Khu công nghiệp Đồng Nai: từ mở rộng quy mô đến tái thiết cuộc chơi
Chiến lược phát triển khu công nghiệp Đồng Nai là cách địa phương sử dụng không gian công nghiệp, cải cách thể chế và nâng cấp năng lực doanh nghiệp để vừa thu hút đầu tư FDI, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và làm chủ công nghệ trong dài hạn, thay vì chỉ tăng thêm nhà máy và diện tích đất công nghiệp. Đồng Nai hiện có 89 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 43 nghìn ha, trong đó 44 khu đã được thành lập và đang hoạt động, còn 45 khu nằm trong quy hoạch giai đoạn 2021-2030. Đây không chỉ là con số đẹp trên bản đồ, mà là áp lực buộc địa phương phải chuyển từ tư duy “xin–cho” thủ tục sang thiết kế trải nghiệm đầu tư, từ thu hút đầu tư đơn thuần sang tổ chức chuỗi giá trị gắn với doanh nghiệp Việt.
Tháo gỡ thủ tục hành chính: nâng cấp “hệ điều hành” cho phần cứng hạ tầng
Điểm then chốt trong cuộc tăng tốc khu công nghiệp Đồng Nai không phải thêm bao nhiêu dự án, mà là địa phương có dám sửa chính mình hay không. Trong tháng 8/2026, Đồng Nai đặt mục tiêu ưu tiên tháo gỡ thủ tục hành chính cho các dự án hạ tầng khu công nghiệp có khả năng sớm tạo quỹ đất sạch và thu hút nhà đầu tư thứ cấp. Nếu coi hạ tầng giao thông và khu công nghiệp là phần cứng, thì thể chế, dữ liệu và quy trình giải quyết hồ sơ chính là “hệ điều hành” – hệ điều hành chậm sẽ làm mọi siêu dự án như sân bay Long Thành trở nên kém hiệu quả. Cách Đồng Nai cam kết đầu mối xử lý công khai, thời hạn phản hồi rõ ràng và phối hợp với cộng đồng doanh nhân trẻ cho thấy họ hiểu rằng niềm tin thủ tục là tài sản cạnh tranh, chứ không chỉ là nghĩa vụ hành chính.
Quỹ đất sạch và tái cấu trúc không gian công nghiệp: chọn chất lượng thay vì dàn hàng ngang
Tăng số lượng khu công nghiệp không tự động biến Đồng Nai thành điểm đến công nghệ cao nếu đất đai vẫn vướng mắc và quy hoạch chắp vá. Ban Quản lý các khu công nghiệp cho biết tỉnh đang lập quy hoạch cho 25 khu mới, đồng thời đề xuất dịch chuyển không gian công nghiệp về phía Bắc để đồng bộ với quy hoạch thành phố. Theo kế hoạch, trong tháng 8/2026 địa phương sẽ tập trung tháo gỡ thủ tục cho các dự án hạ tầng có khả năng nhanh chóng tạo quỹ đất sạch, ưu tiên các khu Bình Phước, Đồng Nơ, Minh Hưng ở phía Bắc và Long Đức 3, Bàu Cạn – Tân Hiệp, Xuân Quế – Sông Nhạn ở phía Nam, cùng mở rộng Định Quán và Amata. Việc nhấn mạnh quỹ đất sạch cho nhà đầu tư thứ cấp thể hiện quan điểm chọn lọc: Đồng Nai muốn các dự án logistics, công nghiệp chế biến, chế tạo có chất lượng cao, thay vì chấp nhận mô hình tận dụng lao động giá rẻ và công nghệ cũ.
Phát triển kinh tế tư nhân và mục tiêu làm chủ công nghệ trong 10 năm
Đồng Nai đang đặt cược tương lai của mình vào sức bật của kinh tế tư nhân hơn là ưu đãi bất tận cho FDI. Diễn đàn Kinh tế Tư nhân Việt Nam 2026, vòng địa phương tại Đồng Nai ngày 7/8, chọn thành phố này làm điểm đối thoại vì đây là nơi hội tụ hạ tầng lớn, FDI dồi dào và cộng đồng doanh nghiệp nội địa năng động. Chủ tịch Hội Doanh nhân Trẻ Việt Nam nhấn mạnh kỳ vọng rằng trong 10 năm tới, Đồng Nai sẽ tự hào không chỉ về số lượng khu công nghiệp mà còn về việc doanh nghiệp Việt tại đây làm chủ công nghệ và vươn ra thị trường quốc tế. Điều đó đòi hỏi chuyển dịch từ việc chỉ “đón” FDI sang xây dựng chuỗi giá trị nơi doanh nghiệp Việt trở thành nhà cung cấp F1, F2, F3 cho tập đoàn ngoại, đồng thời nhà nước kiến tạo các nền tảng dùng chung về dữ liệu, chuyên gia tư vấn và trung tâm chuyển đổi số.
Giữa sóng vĩ mô và cải cách luật: Đồng Nai có dám đi trước một bước?
Cuộc chơi khu công nghiệp Đồng Nai diễn ra đúng thời điểm kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ tăng trưởng mới và cao điểm sửa đổi các luật trọng yếu như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh Bất động sản, Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách vào cuối năm 2026. Đồng Nai không thể chỉ phản ứng thụ động với thay đổi pháp lý; họ cần coi thể chế là công cụ chiến lược để khơi thông nguồn lực phát triển. Các khuyến nghị về quản trị rủi ro bằng pháp lý, xây dựng nhiều kịch bản hành động và xem trọng trọng tài quốc tế cho thấy doanh nghiệp tại đây đã bắt đầu nhìn thế giới như thị trường tự nhiên, chứ không còn “an toàn” trong phạm vi tỉnh. Song nếu nhà nước không đi trước bằng một hệ điều hành minh bạch, dữ liệu mở và quỹ đất sạch được chuẩn hóa, thì khát vọng “vượt trước” trong công nghệ mới như AI hay blockchain sẽ khó thành hiện thực. Đồng Nai đứng trước cơ hội hiếm: hoặc trở thành hình mẫu thể chế công nghiệp mới, hoặc tiếp tục là nơi FDI đặt nhà máy gia công rồi đi.
