡ các nút thắt về đất đai, quy hoạch, pháp lý, giải ngân cho từng dự án. Đây là cách tiếp cận thẳng vào “điểm nghẽn” lâu nay khiến cơ sở vật chất trường học luôn bị kéo lùi. Từ nay đến khai giảng, việc hoàn thành thêm hàng trăm phòng học được xác định là nhiệm vụ vừa cấp bách vừa mang ý nghĩa chiến lược trong việc giải quyết quá tải lớp học.
Cơ sở vật chất trường học: nền tảng cho dạy học 2 buổi/ngày và tiếp cận công bằng
Điều đáng chú ý là TP.HCM không coi 3.848,13 tỷ đồng chỉ là khoản chi để “chữa cháy” trước mùa khai giảng, mà đặt nó trong một lộ trình dài hơi về cơ sở vật chất trường học. Mục tiêu đến 2030, bảo đảm 300 phòng học/10.000 dân và triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2026-2035, với trọng tâm là trường lớp, phòng học bộ môn, thư viện, nhà vệ sinh, nước sạch, thiết bị và hạ tầng số tại khu công nghiệp, khu dân cư đông, vùng khó khăn. Ở góc độ công bằng giáo dục, đây là bước đi quan trọng. Khi mạng lưới phòng học mới TP.HCM được mở rộng đồng bộ, khả năng 100% trẻ trong độ tuổi được đến trường trở nên thực tế hơn, chứ không dừng ở khẩu hiệu. Dạy học 2 buổi/ngày muốn không biến thành “gánh nặng tăng tiết” thì phải có phòng học đủ tiêu chuẩn, đủ chỗ cho học sinh ở lại trường học tập, sinh hoạt. Đầu tư mạnh tay vào lớp học là cách thành phố thừa nhận rằng chất lượng giáo dục bắt đầu từ những điều rất vật lý: không gian, ánh sáng, diện tích, nhà vệ sinh sạch và nước uống an toàn.
Sau khai giảng: phép thử cho tầm nhìn dài hạn hay chỉ là đợt tăng tốc ngắn hạn?
Một câu hỏi còn bỏ ngỏ là: sau khi thêm 1.853 phòng học trước năm học mới, đà đầu tư giáo dục 2026 có được duy trì hay sẽ chững lại khi áp lực tức thời đã dịu? Kế hoạch hoàn thành thêm 321 phòng học xây mới và 288 phòng học tăng thêm đến hết tháng 12, với tổng kinh phí khoảng 2.484 tỷ đồng, cho thấy thành phố có ý định giữ tốc độ mở rộng trong ít nhất vài tháng nữa. Tuy vậy, sự nhất quán giữa mục tiêu 2030 và việc phân bổ vốn hằng năm mới là thước đo thật sự. Về dài hạn, tham vọng xây dựng nền tảng cơ sở vật chất tương xứng với một đô thị đặc biệt, đủ điều kiện để nâng chất dạy học 2 buổi/ngày, chỉ thành hiện thực nếu các chiến dịch thi đua hiện nay không biến thành “cao trào rồi lắng xuống” sau mỗi năm học. Cú hích hơn 3.848 tỷ đồng cho phòng học mới TP.HCM là tín hiệu tích cực, nhưng phụ huynh và giáo viên có quyền kỳ vọng nó trở thành chuẩn mực chi thường xuyên cho giáo dục, chứ không phải là ngoại lệ hiếm hoi.
