Du lịch nông thôn bước sang thời kỳ quay video, chụp ảnh
Du lịch nông thôn là mô hình khách về với làng quê, cùng người dân trải nghiệm sinh hoạt thường ngày như đánh bắt cá, tắm sông, hái trái cây và thưởng thức đặc sản, nay được kết nối với các nền tảng số thông qua chụp ảnh, quay video và livestream quảng bá du lịch để mở rộng tiếp cận khách hàng và tăng thu nhập cho cộng đồng địa phương. Việc nông dân Đồng Tháp học cách quay video, chụp ảnh không phải chuyện “cho vui”, mà là bước chuyển có tính quyết định: hoặc họ xuất hiện trên mạng xã hội, hoặc chấp nhận đứng ngoài dòng chảy du lịch mới. Trong một buổi tập huấn tại phường Cao Lãnh, hoạt động bắt cá trên sông Tiền được thiết kế vừa như một trải nghiệm cho khách, vừa như một “case study” để nông dân thực hành kỹ năng quay phim và chụp ảnh, nhằm quảng bá du lịch nông thôn gắn với mùa nước nổi của vùng đồng bằng. Khi con nước lên, thay vì chỉ lo mùa cá, họ bắt đầu nghĩ đến mùa khách.
Từ bắt cá trên sông Tiền đến sinh kế mới qua mạng xã hội
Điểm đáng chú ý ở Đồng Tháp là du lịch cộng đồng không chỉ dừng ở việc đón khách, mà được thiết kế như một dự án sinh kế có quản lý cộng đồng, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và tạo việc làm cho người dân quanh sông. Chương trình tập huấn do Hội Nông dân tỉnh tổ chức kéo dài đến hết tháng 9, luân phiên qua các xã, phường Tân Thành, Phú Thọ, Mỹ Hiệp, Hồng Ngự, Thường Lạc, An Bình, biến cả một vùng ven sông thành “phòng thí nghiệm” cho du lịch nông thôn. Theo Hội Nông dân tỉnh, dự án đã thu hoạch khoảng 11,5 tấn cá và thu hút hơn 1.000 lượt khách đến trải nghiệm các hoạt động văn hóa sông nước như giăng lưới, đặt trúm, cùng thưởng thức món ăn địa phương. Những con số này cho thấy nông dân kiếm thu nhập từ du lịch không còn là khẩu hiệu. Khi mỗi chiếc điện thoại thông minh trở thành “máy quay tại chỗ”, du lịch nông thôn lập tức có thêm một kênh quảng bá du lịch số do chính người dân vận hành.
Livestream, OCOP và bài toán đưa làng quê lên không gian số
Nếu Đồng Tháp cho thấy nông dân hoàn toàn có thể quay video và chụp ảnh, thì các địa phương miền núi lại chứng minh sức mạnh của livestream quảng bá du lịch. Tại vùng Tây Bắc, đã xuất hiện những phiên livestream giữa vườn mận, nơi nông dân vừa giới thiệu trái cây, vừa kể chuyện mùa vụ và chốt đơn bằng mã QR trong vài giây, mở ra một không gian kinh tế số giữa đại ngàn. Đây chính là bước nhảy vọt: từ cảnh “ngóng thương lái vượt đèo” sang cảnh tự chủ dòng khách, dòng hàng trên mạng. Trong bối cảnh đó, sản phẩm OCOP không thể đứng ngoài. Khi nhiều chủ cơ sở cầm chứng nhận OCOP trong tay, họ từng nghĩ hàng hóa sẽ tự bán chạy, nhưng đưa lên mạng lại chỉ có lượt xem, đơn hàng ít ỏi vì vẫn bán theo cách cũ. Bài học rất rõ: quảng bá du lịch số và thương mại điện tử đòi hỏi nội dung được tổ chức bài bản, kể chuyện thật, gắn sản phẩm OCOP với trải nghiệm du lịch nông thôn thay vì chỉ đăng ảnh và giá.
Khi sản phẩm OCOP đi cùng trải nghiệm làng quê
Trong hội nhập sâu rộng, sản phẩm OCOP chỉ có chứng nhận là chưa đủ; chúng cần được truyền thông đúng cách để tạo thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng giá trị. Một hướng đi hiệu quả là kết hợp OCOP với du lịch nông thôn: khách được trải nghiệm bắt cá, tắm sông, hái trái, và mang về những sản phẩm địa phương đã được chuẩn hóa chất lượng. Trải nghiệm biến thành câu chuyện, câu chuyện được kể tiếp trên mạng xã hội, từ đó tạo vòng lặp quảng bá du lịch số có lợi cho cả cộng đồng. Một số địa phương chọn cách đi chủ động cho chương trình Mỗi xã một sản phẩm, không chỉ hỗ trợ sản xuất mà còn tập trung vào khâu tiêu thụ để nâng giá trị nông sản và mở rộng cơ hội cạnh tranh. Khi phiên livestream quảng bá du lịch đồng thời giới thiệu sản phẩm OCOP, nông dân kiếm thu nhập từ cả dịch vụ lẫn hàng hóa. Đây là cách biến một trái bưởi, một hũ mứt, một gói trà thành một phần của câu chuyện làng quê, chứ không phải món hàng vô danh trên kệ.
Kết luận: điện thoại thông minh đã trở thành nông cụ mới
Điều quan trọng nhất từ câu chuyện Đồng Tháp không phải là vài khóa học quay phim, chụp ảnh, mà là sự thay đổi tư duy: nông nghiệp không chỉ là sinh kế, nó có thể trở thành động lực tăng trưởng nếu gắn với thị trường, chế biến, xuất khẩu và nay là du lịch nông thôn trên nền tảng số. Khi nông dân biết tự kể câu chuyện của mình trên mạng xã hội, họ không chờ “ai đó” làm thay nữa. Chương trình tập huấn ở Đồng Tháp được xây dựng như một dự án dài hơi để tăng cường quản lý cộng đồng, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khôi phục quần đàn cá, bảo tồn đa dạng sinh học, tạo việc làm và nâng cao nhận thức bảo vệ hệ sinh thái thông qua du lịch. Việc dạy nông dân quay video và chụp ảnh là mắt xích không thể thiếu trong chuỗi đó. Điện thoại thông minh vì vậy đã trở thành một loại nông cụ mới: dùng để bán trải nghiệm, bảo vệ tài nguyên và xây dựng tương lai cho làng quê.
