Giải ngân vốn khoa học công nghệ: vì sao Đồng Nai phải tăng tốc ngay
Giải ngân vốn khoa học công nghệ và chuyển đổi số Đồng Nai là việc sử dụng đúng tiến độ nguồn ngân sách đã được giao cho các dự án nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, đầu tư hạ tầng số, nhằm thúc đẩy kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong trung và dài hạn. Đồng Nai không còn dư thời gian để đi từng bước chậm chạp. Tính đến ngày 11/8, địa phương mới giải ngân hơn 274,5 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tương đương 16,5% dự toán ngân sách được giao. Con số này cho thấy một nghịch lý: nguồn lực đã mở nhưng tốc độ giải ngân vốn công chưa tương xứng với tham vọng kinh tế số đóng góp trên 30% GRDP vào năm 2030. Nếu không thay đổi tư duy tiến độ, mục tiêu chuyển đổi số Đồng Nai sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu.
Mô hình ‘đường găng’ tiến độ: lựa chọn mang tính kỷ luật
Điểm đáng chú ý trong chiến lược mới của Đồng Nai là áp dụng mô hình ‘đường găng’ tiến độ cho từng dự án khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Tại buổi làm việc ngày 13/8, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn yêu cầu các đơn vị xây dựng đường găng triển khai và giải ngân riêng cho từng nhiệm vụ, đồng thời cập nhật thường xuyên, báo cáo về Sở Khoa học và Công nghệ để tổng hợp và báo cáo UBND thành phố. Đây là bước chuyển từ quản lý theo cảm tính sang quản lý theo cam kết thời gian và mốc hoàn thành. Thay vì giữ vốn nằm chờ, thành phố chấp nhận điều chuyển nguồn lực căn cứ khả năng thực hiện thực tế, tránh tình trạng kinh phí "đắp chiếu" không giải ngân được. Theo Sở Khoa học và Công nghệ, giải ngân cho lĩnh vực này phải được coi là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, gắn với kỷ luật báo cáo và trách nhiệm cá nhân.
Tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công: mục tiêu 70% vào cuối tháng 8
Không chỉ với khoa học công nghệ, Đồng Nai đang đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên toàn hệ thống trong bối cảnh khối lượng vốn cần giải ngân còn lớn. Tổng vốn đầu tư công năm 2026 của thành phố được giao hơn 27.162 tỷ đồng; lũy kế thanh toán đến giữa tháng 8 tăng hơn 440 tỷ đồng so với cuối tháng 7, đạt hơn 54% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và hơn 56% sau khi tiết kiệm 5% kế hoạch vốn. Ở cấp xã, phường, các địa phương đã giải ngân hơn 2.542 tỷ đồng trên tổng nguồn vốn hơn 6.373 tỷ đồng, đạt hơn 40% kế hoạch. Dù tỷ lệ này cao hơn mức bình quân chung cả nước, thành phố vẫn đặt mục tiêu khá tham vọng: đạt 70% kế hoạch vốn đầu tư công vào cuối tháng 8 và tiến tới hoàn thành 100% kế hoạch năm. Việc lấy kết quả giải ngân làm thước đo mức độ hoàn thành nhiệm vụ cho thấy thành phố chấp nhận áp lực để đổi lại tốc độ.
Tháo gỡ các điểm nghẽn: từ mặt bằng, thủ tục đến nhân lực và vật liệu
Muốn bứt tốc, Đồng Nai buộc phải xử lý những điểm nghẽn đã kéo dài nhiều năm trong giải ngân vốn công. Trước hết là bồi thường, giải phóng mặt bằng: thành phố đang tập trung xử lý các dự án còn vướng mắc, đến nay đã cơ bản tháo gỡ ở 5 dự án, nhưng vẫn có một số dự án vướng do hết thời gian thực hiện. Tiếp đó là thủ tục đầu tư, khi Đồng Nai yêu cầu các sở, ngành rà soát từng nhiệm vụ, làm rõ nguyên nhân chậm và trách nhiệm khi phải điều chỉnh hoặc hoàn trả kinh phí. Tại cơ sở, xã An Phước thiếu nhân lực có chuyên môn về đầu tư công, nhất là xây dựng, gây khó khăn trong lập và kiểm tra hồ sơ. Xã Thanh Sơn lại đối mặt với nguồn cung đá xây dựng khan hiếm, nhiều mỏ tạm ngừng hoặc khai thác cầm chừng, không đáp ứng nhu cầu thi công. Đồng Nai đã yêu cầu các sở và Trung tâm Phát triển quỹ đất phối hợp UBND xã, phường rà soát, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và phương án xử lý cho từng dự án.
Từ đường găng đến mục tiêu kinh tế số 30% GRDP: liệu có đủ lực?
Đằng sau các con số giải ngân là bài toán dài hơi về chuyển đổi số Đồng Nai. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đóng góp trên 30% GRDP, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung và chuyên ngành, đồng thời thu hút các dự án bán dẫn, AI, dữ liệu số, tự động hóa và năng lượng xanh. Chiến lược đường găng tiến độ vì vậy không chỉ là biện pháp kỹ thuật mà là phép thử năng lực điều hành trong giai đoạn bản lề. Sở Khoa học và Công nghệ được giao vai trò đầu mối theo dõi tiến độ chi thường xuyên và đầu tư công, phải chủ động tham vấn Bộ Khoa học và Công nghệ, tham khảo kinh nghiệm từ các địa phương đi trước như Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng để bảo đảm quy trình sử dụng, giải ngân đúng quy định và thẩm quyền. Câu hỏi còn lại là liệu các cấp cơ sở có đủ nhân lực, dữ liệu và kỷ luật để biến đường găng trên giấy thành kết quả giải ngân thực sự. Nếu Đồng Nai giữ được kỷ luật tiến độ hiện tại, mục tiêu 100% kế hoạch năm không phải là bất khả thi, mà là thước đo cho năng lực thực thi chiến lược kinh tế số.
