Cấp cứu tức thì là cuộc chạy đua với thời gian
Nhồi máu cơ tim cấp là tình trạng dòng máu nuôi cơ tim bị tắc nghẽn đột ngột, có thể nhanh chóng dẫn đến rối loạn nhịp nguy hiểm, sốc tim và ngừng tim nếu không được cấp cứu kịp thời. Một ca bệnh tại Quảng Ninh cho thấy khoảng cách giữa nguy cơ tử vong và cơ hội sống đôi khi chỉ được tính bằng phút: bệnh nhân nam 61 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, rung thất và sốc tim, rồi ngừng tim ba lần trong khoảng 30 phút. Huyết áp khi nhập viện chỉ còn 75/40 mmHg. Các bác sĩ hồi sinh tim phổi, ép tim, sốc điện khử rung, đặt nội khí quản và phối hợp chuyển bệnh nhân đi can thiệp mạch vành khẩn cấp. Sau ba ngày điều trị tích cực, sức khỏe ông dần ổn định. Đây không phải câu chuyện về một phép màu đơn lẻ, mà là minh chứng rõ ràng cho giá trị của phản ứng cấp cứu nhanh và phối hợp đúng lúc.
Rung thất khiến tim co bóp hỗn loạn, còn sốc tim làm tuần hoàn suy sụp; cả hai biến chứng đều có thể nhanh chóng đe dọa tính mạng. Bác sĩ Đinh Danh Trình nhận định hồi sức ngay lập tức và tái thông động mạch vành khẩn cấp có vai trò quyết định đối với cơ hội sống của người bệnh.
Khôi phục dòng máu đến cơ tim
Hồi sức giúp duy trì cơ hội sống trước mắt, nhưng xử lý nguyên nhân gây nhồi máu cũng không thể trì hoãn. Chụp mạch vành phát hiện huyết khối gây tắc gần hoàn toàn động mạch liên thất trước (LAD), nhánh cấp máu cho phần lớn thành trước tim. Ê-kíp hút huyết khối, đặt stent phủ thuốc và nong bóng; sau can thiệp, dòng chảy đạt mức TIMI 3, tức mạch bị tắc đã được tái thông thành công. Động mạch mũ còn hẹp khoảng 60–70%, trong khi động mạch vành phải có xơ vữa nhẹ. Những chi tiết này cho thấy cấp cứu không dừng lại ở việc khôi phục tuần hoàn: bác sĩ cần nhanh chóng tìm và xử lý tổn thương gây tắc mạch.
Một trường hợp khác tại Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức củng cố nhận định ấy. Bệnh nhân P.V.T., sinh năm 1976, bị nhồi máu cơ tim cấp và ngừng tim gần 30 phút ngay tại khoa Cấp cứu. Sau hồi sinh tim phổi, ép tim và nhiều lần sốc điện, tuần hoàn tự nhiên được khôi phục. Chụp mạch phát hiện động mạch vành phải tắc hoàn toàn; bác sĩ đặt stent, đồng thời dùng máy tạo nhịp tạm thời và bóng đối xung động mạch chủ để hỗ trợ tuần hoàn. Sau đó, người bệnh tỉnh lại và tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực.
Dấu hiệu cảnh báo không nên xem nhẹ
Điểm đáng chú ý ở những ca sống sót là ngừng tim có thể xảy ra rất nhanh sau khi người bệnh xuất hiện triệu chứng. Vì vậy, đau tức ngực dữ dội, đau lan lên vai hoặc cánh tay, khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, chóng mặt hay ngất cần được coi là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng, không phải tình trạng để tự chờ cho qua. Khuyến cáo từ bác sĩ là gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng can thiệp tim mạch càng sớm càng tốt. Các câu chuyện này ghi nhận việc hồi sức và điều trị tại bệnh viện; không nên hiểu chúng như hướng dẫn tự xử trí thay cho nhân viên y tế.
Trường hợp bệnh nhân Thủ Đức cũng nhắc rằng sống sót sau ngừng tim chưa đồng nghĩa đã hết nguy cơ. Vài ngày sau can thiệp, người bệnh đau ngực và được phát hiện tràn dịch màng ngoài tim, kèm hình ảnh nghi ngờ nứt thành tim. Ê-kíp hội chẩn, theo dõi sát và siêu âm tim mỗi giờ; kết quả MRI tim và siêu âm kiểm tra sau xuất viện cho thấy tình trạng ổn định, có thể sinh hoạt bình thường.
Thông điệp quan trọng không phải là mọi ca ngừng tim đều có thể cứu sống, mà là không được để lỡ cơ hội cấp cứu. Nhận biết triệu chứng, gọi cấp cứu sớm, hồi sức kịp thời và tái thông mạch vành là những mắt xích quyết định. Rung thất và sốc tim khiến nhồi máu cơ tim trở thành tình huống tối khẩn cấp; phản ứng nhanh của người xung quanh và sự phối hợp chuyên môn tại bệnh viện có thể tạo khác biệt sống còn.
