Bất thường da vú: không chỉ là chuyện da liễu
Bất thường da vú là những thay đổi lạ trên da vùng ngực và quanh núm vú như sần sùi, dày lên, mẩn đỏ, ngứa, bong vảy hoặc tiết dịch, và chúng không chỉ liên quan đến bệnh da liễu mà đôi khi là dấu hiệu ung thư vú tiềm ẩn cần được phát hiện sớm và đánh giá cẩn thận bởi bác sĩ chuyên khoa. Những bất thường ngoài da đôi khi không phải vấn đề da liễu hay ung thư da, mà là dấu hiệu của nhiều loại ung thư không kém phần nguy hiểm khác. Vấn đề là nhiều phụ nữ vẫn chủ quan, tự bôi thuốc, tự chẩn đoán dị ứng hay chàm, để rồi bỏ lỡ giai đoạn vàng phát hiện sớm ung thư. Khi đó, cơ hội điều trị nhẹ nhàng, bảo tồn vú và sống khỏe lâu dài bị thu hẹp đáng tiếc.
Câu chuyện bà Weng: từ “dị ứng da” đến cắt bỏ hai bên ngực
Bà Weng, khoảng 60 tuổi, sống tại Ninh Ba, Chiết Giang, Trung Quốc, vốn khỏe mạnh, dáng người nhỏ nhắn, trẻ hơn tuổi thật. Khoảng 8 tháng trước, bà phát hiện vùng da ngực xuất hiện vài mảng sần sùi giống vỏ cam nhưng cho là dị ứng thời tiết và do da lão hóa. Khi các vùng này sưng tấy, mẩn đỏ, rất ngứa nhưng không đau, bà lại nghĩ là chàm, tự ra hiệu thuốc mua thuốc da liễu về bôi.
Chỉ đến khi xuất hiện tiết dịch núm vú, nách sưng đau âm ỉ, sốt nhẹ, mệt mỏi, bà mới đi khám và được chẩn đoán ung thư vú hai bên di căn hạch, buộc phải cắt bỏ cả hai bên vú. Trường hợp của bà không hề hiếm: nhiều bệnh nhân ung thư vú phát hiện muộn vì bỏ lỡ các dấu hiệu bất thường ngoài da giống như vậy. Đây là lời cảnh báo rõ ràng rằng mọi bất thường da vú kéo dài đều xứng đáng được kiểm tra nghiêm túc.
Những dấu hiệu ung thư vú trên da dễ bị nhầm với bệnh da thường
Tiến sĩ Cai Dingjun nhắc rằng ung thư vú có thể gây viêm và thay đổi các tế bào da, làm da vùng vú dày lên, cứng hơn, sần sùi như vỏ cam và đổi màu so với vùng da xung quanh. Hoặc có vảy quanh núm vú và quầng vú, trông giống da bị cháy nắng hoặc khô nứt bất thường; một số người có các nốt lõm giống lúm đồng tiền trên vú, ngứa da, mẩn đỏ ở một hoặc cả hai bên vú.
Bên cạnh bất thường da vú, các dấu hiệu ung thư vú khác gồm: ngực to bất thường, không cân xứng; đau tức ngực không rõ nguyên nhân; vùng ngực, nách sưng hoặc nổi hạch; núm vú tụt, chảy dịch bất thường; có người không đau vú nhưng đau lưng, vai, gáy kéo dài; khi bệnh nặng có thể sụt cân, mệt mỏi, sốt dai dẳng. Những biểu hiện này rất dễ bị gắn nhãn “dị ứng”, “thoái hóa cột sống” hay “stress”, nhưng thực tế có thể là dấu hiệu ung thư vú cần được đánh giá kỹ.
Bài học từ chị Thơ: phát hiện sớm ung thư thay đổi kết cục
Khác với bà Weng, chị Triệu Thị Thơ, 40 tuổi, ở Hưng Yên, phát hiện ung thư vú giai đoạn II từ một khối u nhỏ bên ngực trái. Trước đó, chị chỉ tình cờ chạm thấy khối u nhỏ phía trên bầu ngực trái nhưng vì không đau nên chủ quan, nghĩ là u lành. Chỉ khi liên tục mệt mỏi và sụt 4kg dù sinh hoạt bình thường, chị mới đi khám vào ngày 20/05 và được chẩn đoán ung thư vú giai đoạn II với khối u 1,7x1,9cm, không di động.
Nhờ quyết định điều trị, chị được phẫu thuật loại bỏ khối u, nạo vét hạch nách nhưng vẫn bảo tồn núm vú để đảm bảo thẩm mỹ. Sau đó, chị tiếp tục hóa trị theo phác đồ cá nhân hóa và hồi phục tốt. Theo các bác sĩ, ung thư vú nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm lên tới 80%. Câu chuyện của chị là hồi chuông cảnh tỉnh: hãy lắng nghe cơ thể, đừng bỏ qua bất kỳ thay đổi nào, dù chỉ là một khối u nhỏ hay sự khác biệt nhẹ ở bầu ngực.
Phụ nữ mọi lứa tuổi cần chủ động tự khám và tầm soát ung thư vú
Nhiều người sai lầm nghĩ rằng sau mãn kinh thì không còn nguy cơ ung thư vú, nhưng phụ nữ vẫn có thể mắc bệnh, đặc biệt nếu mãn kinh muộn hoặc dậy thì sớm, do chịu tác động nội tiết kéo dài. Điều đó có nghĩa là mọi phụ nữ, từ 20–30 tuổi cho đến sau mãn kinh, đều cần cảnh giác với bất thường da vú và các dấu hiệu ung thư vú khác. Theo Tiến sĩ Cai Dingjun, việc tự khám vú thường xuyên là “chìa khóa vàng” giúp phát hiện và điều trị kịp thời ung thư vú.
Tuy nhiên, tự khám không thay thế cho thăm khám chuyên khoa. Bất kỳ thay đổi nào kéo dài như sần sùi, mẩn đỏ, ngứa, tiết dịch, khối u, đau âm ỉ… cần được bác sĩ đánh giá, vì đây có thể là bệnh da lành tính nhưng cũng có thể là dấu hiệu ung thư vú. Câu chuyện của chị Thơ là lời nhắn gửi đến mỗi phụ nữ: hãy quan tâm hơn đến cơ thể mình và đừng quên tầm soát ung thư vú định kỳ. Khám sức khỏe định kỳ 2–3 lần mỗi năm giúp phát hiện sớm, điều trị nhẹ nhàng hơn, ít tốn kém và tăng cơ hội khỏi bệnh.
