Thỏa thuận 150.000 tỷ đồng: Bước nhảy cho điện gió ngoài khơi Việt Nam
Hợp tác điện gió ngoài khơi Việt Nam giữa tập đoàn năng lượng Mỹ và doanh nghiệp dầu khí Việt Nam là một dự án điện tái tạo quy mô lớn, thể hiện tham vọng chuyển dịch năng lượng xanh, thu hút đầu tư năng lượng sạch và xây dựng chuỗi cung ứng công nghiệp mới gắn với biển, đồng thời đặt ra bài kiểm tra về thể chế, hạ tầng và năng lực kỹ thuật của cả hệ thống.
Ngày 13/10 tại TP.HCM, Pacifico Energy Việt Nam – thành viên tập đoàn Pacifico Energy (Mỹ) – cùng Tổng công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) đã khởi động khảo sát hai dự án điện gió ngoài khơi với tổng công suất dự kiến 1.800 MW. Hai dự án này hướng tới vùng biển TP.HCM (khu vực Nam Bộ, khoảng 500 MW) và vùng biển tỉnh Lâm Đồng (dự án Nam Trung Bộ 3, khoảng 1.300 MW). Điều đáng chú ý là quy mô đầu tư được ước tính hơn 150.000 tỷ đồng trong các giai đoạn phát triển tiếp theo, cho thấy điện gió ngoài khơi đã bước từ ý tưởng sang một cam kết tài chính cụ thể và đầy tham vọng.
Hoạt động khởi động khảo sát diễn ra chưa đầy một tháng sau cuộc làm việc ngày 23/9/2026 tại New York giữa đoàn lãnh đạo Việt Nam và lãnh đạo Pacifico Energy. Sự nối tiếp nhanh chóng này cho thấy hợp tác năng lượng Mỹ Việt không chỉ dừng ở tuyên bố chính trị mà đã chuyển thành hành động trên thực địa. Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng và áp lực giảm phát thải ngày càng lớn, việc một nhà đầu tư Mỹ chọn điện gió ngoài khơi Việt Nam là tín hiệu mạnh rằng thị trường này đã đủ sức hấp dẫn để đón dòng vốn dài hạn.
Từ dầu khí sang điện gió: PTSC và bước ngoặt năng lượng tái tạo
Điểm đáng bàn nhất trong thương vụ này không chỉ là vốn đầu tư, mà là việc một doanh nghiệp dịch vụ dầu khí lớn của Việt Nam chủ động bước sang sân chơi năng lượng tái tạo. PTSC vốn gắn với các dự án dầu khí ngoài khơi, nay lại trở thành đối tác triển khai khảo sát, dịch vụ tàu biển, hậu cần cảng, cơ khí chế tạo và xây dựng công trình trên biển cho điện gió ngoài khơi. Đây là bước chuyển dịch năng lượng xanh mang tính chiến lược, khi kinh nghiệm ngoài khơi được tái sử dụng cho một ngành mới thay vì bị mắc kẹt trong mô hình khai thác truyền thống.
Theo lãnh đạo PTSC, doanh nghiệp đang nâng cao năng lực để đáp ứng các tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo quốc tế. Câu nói này hàm ý một sự thay đổi sâu hơn: nếu không đạt chuẩn quốc tế, doanh nghiệp nội sẽ chỉ đứng ngoài lề các dự án điện tái tạo quy mô lớn. Hợp tác với Pacifico Energy vì thế giống một “lớp học thực tế” để PTSC học chuẩn quốc tế ngay trong dự án thật, từ khảo sát địa vật lý, khí hải văn đến tổ chức dịch vụ kỹ thuật điện gió – dầu khí tích hợp. Nếu PTSC thành công, đây sẽ là minh chứng rằng ngành dầu khí Việt Nam có thể tái định vị mình trong kỷ nguyên năng lượng sạch.
Cam kết chuyển dịch năng lượng xanh và ý nghĩa chính sách
Hai dự án điện gió ngoài khơi này là phép thử cho cam kết chuyển dịch năng lượng xanh của Việt Nam. Khi Pacifico Energy khẳng định điện gió ngoài khơi có thể tạo ra nguồn điện sạch quy mô lớn, hình thành ngành công nghiệp mới, tạo việc làm và mở cơ hội cho doanh nghiệp nội địa, đó không chỉ là lời quảng bá dự án mà còn là kỳ vọng về một cấu trúc kinh tế biển mới. Điện gió ngoài khơi Việt Nam, nếu được triển khai bài bản, có thể trở thành trụ cột trong chiến lược giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong hệ thống điện.
Về phía nhà nước, việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường chấp thuận giao khu vực biển để khảo sát cho Pacifico Energy trong năm 2026 cho thấy cơ quan quản lý đã bắt đầu điều chỉnh cách tiếp cận không gian biển, từ ưu tiên khai thác tài nguyên sang cân bằng giữa bảo tồn, phát triển kinh tế và năng lượng sạch. Hợp tác năng lượng Mỹ Việt trong trường hợp này vì thế mang ý nghĩa chính sách: nó buộc hệ thống pháp lý, quy hoạch không gian biển, quy định về môi trường phải cập nhật để theo kịp các dự án điện tái tạo quy mô lớn, nếu không muốn đánh mất cơ hội thu hút đầu tư năng lượng sạch.
Kỳ vọng lớn đi kèm thách thức lớn cho điện gió ngoài khơi
Dù kỳ vọng rất rõ ràng, thách thức với các dự án điện gió ngoài khơi Việt Nam cũng không nhỏ. Ngay giai đoạn đầu, đợt khảo sát do PTSC Marine G&S triển khai đã phải tập trung vào địa vật lý và khí hải văn để thu thập dữ liệu địa hình đáy biển, địa chất và điều kiện tự nhiên, làm cơ sở đánh giá kỹ thuật và thiết kế dự án. Điều này cho thấy rủi ro kỹ thuật, môi trường và chi phí là hiện hữu; nếu dữ liệu không đủ tin cậy, toàn bộ bài toán tài chính và an toàn công trình có thể bị đảo lộn.
Một thách thức khác là khả năng lan tỏa lợi ích. Dù Pacifico Energy nhấn mạnh cơ hội hình thành ngành công nghiệp mới và tạo việc làm, điều đó chỉ xảy ra nếu Việt Nam xây được chuỗi cung ứng nội địa đủ mạnh, từ cơ khí chế tạo, cảng biển chuyên dụng đến nguồn nhân lực kỹ thuật cao. Nếu không, điện gió ngoài khơi sẽ bị mắc kẹt ở mô hình “lắp ráp thuê”, phụ thuộc vào công nghệ và nhà thầu nước ngoài. Hợp tác năng lượng Mỹ Việt lần này vì thế là bài kiểm tra xem Việt Nam có dám đặt mục tiêu cao hơn việc chỉ thu hút vốn, để hướng tới làm chủ công nghệ và chuỗi giá trị của năng lượng sạch.
