Sân bay Cần Thơ và bước ngoặt quy hoạch 4,5 triệu hành khách
Quy hoạch nâng công suất sân bay Cần Thơ lên 4,5 triệu hành khách mỗi năm là kế hoạch mở rộng hạ tầng hàng không nhằm đưa Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ trở thành mắt xích chiến lược trong mạng lưới du lịch Đông Nam Á, gắn với định hướng trung tâm logistics vùng và nhu cầu tăng mạnh của khách quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã ký quyết định thành lập Hội đồng thẩm định Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây không chỉ là động thái kỹ thuật mà là thông điệp chính sách: Cần Thơ sẽ không chấp nhận thân phận một sân bay quốc tế vắng bóng chuyến bay quốc tế, mà muốn tự đặt mình vào vị thế cửa ngõ giao thương, du lịch của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Từ sân bay quốc tế vắng khách đến tham vọng trung tâm logistics
Điểm nghịch lý lớn nhất của sân bay Cần Thơ là thiết kế nhà ga đã ở mức 3-5 triệu lượt khách mỗi năm, nhưng thực tế từ năm 2019 đến nay chỉ đạt khoảng 1-1,4 triệu lượt. Các đường bay quốc tế thường lệ vẫn chưa được khôi phục sau đại dịch, dẫn tới tình trạng “sân bay quốc tế mà cả năm không có chuyến bay quốc tế”, như chính lãnh đạo thành phố phải thừa nhận. Trong bối cảnh đó, việc quy hoạch cảng đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO với công suất 2,5 triệu hành khách giai đoạn 2021-2030 và tầm nhìn nâng lên 4,5 triệu hành khách, 70.000 tấn hàng hóa vào năm 2050, cho thấy Cần Thơ chọn chiến lược đi trước một bước về hạ tầng. Nếu không tạo sẵn năng lực đón các tàu bay lớn, xây dựng trung tâm logistics quanh sân bay như định hướng quy hoạch tích hợp mới của thành phố, Cần Thơ sẽ mãi chỉ là sân bay vệ tinh, khó cạnh tranh với các điểm trung chuyển trong du lịch Đông Nam Á.
Làn sóng khách quốc tế: tín hiệu thị trường cho đường bay mới
Trong khi hạ tầng hàng không đang bị khai thác dưới tiềm năng, bức tranh đối ngoại của thành phố lại cho thấy câu chuyện ngược lại: từ đầu năm 2026 đến nay, Cần Thơ đã tiếp và làm việc với gần 600 đoàn, 4.000 lượt khách nước ngoài. Riêng tháng 8, gần 70 đoàn với khoảng 400 lượt khách quốc tế tới thành phố. Con số này cho thấy nhu cầu tiếp cận Cần Thơ của đối tác quốc tế đã có, nhưng họ vẫn phải đi đường vòng qua các sân bay khác rồi di chuyển tiếp bằng đường bộ. Thành phố đang mở rộng hợp tác với Trung Quốc, Thái Lan, Liên bang Nga, Lào, Úc, thiết lập quan hệ với vùng Altai và tỉnh Champasak giai đoạn 2026-2030. Nếu không nhanh chóng biến các mối quan hệ này thành các đường bay thẳng, sân bay Cần Thơ sẽ bỏ lỡ cơ hội biến khách ngoại giao, thương mại thành dòng khách quốc tế đều đặn, nuôi sống nhà ga và hệ sinh thái du lịch.
Cạnh tranh khu vực và bài toán bản sắc của điểm đến Cần Thơ
Khi nhiều điểm đến trong du lịch Đông Nam Á đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và các tuyến kết nối mới, việc Cần Thơ nâng công suất sân bay lên 4,5 triệu hành khách không thể chỉ dừng ở con số kỹ thuật mà phải gắn với chiến lược định vị bản sắc điểm đến. Sân bay Cần Thơ tọa lạc cách trung tâm thành phố khoảng 7 km, đường băng dài 3 km, 10 vị trí đỗ tàu bay, có khả năng khai thác cả tàu bay code C như Airbus A320, A321 và code E như Boeing 777, Boeing 747. Những thông số này hoàn toàn đủ để đón các chuyến bay quốc tế thường lệ phục vụ du lịch sông nước, sinh thái miệt vườn – những lợi thế không thể sao chép của Đồng bằng sông Cửu Long. Vấn đề nằm ở chỗ thành phố có dám coi sân bay Cần Thơ là cửa ngõ chính, đầu tư đồng bộ vào dịch vụ, marketing điểm đến và cơ chế ưu đãi cho hãng hàng không, thay vì chỉ coi đây là lựa chọn dự phòng khi Tân Sơn Nhất quá tải.
Kết luận: Từ quyết định quy hoạch đến năng lực cạnh tranh thực sự
Việc Bộ Xây dựng thành lập Hội đồng thẩm định quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ cho giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn tới 2050 là bước khởi đầu cần thiết, nhưng không đủ để sân bay Cần Thơ tự động trở thành trung tâm du lịch Đông Nam Á. Điểm tích cực là thành phố đã có tầm nhìn logistics đa phương thức, đã thu hút được hàng trăm đoàn khách quốc tế và thiết lập nhiều mối quan hệ hợp tác. Tuy nhiên, nếu các con số quy hoạch 2,5 rồi 4,5 triệu hành khách chỉ nằm trên giấy, không chuyển hóa thành lịch bay quốc tế thường lệ, thì sân bay Cần Thơ vẫn sẽ bị gắn nhãn “quốc tế trên danh nghĩa”. Thời điểm quyết định không nằm ở năm 2050 mà là vài năm tới: Cần Thơ phải chứng minh rằng mở rộng hạ tầng hàng không không chỉ là xây thêm nhà ga, mà là nâng cấp năng lực cạnh tranh của cả thành phố trong bản đồ du lịch khu vực.
